Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2014/17077 · K. 2016/11070

1. Hukuk Dairesi         2014/17077 E.  ,  2016/11070 K. "İçtihat Metni" .... Taraflar arasında birleştirilerek görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar asıl ve birleştirilen davalarda davacılar tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 13.12.2016 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacılar vekilleri Avukat ..., Avukat ..., asiller davacı ..., davacı ... ile temyiz edilen davalılar vekili Avukat ... geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü: -KARAR- Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil isteğine ilişkindir. Davacılar-birleştirilen davada davacılar, kök muris ...'ın dava konusu 2198 ve 2200 parsel sayılı taşınmazlarını mirastan mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak oğlu ..... satış yoluyla temlik ettiğini, ... ölümüyle taşınmazların davalı mirasçılarına intikâl ettiğini ileri sürerek miras payları oranında tapu iptali ve tescil isteğinde bulunmuşlardır. Asıl ve birleştirilen davalarda davalılar, temlikin muvazaalı yapılmadığını, taşınmazların bedellerinin ödendiğini belirtip davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, taşınmazların mirastan mal kaçırmak amacıyla temlik edildiği iddiasının kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Getirtilen kayıt ve belgelerden: I) Mirasbırakan ...'ın 21.05.1985 tarihinde ölümüyle, geride mirasçıları olarak karısı ..., oğlu ..., kızları ..., ..., ..., ....le muristen sonra 19.06.2000 tarihinde ölen oğlu .... karısı ... ile çocukları ..., ......n kaldığı; ayrıca, mirasbırakanın, ölen kızları ...., ... ve ....n ötürü torunları ve damadı ile ölen oğulları .... ve ... ötürü torunları ve gelini kaldığı; II) Dava konusu 2198 parsel ve 2200 parsel sayılı taşınmazların 1958-Tapulama suretiyle mirasbırakan ...eş adına kayıtlı iken, 28.12.1978 tarihli resmi akitte oğlu ...a satış yoluyla temlik edildiği; .... bu taşınmazları 11.10.1988 tarihinde karısı ....naz'a sattığı ve 13.08.1990'da da karısından geri aldığı; ./.. III) Mustafa'nın ölümünden sonra taşınmazların mirasçılarına intikal ettiği, mirasçılardan ... da sonradan payını annesi Gülnaz'a devrettiği görülmektedir. Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında vurgulandığı gibi, görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun 706., Türk Borçlar Kanunu'nun 237. ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki, bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün, diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de, Ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı hususlarının araştırılmasında ve satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Somut olayda, tüm dosya içeriği yukarıda değinilen ilkeler çerçevesinde birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu taşınmazların resmi akitte gösterilen satış bedelleri ile gerçek değerleri arasındaki fahiş farkın keşfen saptandığı, murisin başkaca bir çok taşınmazının olduğu, davaya konu taşınmazlarını satmasını gerektirir haklı ve geçerli bir nedeninin bulunmadığı; sonuç itibariyle, taşınmazların muris tarafından oğlu ..... bedelsiz olarak mirastan mal kaçırma amacıyla temlik edildiği, ..... ile karısı ..... arasındaki devirlerin de muvazaayı gizlemeye yönelik danışıklı işlemler olduğu kanaatine varılmaktadır. Hâl böyle olunca; davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile reddedilmesi isabetsizdir. Davacılar-birleştirilen davacıların temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulü ile, hükmün 6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 21.12.2015 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz edenler vekilleri için 1.350.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenlerden alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 13.12.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.