Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2014/3615 · K. 2014/7766

3. Hukuk Dairesi         2014/3615 E.  ,  2014/7766 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ANTALYA 3.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 02/05/2012 NUMARASI : 2010/367-2012/234 Taraflar arasında görülen istirdat davasının yapılan muhakemesi sonunda mahalli mahkemece verilen hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Davacı vekili, 29/07/2010 tarihli dava dilekçesinde; müvekkilinin 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında turizm işletme belgesine haiz olduğunu, davalı şirketin 65 nolu abonesi olduğu, hâlen yürürlükte bulunan 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 16.maddesine, turizm belgeli yatırım ve işletmelerin elektrik, gaz ve su ücretlerinin o bölgede sanayi ve meskenlere uygulanan tarifelerden en düşüğü üzerinden öderler hükmünün yer aldığını fakat davalı şirket tarafından yüksek birim fiyat uygulandığını, bu nedenle müvekkilinden fazla tahsilat yapıldığını beyanla 1-2006,6-2010 arası döneme ilişkin elektrik tüketim bedeli olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000 TL'den borçlu olunmadığının tespitine, her bir faturaya ilişkin olarak ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi oranında işlemiş faizi ve dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, 05/10/2010 tarihli cevap dilekçesinde; taleplerin zaman aşımına uğradığını, davanın sebepsiz zenginleşmeye dayalı istirdat davası olup BK 66.madde gereğince 1 yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğunu dava tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolduğunu, süreç içerisinde Turizm Teşvik Ödemeleri'ne ilişkin olarak değişik yasal düzenlemeler yapıldığını, 16/07/2009 tarihine kadar ödemelerin Hazine tarafından yapıldığını fakat 2006/10921 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 16/07/2009 tarih ve 2009/15199 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kaldırılması üzerine 16/07/2009 tarihinden sonra Turizm Teşvik Belgesine sahip abonelere hazine tarafından her hangi bir ödeme yapılmadığını, son olarak 2010/428 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile Turizm Teşvik Belgeli abonelere kaldığı yerden 16/07/2009 tarihinden itibaren indirim farkı ödemesinin sağlandığını, düzenleme ile abonelerin Kültür ve Turizm İl Müdürlüğüne başvurması neticesinde ödemenin Kültür ve Turizm İl Müdürlüğünce yapılacağının belirtildiğini, Bakanlar Kurulu Kararının 16/07/2009 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girdiğini, bu nedenle davacının K.. B..'ndan talepte bulunabileceğini, kendilerine husumet düşmediğini beyanla, öncelikle davanın H.. M.. ve K.. B..na ihbar edilmesini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahalli Mahkemece dava, H.. M.. ve K.. B..'na ihbar edilmiş, ihbar edilenler vekili kendilerine elektrik enerji indirimi hakkında herhangi bir müracâat bulunmadığını bu nedenle davaya katılmayacaklarını beyan etmiştir. Mahalli Mahkeme tarafından; tarafların tüm delilleri toplanmış, davalı kurumdan dava konusu döneme ait tüm elektrik tüketim fatura ve ödeme belgeleri getirtilmiş, Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne yazılan yazıya verilen cevapta 2005 yılı Aralık ayından sonra davacı herhangi bir destek ödemesi yapılmadığını bildirmiş, davacının Turizm Teşvik Belgesi sahibi olduğu ve dava konusu dönemleri itibariyle Turizm İşletme Belgesi'ne sahip olduğu bildirilmiş, dosya bir hukukçu ve bir elektrik mühendisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor alınmış, bilirkişi heyeti, 15/03/2011 tarihli raporunda sonuç olarak 2634 sayılı yasanın 16.maddesindeki destek uygulaması için işletmelerin İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri'ne belge örnekleriyle birlikte müracâat etmeleri gerektiği, ödemelerin K.. B..'nca ve işletmelerin banka hesaplarına aktarılmak suretiyle yapıldığını bu nedenle davalı AKEDAŞ'ın destek ödemelerinde sorumluluğunun bulunmadığının belirtildiği, bilirkişi heyetinden, davacının hak kazandığı kabul edildiği takdirde talep edebileceği miktarın belirlenmesi yönünde ek rapor sunmaları istenmiş, bilirkişi heyeti 14/02/2012 tarihli raporunda sonuç olarak, davacı şirketin Turizm İşletme Belgesinin sahip olduğu, bu nedenle 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 16.maddesindeki destekten yararlanması gerektiğini, davalı AKEDAŞ'ın elektrik tüketim faturalarında fiyatlandırma yaparken, düşük birim fiyat üzerinden hesaplama yapması gerektiğini, Bakanlar Kurulu Kararlarının da bu yönde olduğunu, yüksek birim fiyatla faturalandırma ve tahsilat yapılması nedeniyle davacı tarafından dava konusu döneme ilişkin olarak fazladan ödenmiş olan bedelin 98.564,20 TL olduğu, bu fazla ödemeye her faturanın ödeme