Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2014/10173 · K. 2015/1624

21. Hukuk Dairesi         2014/10173 E.  ,  2015/1624 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, sigorta başlangıç tarihinin 01/10/1990 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. K A R A R Dava, davacının sigortalılık başlangıcının 01/10/1990 tarihi olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 108. maddesinin 1. fıkrasında; "Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında nazara alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı, sigortalının, yürürlükten kaldırılmış 5417 ve 6900 sayılı kanunlara veya bu kanuna tabi olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihtir" hükmü düzenlenmiştir. Bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığı yeterli değildir. Aynı zamanda o kimsenin Yasa'nın belirlediği biçimde (506 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ve 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi) eylemli olarak çalışması da koşuldur. Bu yön 506 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ile 5510 sayılı Yasa'nın 7/a maddesinde ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 1999/21-549-555, 2005/21-437-448 ve 2007/21-306-320 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Bu bakımdan davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığının yöntemince araştırılması gerektiği ortadadır. Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmeli, buna göre dönem bordrosunda yer alan ve davacının talep ettiği tarihte çalışması mevcut tanıklar ile gerektiğinde komşu işyerleri çalışanları olduğu kayıtlarla ya da emniyet yolu ile yaptırılacak araştırma ile belirlenen kimselerin beyanlarına başvurulmalı, sonucuna göre karar verilmelidir. Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 19/10/1990 varide tarihli işe giriş bildirgesi ile davacının 01/10/1990 tarihinde ...ünvanlı ...sicil numaralı işyerinde çalışmaya başladığının Kuruma bildirildiği, bildirgenin imzalı olduğu ve bildirgede fotoğraf bulunduğu, sigorta sicil kartında davacının işe giriş tarihinin 10/10/1990 tarihi olduğunun yazılı olduğu, ...sicil numaralı işyerinin 01/03/1988 tarihinde kanun kapsamına alındığı ve 20/10/1997 tarihinde kanun kapsamında çıkartıldığı, Kurum tarafından işyerinden 1990/3. dönem bordrosunun verilmediğinin bildirildiği, davacı tarafından işyerine 1990/3. dönem bordrosu sunulduğu, üzerinde kurum kaydı, kaşesi veya Kuruma verildiğini gösterir başka herhangi bir ibare bulunmadığı, bu bordroda davacının sigorta sicil numarası ve adının biraz silik şekilde bulunduğu, davacı tarafından bu belge ile Kuruma başvuru yapıldığı ve Kurum tarafından işe girişi yapılmış ise de bordrolarda çalışmalarına rastlanmadığının bildirildiği, ayrıca davacı tarafından işverenin Kuruma yazmış olduğu bir dilekçenin sunulduğu, işveren tarafından Kuruma yazılan bu dilekçede 1988/3 ve 1990/3. dönem bordrolarının sehven verilmediğinin belirtilerek bordroların kabul edilmesinin ve gerekli işlemin yapılmasının istenildiği, 26/12/1990 tarihinde yapılan durum tespitinde işyerinde çalıştığı tespit edilen kişilerin isimlerinin tutanak altına alındığı ancak davacının adının bulunmadığı, 27/12/1990 tarihli raporda da işe giriş bildirgesi verilen işçilerin listesinin bulunduğu ve yine davacının adının olmadığı, söz konusu raporda işverenin hastane ve yurtlardan temizlik işini ihale ile aldığının, her temizlik işi için ayrı işyeri numarası almak yerine tek işyeri sicil numarası üzerinden birden fazla işyerini işlettiğinin tespit edildiği anlaşılmaktadır. Yapılacak iş, 27/12/1990 tarihli raporda işverinin aldığı temizlik işleri ile ilgili olarak ayrı işyeri numarası almak yerine tek işyeri sicil numarası üzerinden birden fazla işyerini işlettiğinin tespit edildiği anlaşıldığından bu husuta araştırmayı genişletmek, gerekirse bordro tanıklarının bu hususta beyanlarını almak, davacının sunmuş olduğu 1990/3. dönem bordrosu ile ilgili araştırma yapmak, bu bordronun Kurum kayıtlarına girip girmediğini tespit etmek, davacının sunduğu bordroda bulunan kişilerin devam eden dönemlerde işyerinden bildirimlerinin yapılıp yapılmadığını belirlemek, bu şekilde tespiti yapılan kişileri tanık olarak dinlemek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine 29/01/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.