Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2014/16905 · K. 2014/20814

8. Hukuk Dairesi         2014/16905 E.  ,  2014/20814 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Akşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ : 26/06/2009 NUMARASI : 2008/66-2009/412 G.. A.. ve müşterekleri, A.. A.. T.. Tic. A.Ş. ile Hazine aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının reddine Akşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 26.06.2009 gün ve 66/412 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Davacı Hazine vekili 27.12.1999 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; A.. İlçesi, Y.. K.., B.. mevkiindeki ... parsel sayılı taşınmazın bir kısmının kıyı kenar çizgisinin A... gölü tarafında kalması nedeniyle davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kıyı olarak kamuya terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Ayrıca 24.12.1999, 17.04.2000 ve 13.06.2001 havale tarihli diğer dava dilekçeleriyle 502, 507, 609, 492, 596, 493 parsel sayılı taşınmazların bir kısmının kıyı kenar çizgisinin göl yönünde kaldığını ileri sürerek iptal ve terkin talebinde bulunmuştur. Açılan yedi dava birleştirilerek görülmüştür. Davalılar adına çıkan tebligatlar usulüne uygun olarak tamamlanmıştır. Mahkemece, asıl dosya ile birleşen Akşehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2001/533 Esas sayılı dosyada dava konusu yapılan ..parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak açılan dava hakkında davanın açılmamış sayılmasına dair verilen ilam ile asıl dosyada davalılardan A.. A.Ş. hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine dair önceki ilam ile verilen hükümlerin kesinleşmiş olması nedeniyle bu konularda yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına; asıl dosya ile davalı A.. A.Ş. dışındaki davalılara karşı ve bu asıl dosya ile birleşen Akşehir Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2000/227 Esas, 2001/835 Esas, 2001/775 Esas, 2002/541 Esas, 2000/1167 Esas sayılı dosyaları ile açılan davaların 3402 sayılı Kanun'un 12/3 maddesinden bahisle hak düşürücü sürenin dolması nedeniyle reddine karar verilmiştir. Hüküm, süresi içerisinde Hazine vekili tarafından dilekçesinde yazılı nedenlerle bozma istekli olarak temyiz edilmiştir. Toplanan deliller, tüm dosya kapsamından; yerel mahkemenin temyize konu 26.06.2009 tarihli kararı 5841 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten sonra verilmiş olup, söz konusu Kanun'un 2. ve 3. maddeleriyle getirilen yeni yasal düzenlemelere dayanılarak oluşturulmuştur. Ne var ki, mahalli mahkemenin kararının temyiz aşamasında Anayasa Mahkemesi'nin 12.05.2011 gün, 2009/31 Esas, 2011/77 Karar sayılı kararıyla “...25.02.2009 gün ve 5841 sayılı Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 2. maddesiyle 21.06.1987 günlü 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. fıkrasına eklenen cümlenin ve 3. maddesiyle 3402 sayılı Kadastro Kanunu'na eklenen Geçici 10. maddenin T.C. Anayasa'sına aykırı olduğuna ve iptaline...” karar verilmiş ve bu iptal kararı 23.07.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Hemen belirtmek gerekir ki, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları Yasama, Yürütme ve Yargı organları ile idari makam ve mercileri, gerçek ve tüzel kişileri bağlayacağı kuşkusuzdur. Öte taraftan, 6100 sayılı HMK'nun 33. maddesinde yer alan “Hakim, Türk Hukuku'nu re'sen uygular” hükmü ile ifadesini bulan kanuni ilke gözetildiğinde Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bir başka anlatımla kesin hüküm halini almamış ve kazanılmış hakkın istisnasını teşkil eden bu durum karşısında 5841 sayılı Kanun hükümleri uyarınca davanın reddine ilişkin kurulan yerel mahkeme hükmünün verildiği tarih itibariyle doğrudur. Ancak, 10.03.1963 gün ve ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçe bölümünde yazılı olduğu üzere; iptal, kesin şekilde çözüme bağlanmış uyuşmazlıkları etkilemez. Ancak, henüz anlaşmazlık hali devam ediyor ise iptalin kapsamına girer. Bu durumda davanın hak düşürücü süreden reddine ilişkin olarak verilen yerel mahkeme kararının; Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda değinilen iptal kararından sonra doğru olduğunu söyleme imkanı yoktur. Kaldı ki, T.C Anayasası'nın 153/2. maddesi kapsamına göre, iptal kararlarının derdest olan davalara uygulanacağında kuşku yoktur. Nitekim, Yargıtay HGK'nun istikrar kazanmış kararları da bu yöndedir. Tüm bu açıklamalardan sonra somut olayla ilgili işin esasına gelince; dava konusu taşınmazların 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun hükümleri gereğince, idarece belirlenmiş kıyı kenar çizgisi haritasına ya da 28.11.1997 tarih 5/3 sayılı Yargıtay İçtihatı Birleştirme Kararıyla belirlenen veya belirlenecek olan kıyı kenar çizgisine göre değerlendirilmesi, bu amaçla dava konusu taşınmazların bulunduğu yerde 3621 sayılı Yasa'nın 5 ve 9/2 maddeleri gereğince belirlenecek bilirkişi heyeti huzuruyla keşif yapılması, bilirkişilerden alınacak müşterek rapor ve eki harita kapsamına göre dava konusu taşınmazların tamamen veya kısmen kıyı kenar çizgisinin göl yönünde kalıp kalmadığının belirlenmesi, kıyı kenar çizgisinin göl yönünde kalan bölüm için iptal ve kamu adına terkine karar verilmesi, ayrıca 19.01.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6099 sayılı Yasanın 16. maddesiyle 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 36. maddesine bazı ilaveler getiren 36/A maddesi hükmüne göre, kadastro işlemleri sebebiyle açılan davalar nedeniyle yargılama giderlerinden ve yargılama giderlerinden sayılan avukatlık ücretinden davalı tarafın sorumlu tutulamayacağı hususunda gözönünde tutulması ve tüm bilgi belge ve deliller birlikte değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmek üzere yerel mahkeme kararı bozulmalıdır. Davacı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerindedir. Kabulü ile hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK.nun 388/4 (HMK'nun 297/ç) ve HUMK'nun 440. maddeleri gereğince Yargıtay kararının taraflara tebliğinden itibaren bu karara karşı 15 gün içinde karar düzeltme talebinde bulunulabileceğine, 14.11.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi