Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2014/3264 · K. 2015/8371

21. Hukuk Dairesi         2014/3264 E.  ,  2015/8371 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. K A R A R Davacı, davalı kooperatifin inşaat işyerinde, davalı kooperatifin bir kısım işlerini yüklenen diğer davalı (taşeron).. Ltd.Şti'nin işçisi olarak 28.04.2008-15.04.2010 tarihleri arasında kış dönemlerinde ara vermek suretiyle çalıştığı halde, Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespitini istemiştir.. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de, bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş  içtihadı gereğidir. Kimi ayrık durumlar dışında, resmi belge veya yazılı delillerin bulunması, sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olur. Ne var ki bu tür kanıtlar salt bu nedene dayanarak istemin reddine neden olmaz; aksi durumun ispatı olanaklıdır. Somut bilgilere dayanması inandırıcı olmaları koşuluyla, Kuruma   bildirilen dönem bordro tanıkları ve komşu işyerinin kayıtlı  çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Mahkemenin bu tür davaların kişilerin sosyal güvenliğine ilişkin olması ve kamu düzenini ilgilendirdiğini göz önünde tutarak gerektiğinde; doğrudan soruşturmayı genişletmek suretiyle ve olabildiğince delilleri toplaması gerekmektedir. Bu yön, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555, 5.2.2003 gün 2003/21-35-64, 15.10.2003 gün 2003/21-634-572, 3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 2004/21-479-578, 10.11.2004 gün 2004/21-538 ve 1.12.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Yukarıda açıklanan hususlar, yeterli ve gerekli bir araştırmayla ve deliller hep birlikte değerlendirilerek aydınlığa kavuşturulduktan sonra, o çalışmanın sigortalı çalışma niteliğinde olup olmadığı ya da ne zaman bu niteliğe kavuştuğu yönü üzerinde durulmalı ve çalışmayı kapsama alan yasanın yürürlük tarihinden sonraki dönem için hizmetin tespitine karar verilmelidir. Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının davalı işverenlere ait inşaat işyerinden bildiriminin bulunmadığı, davacının çalıştığını iddia ettiği işyerinin ....Ltd. Şti adına 08.11.2008 tarihi itibariyle 506 sayılı yasa kapsamına alındığı, mahkemece somut delillerle kanıtlanamayan davanın reddine karar verildiği, ancak bordrolarda kayıtlı davacı tanıklarının, davacının çalışmasını doğruladıkları, davalı tanıklarının ise bu beyanlarla çeliştiği anlaşılmaktadır. Yapılacak iş; yukarıda belirtildiği gibi, somut bilgilere dayanması, inandırıcı olmaları koşuluyla, Kuruma   bildirilen dönem bordro tanıkları ve komşu işyerinin kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmenin mümkün olduğu ve somut olayda bordro tanıklarının da davacının çalıştığını doğrulayan anlatımlarının bulunduğu gözden uzak tutulmadan, gerekirse, davacının tesbitini istediği sürelere ilişkin işverence SGK'na verilmiş dönem bordrolarında kayıtlı tarafsız diğer tanıklar da saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tesbit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, kooperatifin inşa edildiği arsanın sahipleri olan... beyanlarına başvurmak, davalı kooperatifin inşaat sırasında anlaşmış olduğu diğer şirket çalışanlarından(....) davacının talebiyle aynı tarihte çalışması bulunan işçileri tespit ederek bu dönemde kooperatifte kaç kişinin çalıştığına ve davacının çalışmasına dair beyanları alınarak, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde kanıtladıktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 16/04/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.