Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2014/20770 · K. 2015/7360

1. Hukuk Dairesi         2014/20770 E.  ,  2015/7360 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 25/05/2012 NUMARASI : 2010/749-2012/308 Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar taraflarca yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi 'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; -KARAR- Dava, irtifak bedelinin tahsili isteğine ilişkin olup, mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir. Davacı, Kanlıca Orman İşletme Müdürlüğünün Alemdağ Orman İşletme Şefliği sınırları içerisinde kalan 4.800. m2.lik orman arazisinde Orman Bakanlığının 01.07.1971 tarih, 567 sayılı olurları ile Üsküdar Köyleri Elektrik Birliği adına 99 yıl süreyle enerji nakil hattı tesisi izni verildiğini, 23.12.1971 tarihinde taşınmazın teslim edilerek karşılığında 30.03.1972 tarihli taahhüt senedi alındığını, izne ait bedellerin 1983 yılına kadar ödemesinin yapıldığını, daha sonra Köy Elektrik Birliklerinin 1984 yılında Türkiye Elektrik Kurumuna devredilmesi üzerine ilgili kurumca taahhütname yenilenmeyerek arazi kullanım bedellerinin de ödenmediğini, 1970 yılında Üsküdar köyleri Elektrik Birliği Başkanlığı ile Vakıf Memba Suları İşletmesi Müdürlüğü arasında yapılan sözleşme ile bu yerin Vakıf Memba Suları İşletmesi Müdürlüğüne ait olduğu kararlaştırılmış ise de anılan sözleşmeden bilgileri bulunmadığını ileri sürerek Orman Bölge Müdürlüğü muhakkikince tespit edilen 1983-1984 ila 2001 yılları arazi kullanım bedeli ve 2001 ila 2010 yılları için toplam 13.598.29 TL nin yasal faizi ile tahsiline karar verilmesi isteğiyle eldeki davayı açmıştır. Davalı, ormanlık alanda kalan Taşdelen Memba Suyu İşletmelerinin enerji talebini karşılamak için enerji nakil hattı tesis edildiğini, dava konusu enerji nakil hattı ve ve trafo tesisinin Vakıf Memba Suları İstanbul Vakıflar 2. Bölge Müdürlüğünce kullanıldığını, sözleşme hükümlerine göre, Ümraniye-Şile enerji nakil hattının 62 nolu direğine irtibatlandığı noktadan itibaren mülkiyeti ile işletme ve bakımının müşteriye ait olduğunu, husumetin kendilerine yöneltilemeyeceğini, dava tarihinden 5 yıl önceki dönem için ecrimisil istenemeyeceğini, aynı yönde vakıflar idaresi aleyhine açılan dava ile eldeki davanın birleştirilmesi gerektiğini, dava konusu tesisin yapımında kamu yararı bulunduğunu, istenen bedelin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, çekişme konusu hattan elde edilen gelirin davalıya kaldığı, husumet itirazının dinlenemeyeceği, davalının haklı ve geçerli bir nedeni olmaksızın çekişme konusu ormanlık alanı “enerji nakil hattı” geçirmek suretiyle kullandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; çekişme konusu taşınmazın 591 parsel adı altında “Taşdelen Devlet Ormanı” vasfıyla Maliye Hazinesi adına kayıtlı olduğu, çekişmeli yerin Çekmeköy ilçesi, Sultançiftliği mahallesinde orman vasıflı yer bulunduğu, davalının taşınmazda kayıttan ve mülkiyetten kaynaklanan bir hakkının olmadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan; Orman Bakanlığının 01.07.1971 tarih, 567 sayılı oluru ile; Üsküdar Köyleri Elektrik Birliği Başkanlığı'na 99 yıl süreyle enerji nakil hattı tesisi izni verildiği ve irtifak hakkına konu yer olarak Taşdelen Devlet Ormanı içinde çekişmeye konu 4.800.m2.lik orman sahasının amacına uygun kullanılmak üzere Üsküdar Köyleri Elektrik Birliğine 23.12.1971 tarihinde teslim edildiği, karşılığında 30.03.1972 