Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2014/20567 · K. 2017/1404

1. Hukuk Dairesi         2014/20567 E.  ,  2017/1404 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekilince yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, ehliyetsizlik ve hile hukuksal nedenlerine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir. Davacı, maliki olduğu 784 parsel sayılı taşınmazın, kızı davalı tarafından yaşlılık ve hastalığından faydalanmak ve kandırılmak suretiyle 28/10/2008 tarihinde devrinin sağlandığını ileri sürerek tapu kaydının iptali ile adına tesciline, olmadığı takdirde taşınmazın değerinin tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davalı, davacının fiil ehliyetinin bulunduğunu, davacının taşınmazlarından bir kısmını çocuklarına devrettiğini ve diğer çocuklarının baskısı sonucunda bu davayı açtığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar Dairece, “.....hukuki ehliyetsizliğin kamu düzeni ile ilgili olduğu gözetilerek ve önemine binaen öncelikle incelenmesi, tarafların bu yönde bildirecekleri tüm delillerin toplanması, davacının sağlık kurulu raporları, hasta müşahade kağıtları, reçeteler vs. istenmesi, tüm dosyanın ... Kurumu’na gönderilmesi, davacının işlem ve dava tarihinde ehliyetli olup olmadığı yönünde ... Kurumu 4. İhtisas Kurulundan rapor alınması, davacı dava tarihinde ehliyetsiz ise Türk Medeni Kanunu'nun 56. maddesinin gözetilmesi,....davacının ehliyetli olduğunun saptanması halinde hata ve hile iddiası üzerinde durulması, bu iddialar yönünden Borçlar Kanununun 31. maddesi uyarınca (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md.39) davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığının değerlendirilmesi ve ondan sonra hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, anılan hususlar gözardı edilerek eksik soruşturma ile yetinilerek hüküm kurulmuş olması doğru değildir.”gerekçesi ile bozulmuş, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; davacının dava konusu 784 parsel sayılı taşınmazını 28.10.2008 tarihinde kızı olan davalı ...’a satış sureti ile temlik ettiği, bozma kararından sonra davacının işlem ve dava tarihinde ehliyetinin bulunup bulunmadığı yönünde rapor tanzim edilmesinin sağlanması için iki kez ... Kurumundan randevu alınmasına rağmen davacı randevu günü ... Kurumuna gitmediğinden rapor tanzim edilemediği, davacı vekilinin davacının sağlık problemleri ve yaşlılığı sebebiyle ...’a gitme imkanının olmadığını, mevcut delillerle yetinilmesini istediğini belirttiği, ehliyetsizlik iddiasının kanıtlanamadığı gerekçesiyle hile iddiası incelenerek sonuca gidilmiştir. Öncelikle belirtmek gerekir ki 6100 sayılı HMK 114.maddesine göre dava ehliyeti dava şartlarındandır. Eldeki davada da hukuki ehliyetsizlik iddiasına dayanılmaktadır. Yine 6100 sayılı HMK 51.maddesinde ise; “Dava ehliyeti, medenî hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir.” hükmü yer almaktadır. Bu durumda öncelikle davacının dava şartı olan dava ehliyetinin bulunup bulunmadığının saptanmasına yönelik olarak HMK 56.maddesi gereğince gerekli işlemlerin yapılması, vesayet altına alınması halinde Türk Medeni Kanunu’nun 462/8. maddesi hükmü gereği vesayet makamından izin alınıp yargılamaya devam edilmesi, davacının usulünce davada yer alması ve temsili sağlandıktan sonra ... Kurumuna gitme imkanı olmadığı gözetilerek en yakın üniversite hastanesine sevki ile işlem tarihi olan 28.10.2008 tarihinde hukuki ehliyete haiz olup olmadığının araştırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsizdir. Davacı vekilinin temyiz itirazı yerindedir. Kabulü ile, hükmün açıklanan nedenlerle (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 23.03.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.