Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2014/27379 · K. 2015/3863

10. Hukuk Dairesi         2014/27379 E.  ,  2015/3863 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi : Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi Dava, hizmet tespitine ilişkindir. Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ...... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davacı vekili, davacının müteveffa eşinin davalı işverene ait işyerinde 31.07.1998-01.07.2001 tarihleri arasında bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davanın reddine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun geçici 7/1' inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan mülga 506 sayılı Kanunun 79’uncu maddesidir. Hizmet tespitine ilişkin davaların kamu düzenine ilişkin niteliği, vazgeçilemez ve devredilemez insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının yaşama geçirilmesine olanak sağlayan özelliği de gözetilerek, hak kaybı ve yersiz sigortalılık süresi edinmeyi önlemek açısından, gerektiğinde re'sen kanıt toplanmak suretiyle, imzalı ücret tediye bordrolarının mevcut olup olmadığı ve bunların hukuksal geçerliliğe sahip belgeler olarak düzenlenip düzenlenmediğinin araştırılmalı, yazılı belge ibraz olunmayan çalışma süreleri yönünden çalışması kayıtlara yansımış başkaca işyeri çalışanlarının tanıklıklarına başvurulması ve dinlenen tanıkların aynı dönemde birlikte çalışmaya ilişkin iddialarının da kayıtlarla doğrulanması gerekleri gözetilmeli, kayıtlarda gözükmeyen çalışmaların neden kayıtlara geçmediği yöntemince araştırılmalı, tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde; işyerinin kapasitesi ve niteliği nazara alınmalıdır. Böylece, bu konuda yeterli ve gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu dönemin, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; delillerin hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerekir. Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında dava konusu somut olayda; öncelikle davalı kurum ve davalı kooperatiften işyeri dosyaları celp edilerek, davalı işyerinin kapsamı, üretim tesisinin kapasitesi, çalışan kişi sayısı, davacının davalı işyerinde hangi işlerde çalıştığı, bu çalışmalarının ne kadar süreyle yapılabileceği, buna göre çalışmasının tam zamanlı çalışmayı gerektirip gerektirmediği, çalışmanın varlığı ve süresi, mahkeme huzurunda dinlenen tanıkların davalı işyerinde çalışıp çalışmadıkları (gerektiğinde tanıklara ait hizmet döküm cetvelleri Kurumdan celp edilmek suretiyle) yöntemince araştırılmalı, tespiti istenilen dönemde çalışmaları sabit olan tanıklardan, mahkemece resen seçilecek kadarının davaya konu uyuşmazlık ile ilgili bilgi ve görgülerine başvurulmalı, yaptırılan kolluk araştırmasında davacının... içerisinde balık üretim çiftliğinde çalıştığının tespit edildiğinin belirtilmesi karşısında, bahse konu balık üretim çiftliğinin davalı Kooperatif ile fiili irtibatının bulunup bulunmadığı tespit edilerek, fiili irtibat bulunduğunun anlaşılması halinde, aynı çevrede iş yapan başka işverenler veya bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler, komşu işyeri tanıkları re’sen saptanarak dinlenilmeli, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar tesisi usûl ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. S O N U Ç : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem hâlinde davacıya iadesine, 05.03.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.