Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2014/10509 · K. 2015/12677

1. Hukuk Dairesi         2014/10509 E.  ,  2015/12677 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : AMASYA 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 21/03/2014 NUMARASI : 2013/309-2014/125 Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi.................... raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; -KARAR- Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkin olup, mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacı, mirasbırakan A...... Y..........'nin mirasçıdan mal kaçırmak amacıyla 115 ada 15 ve 132 ada 55 parsel sayılı taşınmazları satış suretiyle oğlu davalıya temlik ettiğini, murisin satış ihtiyacının bulunmadığını ileri sürerek tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tesciline karar verilmesi isteğiyle eldeki davayı açmıştır. Davalı, murisin 103 yaşında öldüğünü, 50 yıl kadar murisin bakımını yaptığını, bakımın yapılması nedeniyle murisin dava konusu taşınmazları devrettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, çekişme konusu taşınmazların davalıya temlikinin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; mirasbırakan Ahmet Yeniçeri’nin çekişme konusu 103 ve 494 parsel sayılı taşınmazları 11.01.2010 tarihli akitle satış suretiyle oğlu davalıya temlik ettiği, anılan taşınmazların yenileme ile 132 ada 55 ve 115 ada 15 parsel olarak davalı adına tescil edildiği anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. ./.. Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunun 706., Türk Borçlar Kanunun 237. (Borçlar Kanunun 213.) ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Somut olaya gelince; murisin 1914 doğumlu olduğu, 50 yıldan fazladır davalı ile birlikte yaşadığı, tanık beyanları ve özellikle mirasçı olan ve davalı tanığı olarak dinlenen S...... K....... ile N.. K..'nın ifadelerinden murisin ölene kadar bakımının davalı tarafından yapıldığı, bakım karşılığı olarak dava konusu yerlerin davalıya devredildiği, murisin başka taşınmazlarının da bulunduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, 115 ada 15 parsel sayılı taşınmazdaki binayı davalının inşa ettiği, ağaçları davalının yetiştirdiği, bu yönde tespit yapılması bakımından açtığı davanın Amasya 3. Asiyle Hukuk Mahkemesinde 2014/138 esas sayılı davanın derdest olduğunu görülmektedir. Hemen belirtilmelidir ki; satışa konu edilen bir malın devrinin belirli bir semen karşılığında olacağı kuşkusuzdur. Semenin bir başka ifade ile malın bedelinin ise mutlaka para olması şart olmayıp belirli bir hizmet ya da emek de olabileceği kabul edilmelidir. (HGK.'nun 29.4.2009 gün 2009/1-130 S.K.) Esasen, yukarıda da değinildiği üzere muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak açılan davaların hukuki dayanağını teşkil eden 1.4.1974 gün 1/2 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında miras bırakanın gerçek iradesinin mirasçıdan mal kaçırma olması halinde uygulanabilirliğinin kabulü gerekir. Başka bir ifade ile murisin iradesi önem taşır. Yukarıda değinilen somut olgular, açıklanan ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğinde, miras bırakanın dava konusu taşınmazları temlikinde gerçek irade ve amacının diğer mirasçılardan mal kaçırma olmadığı, yıllardır kendisi ile ilgilenen, bakımını yapan oğlu Lütfü'ye bakılmasından duyduğu minnet sonucu devri yaptığı sonucuna varılmaktadır. ./.. Hâl böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek, yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Kabule göre de, dava konusu 115 ada 15 parsel yerine 115 ada 105 parsel hakkında iptal ve tescil kararı verilmesi de isabetsizdir. Davalının bu yönlere değinen temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün(6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 05/11/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.