Yargıtay 17. Hukuk Dairesi · E. 2014/19766 · K. 2017/7229

17. Hukuk Dairesi         2014/19766 E.  ,  2017/7229 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde asıl ve birleşen dava davacıları vekili ile birleşen dava davalısı... Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü: - K A R A R - Davacılar vekili, asıl davada; davalıların sürücüsü ve maliki olduğu aracın müvekkili...’nın kullandığı araca arkadan tam kusurlu olarak çarpması sonucu müvekkili...’nın kemik kırığı oluşacak şekilde yaralandığını, malul kaldığını, hayatı boyunca başkalarına bağımlı olarak yaşayacağını, artık çalışamayacağını, davacı eşi ve evlatlarının her gün hastaneye gelip refakatçi olarak kaldığını, hala 15 günde bir kontrole gittiklerini, davacı ...’nın kazadan önce ayda 2.000-2.500 TL geliri olduğunu, müvekkillerinin gecekonduda yaşayıp kazadan sonra ekonomik sıkıntıya düştüklerini, davacı eş ...’in ailenin geçimini sağlamak için ev temizliklerine ve bahçe işlerine gittiğini, davacı evlatları...'un ...'da askerlik yaptığını, ... ve ....'in ise iş buldukça çalıştığını, tüm müvekkillerinin elem çektiğini beyanla, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için sürekli işgöremezlik ve efor kaybı nedeniyle 500 TL maddi, 50.000 TL manevi, diğer davacıların her biri için ayrı ayrı destekten yoksun kalmaları nedeniyle 100’er TL maddi, 10.000’er TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek en yüksek reeskont faiziyle davalılardan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesiyle maddi tazminat taleplerini bakıcı gideri için 197.207,45 TL’ye, maluliyet için 246.681 TL’ye yükseltmiş, yasal faiz talep etmiştir. Davacı ... vekili, birleşen davada; davalıya sigortalı aracın müvekkili ...’nın kullandığı araca arkadan tam kusurlu olarak çarpması sonucu müvekkili...’nın kemik kırığı oluşacak şekilde yaralandığını, malul kaldığını, hayatı boyunca başkalarına bağımlı olarak yaşayacağını, artık çalışamayacağını, davalıya 16.11.2009 tarihinde ihtarname göndererek ödeme yapmasını istediklerinde davalı ... şirketinin tam teşekküllü hastaneden maluliyet raporu alınmasını istediğini, hastaneye başvurduklarında bunun için mahkeme kararı gerektiğini söylediklerinden dava açmak zorunda kaldıklarını beyanla, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden işleyecek en yüksek reeskont faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davalılar vekilleri, ayrı ayrı davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, 1-esas ve birleşen dosya yönünden davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'nın maddi tazminat taleplerinin reddine, 2-davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 222.797,63 TL maluliyet kaybından (sigorta şirketinin sorumluluğu 170.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) 182.354,87 TL bakıcı giderinin (sigorta şirketinin sorumluluğu 125.000,00 TL ili sınırlı olmak üzere) davalılardan 27/08/2008 tarihinden itibaren (sigorta şirketi için dava tarihinden itibaren) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 3-davacıların manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 4.000,00 TL, davacı ... için 3.000,00 TL, davacı ... için 3.000,00 TL, davacı ... için 3.000,00 TL ve davacı ... için 3.000,00 TL olmak üzere toplam 31.000,00 TL'nin 27/08/2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Uluslararası Nakliyat Otom. San. ve Tic. Limited Şirketinden müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş; hüküm, asıl ve birleşen dava davacıları vekili ile birleşen dava davalısı... Sigorta A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen maddi tazminata ilişkin hesaplamanın (aşağıda (3) ve (4) nolu bentlerde belirtilen hususlar dışında) hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, asıl ve birleşen dava davacıları vekili ve birleşen dava davalısı... Sigorta A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece davaya konu trafik kazasında kusursuz olarak %100 oranında sürekli malul kalan davacı ... için davanın kısmen kabulüne karar verilerek 15.000 TL manevi, davacı ...’nın malul kalması nedeniyle davacı eş ... için 4.000 TL manevi, davacı evlat ... için 3.000 TL manevi, davacı evlat ... için 3.000 TL manevi, davacı evlat ... için 3.000 TL manevi ve davacı evlat Safiye için 3.000 TL manevi