Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2014/15203 · K. 2015/28525

9. Hukuk Dairesi         2014/15203 E.  ,  2015/28525 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti ve izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, müvekkilinin Ağustos 2008 tarihinden Eylül 2012 tarihine kadar davalı şirkete ait değişik işletmelerde ve en son ... adresinde bulunan ... Mağazasında çalıştığını, işyerinde Mağaza Sorumlusu olarak görevli olduğunu, normal ücretinin 900 TL civarında olduğunu, fazla çalışma ücretlerinin ödenmediğini, davacının fazla çalışma karşılığı alacaklarının ödenmesi aksi halde haklı nedenle iş akdinin feshedileceğine ilişkin olarak keşide edilen 28.08.2012 tarihli ihtarnamenin işverene tebliğ edildiğini, davacının ihtarnamede de beyan ettiği gibi talep konusu ücretlerinin ödenmemesi ve sonra gelişen olaylar nedeniyle işyerinde çalışmayı haklı olarak bıraktığını iddia ederek kıdem tazminatı, fazla mesai ve yıllık izin ücreti alacaklarının faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, davacının müvekkili şirkete ait muhtelif mağazalarda 16.08.2007 tarihinden iş akdinin feshedildiği 24.07.2012 tarihine kadar çalıştığını, davacının mağaza görevlisi olarak çalışmaya başladığını, Aralık 2010 tarihinden itibaren mağaza sorumlu yardımcısı, Ekim 2011 tarihinden itibaren de mağaza sorumlusu pozisyonunda çalıştığını, davacının noter kanalı ile keşide ettiği 28.08.2012 tarihli ihtarname ile iddia ettiği alacakların ödenmesini, aksi takdirde iş akdini feshedeceğini beyan ettiğini, müvekkilinin 04.09.2012 tarihli cevabi yazısında, iddia ettiği gibi fazla çalışma yapmadığı, işyerinde fazla çalışma yapılması halinde ödemesinin yapıldığı, dolayısıyla iddiaların haksız olduğunun ifade edildiğini, zamanaşımı savunmaları bulunduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, davacının fazla çalışma alacağının ödenmediği gerekçesiyle iş akdini feshettiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile kıdem tazminatı, yıllık izin ve fazla mesai ücreti alacaklarının tahsiline karar verilmiştir. D) Temyiz: Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. E) Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı yasal gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2-İşçiye, işyerinde çalıştığı sırada ara dinlenmesi verilip verilmediği ve süresi konularında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır. İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır. Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az on beş dakika, dört saatten fazla ve yedi buçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedi buçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedi buçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi on bir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedi buçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok on bir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde on bir saate kadar olan (on bir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, on bir saatten fazla çalışmalarda ise en az bir buçuk saat olarak verilmelidir. İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz. Ara dinlenmesi için ücret ödenmesi gerekmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmını oluşturması halinde ise, zamlı ücret ödenmelidir. Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dahilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir (Yargıtay 9.HD. 17.11.2008 gün 2007/35281 E, 2008/30985 K.). İş Kanununa İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, ara dinlenmelerinin iklim, mevsim, yöredeki gelenekler ve işin niteliğine göre yirmi dört saat içinde kesintisiz on iki saat dinlenme süresi dikkate alınarak verileceği hükme bağlanmıştır. Değinilen maddenin birinci fıkrasında ise, ara dinlenme süresinin çalışma süresinden sayılmayacağı açıklanmıştır. Somut olayda; Yukarıdaki ilkeler ve yasal düzenlemeler karşısında 12 saatlik çalışmadan 1,5 saat ara dinlenmesi yerine 1 saat ara dinlenme düşülmesi hatalıdır. 3-Hüküm altına alınan alacakların net mi yoksa brüt mü olduğunun kararda gösterilmemesinin infazda tereddüde yol açacağının düşünülmemeside hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir. F) Sonuç: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14.10.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.