tarih, 8500 yevmiye nolu taahhüt ile, bu yer için yıllık kullanım bedeli tespit edilerek, ayrıca takip eden yıllarda ne şekilde artırım yapılacağının da kararlaştırılarak orman idaresine ödeneceğinin düzenlendiği görülmektedir. Diğer taraftan; Üsküdar Köyleri Elektrik Birliği ile dava dışı Vakıf Memba Suları İşletme Müdürlüğü arasında 05.1970 tarihinde elektrik satımına ilişkin sözleşme yapılarak, Taşdelen Memba Suyu Tesislerine lüzumlu elektriğin temininin amaçlandığı, anılan sözleşmenin 18. maddesinde; Ümraniye-Şile enerji nakil hattının 62 nolu direğine irtibatlandığı noktadan itibaren mülkiyeti ile işletme ve bakımının Vakıf Memba Suyu tesislerine ait olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır. Ayrıca; Kanlıca Orman İşletme Müdürlüğü' nce, aynı yer için aynı nedenle Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne karşı açılan davada Ümraniye 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.06.2011 tarih, 2010/1 esas, 2011/1 karar sayılı hakem sıfatıyla verilen kararda; 1983 ila 2010 yıllarına ilişkin kullanım bedelinin tahsili talebinin; Taşdelen Memba Suyu İşletmesi enerji nakil hattı ile trafo irtifak hakkının 23.12.1971 tarihinde Üsküdar Köyleri Elektrik Birliği Başkanlığına verildiği, Vakıf Memba Suları İşletme Müdürlüğü ile Üsküdar Köyleri Elektrik Birliği arasında yapılmış olan protokolün hukuki değerinin bulunmadığı, 1312 sayılı TEK Kanunu' nda 09.09.1982 tarihinde 2705 sayılı yasa ile yapılan değişiklik ile tesislerin ve 4.800 m2.lik irtifak hakkının yasa gereği 1982 yılında Türkiye Elektrik Kurumu (TEK), bugünkü adıyla AYEDAŞ' ca devralınması gerektiği, hukuki ve mali sorumluluğun AYEDAŞ Genel Müdürlüğü'ne ait olduğu gerekçesiyle davanın husumetten reddine karar verildiği, davacı itirazının reddedilmesi ile kararın 24.11.2011 tarihinde kesinleştiği açıktır. Öte yandan; taraflar arasında değişik tarihlerde yapılan yazışmalar ile, 1983 ila 2010 yılları taşınmazın kullanım bedelinin tahsili talebinin davalı idarece kabul edilmediği gibi, Vakıf Memba Suları İşletme Müdürlüğü'ne elektrik sağlayan enerji nakil hattı ve trafonun devrinin de davalı tarafından yapılmadığı sabittir. Öyleyse, ecrimisil haksız kullanma tazminatı olup, yukarıda açıklanan dosya kapsamı, mevcut sözleşmeler ve yazışmalar ile özellikle dava dilekçesi içeriğinden; davacı talebinin, devlet ormanı içinde irtifak tesisine konu edilen belli bir alanın irtifak bedelinin ödenmemesi nedeniyle tahsili talebine ilişkin olduğu, davalıya 1971 yılında, 99 yıl süreyle tanınan irtifak hakkının devam etmekte olup, çekişmeye konu alanı davalının irtifak hakkına dayalı olarak kullanımının haksız kullanım olarak nitelendirilemeyeceği kuşkusuzdur. O halde, mahkemece, çekişme konusu irtifak sahasını davalının haksız kullandığından bahisle yazılı şekilde ecrimisilin hüküm altına alınmış olması doğru değildir. Hâl böyle olunca; davacı isteğinin irtifak bedelinin tahsili talebi olarak ele alınıp, gerekli araştırma ve incelemenin yapılması, taraflar arasındaki sözleşme ve yazışmalar, davalı ile Vakıf Memba Suları İşletmesi Müdürlüğü arasında elektrik satımına dair yapılan sözleşme, kanun değişikleri de değerlendirilerek hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve hatalı nitelendirme sonucunda yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsizdir. Tarafların bu yönlere ilişkin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 14.05.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.