Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2014/10988 · K. 2015/6290

21. Hukuk Dairesi         2014/10988 E.  ,  2015/6290 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, sigorta başlangıç tarihinin 25/02/2008 tarihi olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R Dava, davacının davalıya ait ...plakalı ticari araçta şöför sıfatı ile 25.2.2008-15.2.2012 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece,taraflar arasında hasılat kirası ilişkisinin bulunduğundan bahisle davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir. Uyuşmazlık, somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının tespit istemine konu dönemde sigortalı çalışmasının bulunmadığı, ... plakalı minübüste sürücü olan davacı adına 2.4.2008-22.8.2011 tarihleri arasında trafik ceza makbuzları düzenlendiği, davalıların 22.12.2003 tarihinden beri yolcu taşımacılığı işinden dolayı vergi kayıtlarının bulunduğu, davacının sürücü belgesinin 20.10.2010 tarihinde 2 ay süre ile geri alınmasına karar verildiği, ifadesi hükme dayanak alınan tanıkların dosya kapsamından davacıyla birlikte aynı dolmuş hattında çalışan, kayıtlara geçmiş kişilerden olduklarına ilişkin bilgi ve belgelerin bulunmaması nedeniyle, tanık sözlerinin çalışma olgusu yönünden somut olgulara dayanmadığı, soyut düzeyde kaldığı anlaşılmaktadır. Yapılacak iş, ... plakalı ticari araca ilişkin malik bilgilerini Emniyet Müdürlüğü kayıtlarından araştırmak, davalıların Kurum nezdinde işyeri tescil kaydı bulunup bulunmadığını Kurumdan sormak, işyeri tescili bulunduğu takdirde davalı işyerinin ihtilaf konusu döneme ait dönem bordroları celp edilerek, tespiti istenen dönemde çalışması bulunan bordro tanıklarının adresini ... ... Kurumu ve zabıta marifetiyle araştırıp, tespit ederek bu tanıkları dinlemek, ... odası veya zabıta marifetiyle ... plakalı minübüsün kayıtlı olduğu durağı belirlemek, durakta minübüs işleten diğer işverenler ile bu işyerlerinde çalıştığı tespit edilen kayıtlı işyeri çalışanı şoförlerin kayıtları celbedilerek, bu kişilerin, çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak,... plakalı minübüse tespite konu dönemde verilmiş bulunan yakıt ve tamir servis fişi gibi belgeleri araştırmak, tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek ve davacının işe giriş ve çıkış sürelerini net belirlemek ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Yasanın 2, 6, 9 ve 79/10 maddeleri gereğince ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı tarafın bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 26/03/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.