Yargıtay 18. Hukuk Dairesi · E. 2014/15784 · K. 2015/5020

18. Hukuk Dairesi         2014/15784 E.  ,  2015/5020 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca,... Mahallesi 166 ada 32 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak; Kamulaştırma Yasasının 11. maddesinin son fıkrası hükmüne göre kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı tesisinde kamulaştırma bedeli, bu kamulaştırma nedeniyle taşınmazın tamamında oluşacak değer düşüklüğüdür. Başka bir deyişle taşınmazın kamulaştırma öncesindeki değeri ile irtifakın geçmesinden sonraki değeri arasındaki fark kamulaştırma bedelidir. Bu bedel taşınmazın büyüklüğüne, kullanma biçimine, arsa ya da tarım arazisi oluşuna, irtifakın niteliği ile geçtiği yer ve kapladığı alana göre yüzde olarak belirlenir ve irtifakın taşınmazda doğurduğu bu değer düşüklüğü oranına göre kamulaştırma bedeli bulunur. Ayrıca Yargıtay uygulamalarında üzerinde irtifak hakkı kurulmuş olan taşınmazda bu irtifak nedeniyle oluşacak değer düşüklüğünün en fazla (taşınmazın cins ve niteliğine göre uygun kullanımını önemli ölçüde etkileyen özel bir durum yoksa) irtifaktan etkilenen alanın mülkiyet değerinin arazide %35’i, arsada ise %50’si oranında olacağı kabul edilmektedir. Açıklanan bu esaslar gözönünde tutulduğunda dava konusu parselin tamamının sulu tarım arazisi kabul edilerek daimi irtifak kamulaştırmasından dolayı taşınmazda oluşacak değer düşüklüğü oranının 0,10 olarak kabul edilerek, gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğü verilerine göre buğday, buğday samanı ve karışık sebze münevebesi ile belirlenen m² birim değeri taşınmazın tamamının alanı ile çarpılıp taşınmazın değeri hesaplanarak irtifak değer kaybının buna göre hesaplanması, taşınmaz üzerindeki münferit ağaçların irtifak nedeniyle zarar görüp görmedikleri belirlenerek zarar görmüş iseler ağaçların gıda, tarım ve hayvancılık ilçe müdürlüğünün dava tarihi itibariyle belirlediği rayiç bedellerinin eklenmesi gerekirken zemin üzerindeki muhdesatın (ağaçların) irtifak sebebiyle bir zarar gördüğü tespit edilmeden muhdesat niteliğindeki ağaçların toplam değeri üzerinden yıllık net gelir hesaplanarak bu net gelirin %10'u üzerinden m² değeri ve buna göre irtifak bedelini hesaplayan denetime elverişsiz ve yukarıda açıklanan hususlara uygun olmayan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 02.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.