Yargıtay 6. Hukuk Dairesi · E. 2014/12759 · K. 2014/13911

6. Hukuk Dairesi         2014/12759 E.  ,  2014/13911 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesi TARİHİ : 15/07/2014 NUMARASI : 2014/363-2014/945 Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı kira bedelinin tespiti davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kira parasının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Davacı vekili dava dilekçesinde halen brüt 12.000 TL olan kira bedelinin emsallerine hak ve nesafete göre rayicin çok altında kaldığını belirterek 20.10.2014 tarihinden itibaren fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik aylık kira bedelinin brüt 16.000 TL olarak tesbitini istemiştir.Davalı vekili ise, 3 yıl önce aylık kira bedelinin Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2011/1083 E sayılı dosyası ile 20.10.2011 tarihinden itibaren aylık brüt 12.000 TL olarak tesbit edildiğini,bu tarihten itibaren ülkede ekonomik değişiklikler söz konusu olmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur. Davacı vekili dava dilekçesinde, 20.10.2014 tarihinde başlayan dönem kirasının tesbitini istemiştir.Samsun 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/970-1434 Esas\_karar sayılı ilamında kiralananın, 20.10.2009 tarihinden itibaren hak ve nesafete göre, brüt aylık kirası 10.500 TL olarak tesbit edilmiş ve bu karar 21.06.2010 tarihinde kesinleşmiştir.Samsun 2 Sulh Hukuk mahkemesinin 2011/1083-1313 E.K sayılı ilamı ile de 20.10.2011 tarihinde başlayan dönem kira bedeli endekse göre, brüt 12.000 TL olarak tesbit edilmiş taraflarca karar temyiz edilmeyerek kesinleşmiştir. Tespiti istenilen dönem Samsun 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/970-1434 Esas\_karar sayılı ilamından itibaren geçen 5. yılın kira bedelinin tesbiti olup, kira bedeli hak ve nesafete göre belirlenmelidir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacı ve davalı tarafından gösterilen emsaller değerlendirilerek, kiralananın hak ve nesafete göre, tesbit edilen kira bedeline yıllar içinde ÜFE deki artışlar uygulanarak bulunan kira bedelinin emsallere, bölgede oluşan kira paralarına göre düşük kaldığını, bu nedenle üfe’deki artışlara göre belirlenen aylık kira parasının %10 fazlası olacağı belirtilerek, aylık brüt kira bedeli belirlenmiş ise de , bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir. Anayasa Mahkemesinin 6570 sayılı yasanın 2 ve 3.maddelerinin iptaline ilişkin 26.3.1963 tarih ve 3/67 sayılı kararı ile, 6570 sayılı yasanın kira parasındaki “sınırlı artış” ilkesi ortadan kaldırılmamıştır. Bununla birlikte kira parasının tesbiti yöntemini belirleyen 18.11.1964 tarih ve 2/4 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da kira parasının “hak ve nesafete uygun” seviyede takdiri ile “sınırlı artışı” öngörülmektedir. O nedenle kira parasının tesbiti bir sınırlamadır ve hâkim kira parasını takdir ederken bunun bir sınırlama olduğunu gözetmelidir. 18.11.1964 gün ve 2/4 sayılı Y.İ.B.K. ve yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre “hak ve nesafet” ilkesi uyarınca hâkim bu sınırlamayı yaparken, öncelikle tarafların tüm delilleri varsa emsal kira sözleşmeleri (hâkim veya bilirkişilerce de resen araştırabilir) aslı veya onaylı örnekleri dosyaya alınmalı, üç kişilik (inşaat, mimar, mülk) bilirkişiler kurulu marifetiyle kiralanan taşınmaz ve taraf emsalleri tek tek gezilip incelenmeli, böylece elde edilen veriler somutlaştırılarak, dava konusu yer ile ayrı ayrı (konumu, çevresi, niteliği, kullanım şekli, kira başlangıç tarihi, kira süreleri vb.) kira parasına etki eden tüm nitelikleri karşılaştırılmalı, emsal kira bedellerinin niçin uygun emsal olup olmadığı somut gerekçelerle açıklanmalı, dava konusu taşınmazın boş olarak yeniden kiraya verilmesi halinde getirebileceği kira parası belirlenmeli, bilirkişi raporu mahkemece somut gerçekler ışığında resen değerlendirilmeli, buna göre indirim de yapılarak hak ve nesafete; özellikle tarafların kira sözleşmesinden bekledikleri amaçlarına uygun makul bir kira parası saptanmalıdır. Mahkemece yukarıda açıklanan yönleri içermeyen bilirkişi raporuna itibar edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde, hüküm kurulması doğru olmadığından hükmün bozulması gerekmiştir. SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 15.12.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.