Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2014/19702 · K. 2014/26085

10. Hukuk Dairesi         2014/19702 E.  ,  2014/26085 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi : Adana 4. İş Mahkemesi Tarihi : 03.07.2014 No : 2011/512-2014/580 Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Davacı, 01.04.1999-06.06.2011 döneminde ilköğretim okulunda hizmetli olarak bildirilmeyen çalışmalarının tespitini istemiş, Mahkemece, tanık beyanlarının tek başına çalışmanın varlığını kanıtlamadığı ve somut delil bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Hizmet tespiti davalarının niteliği gereği tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Bu tür davalarda çalışma olgusunun tanık dahil her türlü delille ispatlanabilmesi nedeniyle delil serbestliği söz konusudur. Somut olayda; okul müdürü tarafından da imzalı hizmetli görev dağıtım listesi, bir kısım tanıkların çalışmayı doğrulamaları ve Kurum raporu dikkate alındığında, Mahkemece yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. O halde Mahkemece re'sen araştırma ilkesi gereğince; davacının iddia ettiği çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi bakımından, dava konusu dönemde görev yapan okul müdürleri, müdür yardımcıları, öğretmenler, var ise diğer hizmetliler, okul koruma derneği ile okul aile birliğinde görev alan kişiler belirlenip yeteri kadarının re'sen bilgi ve görgülerine başvurulmalı, kolluk marifetiyle tespit edilecek komşu işyeri işveren ve çalışanları tespit edilerek tanık olarak dinlenilmeli, tanık beyanları arasında çelişki oluşursa giderilmeli, talebe konu dönemde davalı Kurum tarafından yoklama memurları veya müfettişleri tarafından yapılmış, varsa sair tahkikat raporları, tespit tutanakları gibi kayıt ve belgeler celbedilerek bu şekilde fiili çalışmanın varlığı araştırılmalı, taraflardan sair delilleri sorulmalı, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği ile iddia olunan çalışmanın gerçek ve fiili olup olmadığı nazara alınmalı; böylece, bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. Anılan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 09.12.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.