Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2013/7277 · K. 2013/21851

10. Hukuk Dairesi         2013/7277 E.  ,  2013/21851 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. İstem, 01.01.2000 – 01.03.2010 döneminde davalı işveren Kooperatif’e ait hat durağında hizmet akdine tabi kahya (değnekçi) olarak geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmaların tespitine ilişkin olup uyuşmazlık konusu dönemde 506 sayılı Kanun kapsamında tescili ve vergi kaydı bulunan işyerinden 04.01.2003 tarihinde 1 günlük sigortalılık bildirimi yapılan davacı hakkında çalışma iddiasına ilişkin herhangi yazılı belgenin olmadığı belirgindir. Davanın yasal dayanakları 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır. Mahkemece yapılan yargılamada dinlenilen tanıkların beyanları yetersiz ve hüküm vermeye elverişli olmadığından, özellikle tanık hat sahibi ...’ün, davacının birkaç kez işe girip işten ayrıldığı, sürekli ve her gün çalışmadığı, 2006 yılında ...’den ayrılıp 5-6 ay gelmediği, 2007 ve 2008 yıllarında ise kendisinin arabasında muavin olarak hizmet verdiği yönündeki anlatımları dikkate alınmak suretiyle, aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalıştırdığı kişiler yöntemince belirlenerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ayrıca hizmetin geçtiği ileri sürülen hatta/bölgede hat sahibi ve şoförler saptanarak ifadeleri alınmalı, öncelikle davacının hizmet süresinin başlangıcı ve sonu açıklıkla ortaya konulmalı, anılan tarihler arasında her yıl çalışılan süre belirlenmeli, çalışmanın kesintili geçip geçmediği açıklığa kavuşturularak gerektiğinde hak düşürücü süre yönünden irdeleme yapılmalı, belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır. Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının isteği durumunda davacıya geri verilmesine, 20.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.