Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2014/11498 · K. 2015/6923

21. Hukuk Dairesi         2014/11498 E.  ,  2015/6923 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi, davalılardan ... Otelcilik Tur.İth.İhr.Tic.Ltd.Şti. vekilince de duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan ve temyiz konusu hükme ilişkin dava, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hallerden hiçbirine uymadığından Yargıtay incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R Dava, davacının davalı işyerinde 01.05.2004-31.10.2010 tarihleri arasında çalıştığının tespiti ile prime esas gerçek ücretinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece istemin kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiştir. Uyuşmazlık nitelikçe 506 sayılı Yasanın 79. maddesinden kaynaklanan davalı işyerinde geçen ve kuruma bildirilmeyen hizmet süresinin tespitine ilişkindir. Bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı, işin niteliği, sürekli veya sezonluk nitelikte olup olmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilir ise de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların, davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve uyuşmazlık konusu dönemi kapsar biçimde çalışmaları işverenin resmi kayıtlarına geçmiş bordro tanıkları ya da komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı şirketin 15.04.2004 tarihinde tescil olunduğu, ortaklarının ... olduğu, ihtilaflı dönemde davacı adına 04.05.2004-30.10.2004, 03.06.2006-01.09.2006, 26.10.2006-31.10.2007, 13.05.2008- 30.09.2010 tarihleri arasında .... adına tescilli 1071347 sicil numaralı işyeri tarafından, 12.05.2005-31.10.2005 tarihleri arasında da İlhan Gündoğan adına tescilli 1079381 sicil numaralı işyeri tarafından hizmet bildiriminde bulunulduğu, davacı tarafından ihtilaflı dönem boyunca otel olan işyerinde aşçı olarak çalışıldığının iddia edildiği, bir kısım imzalı ücret bordrolarının dosyaya sunulduğu,mahkemece ücret araştırması yapıldığı görülmüştür. Somut olayda; davalı şirket tarafından işletilen bu haliyle aralarında organik bağ olduğu anlaşılan birden fazla işyerinin olmasına ve dava konusu dönemde davacı adına bu işyerlerinden kesintili şekilde çalışmaların bildirilmesine rağmen davacının hangi işyerinde çalıştığı belirtilmeden infazda terreddüt yaratacak şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı gibi, ilgili işyerlerinin ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordroları getirtilip bordro tanıkları dinlenmeden, imzalı ücret bordrolardaki imzaların davacının eli ürünü olup olmadığı sorulmadan ve gerekirse imza incelemesi yaptırılmadan bu dönemlerdeki ücretinin ücret bordrolarında gösterilenden daha fazla olduğunun tespit edilmesi de hatalı olmuştur. Yapılacak iş, davacıya çalışmalarının hangi tarih aralığında hangi işyerinde geçtiğini açıklattırmak, temsilcide hata nedeniyle husumeti bu işverenlere yöneltmek, sonra bu işyerlerinin ihtilaflı döneme ilişkin tüm dönem bordrolarını getirmek ve ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordrolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, .... Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, davacının çalışmalarının hangi işyerinde hangi tarih aralığında geçtiğini net olarak belirlemek, imzalı ücret bordrolarındaki imzanın davacının eli ürünü olup olmadığını davacıya sormak, davacının imza inkârı halinde bu bordrolarındaki imzanın davacının eli ürünü olup olmadığına dair imza incelemesi yaptırmak ve sonuca göre infazı kabil olacak şekilde hüküm kurmaktan ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdıır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ... Otelcilik Tur.İth.İhr.Tic.Ltd.Şti.'ne iadesine, 01/04/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.