olmak üzere toplam 31.000 TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Borçlar Kanunu’nun 47. maddesi (TBK md 56) hükmüne göre hakimin özel halleri göz önüne alarak manevi tazminat adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarının adalete uygun olması gerekir. Tazminatın amacı zarara uğrayanda bir huzur duygusu doğurmaktır. Somut olayda, maluliyet derecesi, tarafların kusur oranı, ekonomik ve sosyal durumu, duyulan acı gibi nedenler dikkate alındığında, tüm davacılar için hükmedilen manevi tazminat miktarı, duyulan acıyı, çekilen sıkıntıyı hafifletebilecek düzeyde değildir. Hükmedilen manevi tazminat miktarı tüm davacılar için az olup, daha üst düzeyde manevi tazminat takdiri için hükümlerin bozulması gerekmiştir. 3-Hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda bakıcı gideri net asgari ücret üzerinden hesaplanmış ise de, bakıcı gideri ödenmesi sırasında bakıcıyı çalıştıran davacı ...’nın brüt asgari ücret kadar bir ödeme yapması gerektiğinin gözetilmemesi doğru olmayıp bu konuda hesap bilirkişisinden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir. 4-Kabule göre de, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir. Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası can sigortası türlerinden olup, bir meblağ sigortası olması itibariyle, yaralanma halinde, yapılan tedavi giderleri bakımından buna ilişkin limiti geçmemek üzere ve yapılan harcama kadar nispi; sürekli sakatlık halinde ise, sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre limitin belli oranı olmak üzere, sigorta bedelini ödemekle yükümlüdür. Somut olayda iki taraflı trafik kazasında birleşen dava davalısı olan sigorta şirketi karşı araç için hem zorunlu trafik sigorta poliçesi, hem de kasko sigorta poliçesi düzenlemiştir. Zorunlu trafik sigorta poliçesi kapsamında kaza tarihi için 125.000 TL limitli kişi başına sakatlık teminatı ve 125.000 TL limitli kişi başına tedavi gideri yanında, 10.000 TL (şahıs başına bedeni) limitli ihtiyari mali mesuliyet teminatı da bulunmaktadır. Kasko sigorta poliçesinde ise 40.000 TL limitli koruyucu şahıs başına bedeni ve 5.000 TL limitli koltuk ferdi sürücü sürekli sakatlık teminatı da bulunmaktadır. Mahkemece 222.797,63 TL daimi maluliyet tazminatı ve 182.354,87 TL bakıcı giderine hükmedilmiş, davalı ... şirketi bakıcı giderinden 125.000 TL poliçe limitiyle, daimi maluliyet zararından 170.000 TL poliçe limitiyle sınırlı sorumlu tutulmuştur. Hükmün gerekçesinde poliçe limitinin belirlenmesinde bakıcı gideri için 125.000 TL limitli zorunlu trafik sigortası kişi başına tedavi giderinin esas alındığı, daimi maluliyet tazminatı için 125.000 TL limitli zorunlu trafik sigortası kişi başına sakatlık teminatı, 40.000 TL limitli koruyucu şahıs başına bedeni ve 5.000 TL limitli koltuk ferdi sürücü sürekli sakatlık teminatı limitlerinin toplandığı anlaşılmaktadır. Oysa ki iki taraflı trafik kazasında davacı ... karşı aracın sürücüsü olup, davalı aracın koltuk ferdi sigortasından yararlanması mümkün olmadığı gibi, kasko sigorta poliçesinde yer alan 40.000 TL limitli koruyucu şahıs başına bedeni teminatın sigortalı davalı araç için mi, yoksa karşı araçlar için mi verildiği de dosya kapsamında anlaşılamamaktadır. Bu nedenle mahkemece davaya konu kasko sigorta poliçesinin tüm ekleriyle birlikte getirtilerek koruyucu şahıs başına bedeni teminatın kapsamı belirlenerek davalı ... şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca mahkemece zorunlu trafik sigortası poliçe limitini aşan kısım için davalı aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortası da değerlendirilmemiştir. Açıklanan nedenlerle birleşen dava davalısı olan sigorta şirketi lehine kazanılmış haklar saklı kalmak kaydıyla hükmün bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen dava davacıları vekili ve birleşen dava davalısı... Sigorta A.Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen dava davacıları vekilinin temyiz itirazlarının, (4) nolu bentte açıklanan nedenlerle birleşen dava davalısı... Sigorta A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile asıl ve birleşen davalardaki maddi ve manevi tazminata ilişkin hükümlerin BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz edenlere geri verilmesine 5.7.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.