Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2013/7257 · K. 2013/16894

10. Hukuk Dairesi         2013/7257 E.  ,  2013/16894 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi Dava, sigorta başlangıç tarihinin ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemlerine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Sigortalılık niteliği, 506 sayılı Kanun’un 2’nci maddesine göre hizmet akdinin kurulması ve 6’ncı madde gereğince çalışmaya başlanması ile edinilir. Aynı Kanun’un “Sigortalı Sayılmayanlar” başlıklı 3/II-B maddesinde; “Özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çıraklık devresi sayılan süre içinde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile bu Kanunun 35 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü öngörülmüştür. Öte yandan; 05.07.1977 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2089 sayılı ... maddesi çırağı; “Bu kanuna tabi bir sanatı, o sanat için düzenlenen teorik ve pratik öğrenim programına göre o iş yerinde öğrenmek amacı ile bir çıraklık sözleşmesi ile bir iş yeri sahibinin hizmetine giren kimse...” olarak tanımlamıştır. Kanunun 5’inci maddesine göre çırak olabilmek için 12 yaşından küçük, 18 yaşından büyük olmamak gerekir. Ayrıca çıraklık sözleşmesinde, akdi ilişkinin üstün niteliği çalışma olgusu değil, sigortalıya bir meslek ve sanatın öğretilmesidir. Çırak, işyerinde üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılıyor, meslek ve sanat eğitimi arka planda tutuluyorsa, bu durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyecektir Somut olayda; 27.02.1978 tarihli çıraklık sözleşmesi ile davacının davalı işyerinde çalışmaya başladığı, 01.04.1979 tarihli işe giriş bildirgesi ile ilk defa sigorta bildiriminin yapıldığı, 1980 / 4 döneme kadar tüm sigorta kollarından çalışmalarının davalı Kuruma bildirildiği ancak herhangi bir iptal bordrosu bulunmaksızın, re’sen kısa vadeli sigorta kollarından kabul edilerek sonrasındaki bordroların da 31.12.1981 tarihine kadar kısa vadeli sigorta kollarından tanzim edildiği görülmektedir. Dosya kapsamı ve bordro tanıklarının beyanlarından davacının işyerinde torna tezgâhında çalıştığı, çalışmalarının bir mesleğin teorik ve pratik öğrenilmesine yönelik olmayıp, üretime yönelik olduğunun anlaşılması karşısında; 01.04.1979 tarihinin davacının sigorta başlangıç tarihi olarak belirlenmesi ve giderek yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesine ilişkin mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olup, onanması gerekir. SONUÇ : Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile mahkeme kararının ONANMASINA, 20.09.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.