Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2014/2528 · K. 2015/991

1. Hukuk Dairesi         2014/2528 E.  ,  2015/991 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : MALATYA 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 24/10/2013 NUMARASI : 2013/271-2013/429 Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü; -KARAR- Dava, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Davacı idare; çekişme konusu 632 ada 145 parsel sayılı taşınmazın “M..G..” adına kayıtlı iken ölümü ile Yeşilyurt Sulh Hukuk Mahkemesinin 1979/35 Esas-22 Karar sayılı veraset ilamı gereği 03.05.2004 tarih 2606 yevmiyeli resmi senetle mirasçılarına intikalinin yapılarak intikalen gelen hisselerin yine mirasçı olan M.. G..'e satışının yapıldığını, mirasçı olan satıcılardan M..G.., G..D.. ve M..G.. adına, anneleri olan davalı H..G..'ün vekaleten satış yaptığını, ancak vekalet veren M..G..ün annesi Hatice'yi Malatya 2. Noterliğinin 15.02.2002 tarih ve 3624 sayılı azilname ile azlettiğini, azilnameden sonra 03.05.2004 tarihinde satışın gerçekleştiğini belirterek M..G.. hissesi yönünden yapılan satış işleminin iptali ile hak sahibi adına tesciline karar verilmesini istemiştir. Davalılar, azilnameden haberdar olmadıklarını, kendilerine kusur atfedilemeyeceğini belirtip davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, dava konusu taşınmazla ilgili M..G.. tarafından Malatya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açıldığı, ayrıca paydaşların hisselerindeki yanlışlıkla ilgili tapu müdürlüğünün dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle 6100 sayılı HMK'nun 114/1-h maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir. Hemen belirtmek gerekir ki, Anayasa’nın 40. maddesinin 3.fıkrasında “kişinin resmi görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da kanuna göre Devletçe tazmin edilir.” hükmü öngörülmüş, 129. maddenin 5. fıkrasında ise; “memurlar ve diğer kamu görevlilerinin yetkilerini kullanırken işledikleri kusurlardan doğan tazminat davalarının ancak idare aleyhine açılabileceği...” açıklanmıştır. 4721 sayılı TMK'nun 1007. maddesi bu bağlamda yorumlandığında, tapu sicillerinin tutulmasından ve bundan doğan zararlardan devletin sorumlu olacağı ilkesinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Kanunun bu açık hükmünün kaynak olduğu devletin sorumluluğu tapu sicilinin tutulması sırasında, sicil memurunun hukuka aykırı işlemi ile sonuç arasında nedensellik bağının varlığı gerekli ise de eylem ya da işlemin kusura dayanması gerekmez. Zira devletin sorumluluğu kusursuz sorumluluktur. Anılan ilke 27.3.1957 tarih ve 1/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ile benimsenmiş, 6098 sayılı Borçlar Kanununun 66. maddesindeki sorumluluğun kusura dayanmadığı 22.6.1966 tarih 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı ile de tekrarlanmıştır. Adam çalıştıran (somut olayda devlet) objektif özen eksikliğinin doğurduğu zarardan sorumludur. Çalışanın seçiminde, talimat vermede ve denetlenmesindeki eksiklik ya da bozukluk nedeniyle çalışan çevre ve ilgililer için hakların kazanılması ve kullanılması açısından özel bir tehlike oluşturur. Kusursuz sorumluluk, tapu siciline bağlı çıkarların ve ayni hakların yanlış tescil sonucu sicile güven ilkesi yönünden değişmesi ya da yitirilmesi bu haklardan yoksun kalınması temeline dayanır. Çünkü sicillerin doğru tutulmasını üstlenen ve taahhüt eden devlet, aykırı kayıtlardan doğan zararları da ödemeyi taahhüt etmektedir. Dayanaksız ya da hukuksal duruma uymayan kayıtlar düzenlemek taşınmazın niteliğinde yanlışlıklar yapmak da aynı kapsamda düşünülmelidir. Davacı idarenin Türk Medeni Kanununun 1025. ve 1007. maddeleri ile Tapu Sicili Tüzüğünün 85. maddesi (17.8.2013 tarihinde yürürlüğe giren Tapu Sicili Tüzüğünün 74.maddesi) gereğince tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan sorumlu olacağı, TMK.nın 1007. maddesinde düzenlenen sorumluluğun kusursuz sorumluluk olup, bu madde kapsamında Hazinenin tazminat davasına muhatap ve tazminata mahkum olabileceği gözetildiğinde, eldeki davanın açılmasında ve sonuçlandırılmasında davacı idarenin hukuki yararının bulunduğu kuşkusuzdur. Öte yandan; Tapu Sicili Tüzüğü’nün 85. maddesi “ Kütük üzerinde belgelere aykırı tescil veya yazımın düzeltilebilmesi için ilgililerin yazılı olurunun alınması ve yevmiye defterine kaydedilmesi gerekir. Belgeye aykırı yazımın veya tescilin düzeltilmesine, ilgililerden birisinin yazılı oluru olmazsa, müdür defterdarlık veya mal müdürlüğünden düzeltme için dava açılmasını talep eder. Hazine avukatı bulunmayan yerlerde bu düzeltmeler için müdürlük tarafından re'sen dava açılır. İkinci ve üçüncü fıkralardaki durum, ayrıca kütük sayfasının beyanlar sütununda belirtilir. (Değişik son fıkra: 8/11/2004-2004/8109 K.) Kütük, yevmiye defteri ve yardımcı sicillerde belgesine aykırı olarak basit yazım hatası yapıldığının tespit edilmesi halinde, müdür tarafından nedeni düzeltmeler sicilinde açıklanarak, re'sen düzeltme yapılır ” şeklinde olup, doğrudan dava açmaya engel bir yasal düzenleme içermemektedir. Diğer taraftan, Tapu Müdürlükleri, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne bağlı ve Genel Müdürlük olarak da Bayındırlık ve İskan Bakanlığına yeni ismi ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı kuruluşlar olarak, genel bütçe içinde ayrı bütçe ile yönetilen kamu kuruluşlarıdır. O halde; Tapu Müdürlüğünün hatalı gerçekleştirilen çekişmeye konu işleminin düzeltilmesi ile ilgili olarak yukarıdaki ilkeler de dikkate alındığında eldeki davayı açabileceği kuşkusuzdur. Hal böyle olunca; mahkemece öncelikle Malatya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen 2013/298 E. sayılı dava derdest ise eldeki dava ile birleştirilmesi hususunun düşünülmesi, işin esasına girilerek varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir. Davacı vekilinin, temyiz itirazı yerindedir. Kabulüyle hükmün açıklanan nedenden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 26.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.