Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2014/27803 · K. 2015/4072

10. Hukuk Dairesi         2014/27803 E.  ,  2015/4072 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi : İş Mahkemesi Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davalı Kooperatif yönünden husumet yokluğundan reddine, davalı şirket ve Kurum yönünden reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ......... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi ve 5510 sayılı Kanununun 86. maddesidir. 506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ve 5510 sayılı Kanunun 92. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Davacı, davalı inşaat işyeri nezdinde, kış dönemleri haricinde 28/04/2008-15/04/2010 tarihleri arasında geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitini istemiştir. Mahkemece ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmişse de mahkemenin hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Somut olayda; davacının, davalı işverene ait inşaat işyerinde duvar ustası olarak çalıştığını iddia etmesi karşısında, inşaatın ne kadar sürdüğü, kapasitesi davacının yaptığı işin inşaattaki süreci, davacının çalışmalarının tarihler itibariyle hangi işverene bağlı olarak gerçekleştiği usulünce araştırılmalı, işverenlerin Kurum işyeri dosyası ile dava dönemine ilişkin bordrolar, ilgili Vergi Dairesinden, işverenlerin vergi kayıtları ile muhtasar beyannameleri ve ilgili Belediye Başkanlığından, inşaat döneminin tespiti için, inşaat ile iskan ruhsatlarına ilişkin bilgi ve belgeler celbedilmeli; aylık prim bildirgelerinde çalışan sayısı dikkate alınmak sureti ile dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenlerin bordrolarında kayıtlı kişiler ile, aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler saptanarak re’sen bilgi ve görgülerine başvurulmalı; yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği ile iddia olunan çalışmanın gerçek ve fiili olup olmadığı nazara alınmalı; yeterince ve gereğince araştırılıp, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem halinde davacıya iadesine, 06/03/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.