Yargıtay 18. Hukuk Dairesi · E. 2014/17126 · K. 2015/5249

18. Hukuk Dairesi         2014/17126 E.  ,  2015/5249 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, .... Mahallesi 198 ada 324 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporu karar vermeye yeterli değildir. Dosyadaki...Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın 17.05.2013 tarihli cevap yazısında, davaya konu taşınmazın, bulunduğu alanda 1/1000 ölçekli imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı bulunmadığı,1/25.000 ölçekli imar planında dava konusu taşınmazın tarım alanı olarak bırakıldığı belirtilmiş ise de bu cevap taşınmazın vasfını belirleme bakımından yetersizdir. Mahkemece taşınmazın vasfına yönelik herhangi bir gözlem de yapılan keşiflerde düzenlenen tutanağa geçirilmemiş olup, bilirkişiler ise yetersiz incelemeyle taşınmazın arsa niteliğinde olduğunu kabul ederek, emsal mukayesesi ile kamulaştırma bedelini tespit etmişlerdir. Oysa; Bakanlar Kurulunun Yargıtay'ca kısmen benimsenen 28.02.1983 gün ve 1983/6122 sayılı kararı uyarınca, belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan bir taşınmazın arsa niteliğinde kabulü için, uygulama imar planı (genelde 1/1000 ölçekli) ile iskan sahası olarak ayrılmış yerlerde bulunması esastır. Aynı karara göre, imar planında yer almayan bir taşınmazın, arsa sayılabilmesi için ise, belediye veya mücavir alan sınırları içinde olmakla beraber, belediye hizmetlerinden (belediyece meskûn olduğu için veya meskûn hale getirileceği için sunulan yol, su, elektrik, ulaşım, çöp toplama, kanalizasyon, aydınlatma vs.) yararlanan ve meskûn yerler arasında bulunması gerekir. Taşınmaz belediye nazım imar planı (1/5000 ve daha büyük ölçekli) içinde ise, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 17.04.1998 gün ve 1996/3-1998/1 sayılı kararı uyarınca, bu plan kapsamına alındığı tarih ve plandaki konumu, altyapı hizmetlerinden yararlanma ve ulaşım olanakları, belediye merkezine uzaklığı, kullanım biçimi itibariyle iskan amacına yönelik yapılaşma olasılıkları da değerlendirilmek üzere araştırılmalıdır. Mahkemece öncelikle ilgili belediye başkanlığından dava tarihi itibari ile dava konusu taşınmazın imar durumuna dair ayrıntılı bilgi alınıp, daha sonra yeniden oluşturulacak bilirkişi heyeti ile yapılacak keşifte özellikle mahkeme hakimince, taşınmazın, belediye hizmetlerinin hangilerinden yararlandığı hangilerinden yararlanmadığı, etrafının meskûn olup olmadığı, mevcut durumu itibari ile kullanım şekli, yapı bulunup bulunmadığı, konumu yani sokağa ve yola olan cephesi, önemli merkezlere uzaklığı, üzerinde yapılaşmaya ilişkin olarak imar durumu gibi hususların ayrıntılı şekilde tespiti ile bu husustaki gözlemlerin tutanağa geçirilerek ayrıca taşınmazın değişik açılardan fotoğraflarının çektirilip onaylanarak dosyaya konulması ve böylece taşınmaz vasfının açık ve denetime elverişli şekilde belirlenmesi ile kamulaştırma bedelinin tespit edilmesi gerekmektedir. Mahkemece değerlendirmeye esas alınan bilirkişi kurulu raporunun yukarıda açıklanan esaslara uygun düşmediği gözetilmeden, gerekli araştırma ve yeterli incelemeyi içermeyen rapora itibarla karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 06.04.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.