Yargıtay 16. Hukuk Dairesi · E. 2014/12831 · K. 2015/881

16. Hukuk Dairesi         2014/12831 E.  ,  2015/881 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : KADASTRO Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Kadastro sırasında ... (...) Köyü çalışma alanında bulunan 299 parsel sayılı 1.434,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydı nedeniyle .... adına tespit edilmiş, davalı ...'ın Kadastro Komisyonuna itirazı üzerine itirazın kabulüyle tespitin iptaline ve taşınmazın ... adına tesciline karar verilmiştir. Davacı .... vekili, çekişmeli taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğuna dayanarak dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 299 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş; hüküm, davalı ... tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece çekişmeli taşınmazın kamu orta malı niteliğinde mera olduğu ve meraların zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığı kabul edilmek suretiyle hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık çekişmeli taşınmazın mera olup olmadığı değilse zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği konusundadır. Çekişmeli 299 parsel sayılı taşınmaz çayır vasfıyla tespit edilmiştir. Mahallinde yapılan kaşif sırasında dinlenen yerel bilirkişi ve zilyetlik tanığı çekişmeli taşınmazın davalı ve maliki evvelinin zilyetliğinde olduğunu, çayır ve otlakiye olarak kulanıldığını ifade etmişlerdir. Mahkemece, ziraatçi bilirkişinin taşınmazın üzerinde mera bitkileri bulunduğu ve küçük baş hayvanların otlatıldığı yönündeki raporu nedeniyle taşınmazın mera niteliğinde olduğu kabul edilmiş, bu nedenle yerel bilirkişi ve tanık sözlerine itibar edilmemiştir. Bir yerin kamu orta malı niteliğinde mera olduğu yetkili merci tarafından düzenlenen tahsis belgesi veya kadim kullanma ile belirlenir. Meralarla ilgili tahsis belgeleri, fermanlar, temliknameler, mahkeme ilamları, hüccet veya vakfiyeler olabileceği gibi 4753 sayılı Yasa'ya göre kurulan toprak komisyonlarınca düzenlenen mera norm kararları da olabilir. Taşınmaz hakkında mera tahsis belgesi yoksa komşu köyden seçilecek yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları marifetiyle taşınmaz başında öncesinin kadim mera olup olmadığı araştırılmalıdır. Mahkemece bu gereğe riayet edilmeden salt ziraat bilirkişinin taşınmazın mera olduğu yönündeki raporu esas alınarak karar verilmesi isabetsizdir. Doğru sonuca varılabilmesi için, mahallinde yaşlı, yansız, yöreyi iyi bilen komşu köy veya kasabalarda ikamet edip davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi ve aynı yöntemle belirlenecek taraf tanıkları ve uzman teknik bilirkişiler huzuru ile keşif icra olunmalıdır. Taşınmaz başında icra edilecek keşif sırasında, varsa mera tahsis kaydı ile haritası ve tarafların dayandığı kayıtlar uygulanıp kapsamı belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, öncesinin kamu orta malı niteliğinde mera olup olmadığı ve taşınmazdaki zilyetliğin süresi ve şekli etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, tespite ve yargılama sırasında toplanan diğer delillere aykırı sonuca varıldığı takdirde tespit bilirkişileri ile yargılama sırasında dinlenen tüm yerel bilirkişi ve tanıklar arazi başında ve yüzleştirme yapılmak suretiyle dinlenip aykırılığın giderilmesine çalışılmalı, bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmeli, uzman ziraat mühendisinden taşınmazın niteliğini belirtir ayrıntılı rapor alınmalı, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılmaksızın karar verilmesi isabetsiz olup davalı ...'ın temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edene iadesine, 10.02.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.