Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2014/27300 · K. 2015/3330

10. Hukuk Dairesi         2014/27300 E.  ,  2015/3330 K. "İçtihat Metni" İş Mahkemesi Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalılardan ... ve diğer davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 01/06/2006-16/09/2012 tarihleri arasında davalılara ait işyerinde hizmet akdine tabi olarak geçen çalışma sürelerinin tespitine ilişkin davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. ve 5510 sayılı Kanunun 86. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır. İnceleme konusu davada, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir. Bu bakımdan; mahkemece, davacının 1987 doğumlu olduğu da gözetilerek, askerlik ödevini yerine getirdiği dönem belirlenmeli, işyerinin faaliyet tarihleri ve muhtasar beyannameleri ilgili vergi dairelerinden getirtilmeli, mahalli sağlık kuruluşları tarafından zaman içinde işyerinde kontrol yapılması gerektiği gözetilerek, bu kuruluşlardan ilgili kayıt ve tutanakların celbedilmeli, işyerinin gıda üzerine olması nedeniyle zabıtaca denetim yapılıp yapılmadığı araştırılmalı, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; dava konusu dönemde işyerinin ücret ve dönem bordrolarında kayda geçen çalışanlar saptanmalı ve kanaat edinmeye yeter sayıda davacı ile birlikte çalışan bordro tanığı kişilerin somut bilgi ve görgülerine başvurulmalı, kayıtlı çalışanın bulunmaması halinde, aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı yönü gereğince araştırılmalı, yeterli ve gerekli tüm araştırma yapılıp, uyuşmazlık konusu yönler, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; tüm kanıtlar değerlendirilerek karar verilmelidir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, isabetsizdir. O hâlde, davalılardan ... ve diğer davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan .. ve ...'e iadesine, 27/02/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.