Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2014/12485 · K. 2014/18483

1. Hukuk Dairesi         2014/12485 E.  ,  2014/18483 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : PAZAR(RİZE) 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 11/03/2014 NUMARASI : 2012/298-2014/301 Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; -KARAR- Dava, paydaşlar arasında ecrimisil isteğine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; "çay ve fındık bahçesi" vasıflı davaya konu 162 ada 14, 310 ada 1, 311 ada 1, 312 ada 3, 309 ada 3 ve 313 ada 3 parsel sayılı taşınmazlarda davacılar ile davalıların paydaş oldukları, anlaşılmaktadır. Hemen belirtilmelidir ki; paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenilmesini ve/veya ecrimisil istiyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir. Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır. Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir. Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır. Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz. Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 gün ve 2002/3-131 E, 2002/114 K sayılı ilamı) 25.05.1938 tarih ve 29/10 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar. Somut olaya gelince; çekişmeli taşınmazların uzun süredir davalılar tarafından kullanıldığı, 2008 yılında zilyetliğe dayalı olarak tarafların murisleri adına kadastroca tespit ve tescil edildiği, bilahare mirasçıları adına paylı mülkiyet üzere intikal ettiği, bu süre zarfında davacıların kullanma iradesini davalılara bildirmedikleri, ne var ki; davacı tanığı Necla Yeşildağ'ın davacıların son 2-3 yıldır dava konusu taşınmazlardaki payına karşılık ecrimisil istediklerini davalılara ilettiğini bildirdiği açıktır. Bu durumda; davacılar kullanma iradesini davalılara ilettiği tarihe kadar davalıların kötüniyetinden sözedilemeyeceği dolayısıyla ecrimisilden sorumlu tutulamayacakları açıktır. Ancak; mahkemece, davacıların taşınmazdan yararlanmak istediklerine ilişkin iradelerini davalı tarafa ne zaman ulaştırdıkları hususu saptanmış değildir. Hal böyle olunca; yukarıda açıklanan olgular gözetilmek suretiyle davalılar bakımından intifadan men koşulunun hangi tarihte gerçekleştiğinin duraksamaya yer vermeyecek şekilde saptanarak, bu tarih ile dava tarihi arasındaki dönem için belirlenecek ecrimisilden davalıların sorumlu tutulmaları gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Davalılar vekilinin temyiz itirazları belirtilen nedenlerle yerindedir. Kabulüyle hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 20.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.