Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2014/25552 · K. 2015/2751

21. Hukuk Dairesi         2014/25552 E.  ,  2015/2751 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 1982-1986 yılları arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. K A R A R Dava, davacının 1982-1986 yılları arasında davalı işyerinde geçen ve Kuruma kesintili olarak bildirilen çalışmalarının kesintisiz olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de; bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır. Somut olayda, ihtilaflı dönemin tamamında çalışan kayıtlı ve tarafsız bordro tanıkları dinlenmeden, işyeri kayıtları ve tanık beyanları ile davacının yaptığı işin mevsimlik bir iş olup olmadığı, çalışmasının kesintili mi sürekli mi olduğu tespit edilmeden, davacının aile nüfus kaydından 15/12/1985 tarihinde doğum yaptığı anlaşılmakla doğum öncesi ve sonrasında çalışmadığı süreler dışlanmadan eksik inceleme ve araştırma ile karar verilmesinin hatalı olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece yapılacak iş, davacıyı çağırıp davalı işyerindeki çalışma pozisyonu ve çalışmasının sürekli olup olmadığını açıklattırmak, davalı işyerinden verilen imzalı ücret bordrolarındaki imzaların davacıya ait olup olmadığını sormak, davacı tarafından imza inkarında bulunulduğu takdirde bilirkişi marifetiyle imza incelemesi yaptırmak, ihtilaflı döneme ilişkin bordrolarda ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, ..., zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek beyanlarını almak, tanıkların özellikle; davacının çalışmasının mevsimlik olup olmadığı, sürekli mi kesintili mi olduğu, işyerinde hangi pozisyonda çalıştığı hususlarında açık ve yeterli bilgilerini almak; gerekirse işyeri defter ve belgelerini isteyerek yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile davacının işyerinde çalıştığı bölüm ya da bölümlerin hangi dönemlerde faaliyet gösterdiği, mevsimlik çalışılıp çalışılmadığı konusunda rapor almak, böylece davalı işyerindeki çalışmanın mevsimlik olup olmadığını, davacının sürekli mi kesintili mi çalıştığını hiçbir tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ortaya koymak, nüfus kaydından 15.12.1985 tarihinde doğum yaptığı anlaşılmakla davacının doğum öncesi ve sonrasında çalışmadığı süreleri tespit ederek bu süreleri dışlamak suretiyle toplanan deliller ışığında varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yetersiz tanık beyanları ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan Kurum haricindekilere iadesine, 17/02/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.