tarihinden itibaren dava tarihine kadar olan dönem için işlenmiş faiz miktarının da 40.116,83 TL olduğu toplam bedelin 138.681,33 TL olduğu, davacı vekilinin 24/04/2012 tarihli dilekçe ile talep sonucunu 138.681,33TL olarak ıslah ettiği ve harcını da yatırdığı, mahkemece davanın; Turizm İşletme Belgesi'ne sahip bulunan davacı şirketin davalı kuruma olan elektrik aboneliği nedeniyle 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun 16.maddesi gereğince düşük birim fiyat üzerinden hesaplanması gereken elektrik tüketim bedellerinin yüksek birim fiyat üzerinden hesaplanması nedeniyle fazla ödediği iddia edilen tüketim bedellerinin her bir fatura için ödeme tarihinden itibaren faiziyle birlikte istirdaden tahsili davası olduğu nitelendirilmesi yapılarak, davacının 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında Turizm İşletme Belgesi'ne sahip olduğu bu nedenle aynı yasanın 16.maddesi gereğince elektrik faturalarını o bölgede sanayi ve mesken tarifelerinden düşük olanı üzerinden ödemesi gerektiği, açık yasa hükmüne rağmen davalı kurum tarafından elektrik faturalarının yüksek birim fiyat üzerinden hesaplandığı ve yüksek fiyat üzerinden her bir faturanın son ödeme gününde davacı tarafından ödendiği, davacının bu şekilde ki fazla ödemesinin 98.564,20 TL tutarında olduğu, bu ödemelere her bir faturaya ödeme tarihinden itibaren dava tarihine kadar işlemiş faiz miktarının 40.116,83 TL olduğu, bu bedellerin 2634 sayılı yasanın 16.maddesi gereğince davacıya iadesinin gerektiği, her ne kadar davalı tarafça sonradan geçmişe etkili şekilde yürürlüğe giren 2010 tarihli Bakanlar Kurulu kararı gereğince ödemelerin K.. B..'na müracâat edilerek bu bakanlık tarafından ödeneceği yönünde savunma yapılmış ise de açık yasa hükmü karşısında faturanın düzenlendiği dönem itibariyle düşük ücretten hesaplanması gerektiği ve davacının ödeme yaparken düşük fiyat üzerinden ödeme yapmasının gerekmesi, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu'nun amacı göz önüne alınarak idareye yasanın uygulanması ve ödeme konusunda yasaya aykırı şekilde inisiyatif kullandıracak ve keyfiliğe yol açacak şekildeki Bakanlar Kurulu düzenlemesi de yasaya aykırı görülmekle davanın ıslah edilmiş hâli ile kabulüne karar vermek gerektiği, ayrıca dava sözleşmeye dayalı istirdat davası olmakla BK.'nun 125.maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olup, dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresi dolmadığından davalının zamanaşımı itirazına da itibar edilmemesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla, davanın ıslah edilmiş hâliyle kabulü ile; 98.564,20 TL asıl alacak ve 40.116,83 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 138.681,33 TL alacağın asıl alacağın 10.000,00 TL'lik kısmı dava tarihinden 88.564,20 TL'lik kısmınada ıslah tarihi olan 24/04/2012'den itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Dava; Turizm Teşvik Belgesine sahip işletmenin, 2006 yılı 1. ayı ila 2010 yılı 6. ayı arasında kullandığı elektriğin bedelinin 2634 sayılı Turizm Teşvik Kanunu'nun 16. maddesine aykırı şekilde ticarethane tarifesi üzerinden ücretlendirilerek davacı aboneden fazla para tahsil edildiği gerekçesiyle açılmış istirdat istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığı giderecek meri mevzuat hükümlerinin incelenmesinde yarar vardır. 16/03/1982 tarihli ve 17635 sayılı resmî gazetede yayınlanan 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunun; amaç başlıklı 1.maddesinde “Bu Kanunun amacı; turizm sektörünü düzenleyecek, geliştirecek, dinamik bir yapı ve işleyişe kavuşturacak tertip ve tedbirlerin alınmasını sağlamaktır”, Kapsam başlıklı 2.maddesinde “Bu Kanun, turizm hizmeti ile bu hizmetin gereği kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezlerinin tespiti ile geliştirilmelerine, turizm yatırım ve işletmelerinin teşvik edilmesine, düzenlenmesine ve denetlenmesine ilişkin hükümleri kapsar”, 16.maddesinde ise “Turizm belgeli yatırım ve işletmeler elektrik, gaz ve su ücretlerini o bölgedeki sanayi ve meskenlere uygulanan tarifelerden en düşüğü üzerinden öderler”. Hükümleri yer almaktadır. 2010/478 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1.maddesinde “bu kararın amacı, K.. B..ndan Turizm Yatırım Belgesi veya Turizm İşletme Belgesi almış yatırım veya işletmelerin tükettikleri elektrik enerjisi bedellerinin bir kısmının bütçeden karşılanmasını temin etmektir.”. 2.maddenin 1-a fıkrasında bu kararda geçen “Bakanlık: K.. B..nı” ifade eder. 3.maddede “elektrik enerjisi desteği miktarı. Bakanlıkça belgelendirilmiş turizm yatırımları veya işletmelerde, şantiye dönemi dâhil tüketilen elektrik enerjisi giderlerinin; tesisin bulunduğu ildeki mesken ve sanayi abonelerine uygulanan tarifelerden en düşüğü ile kendi abone grubuna uygulanan tarife arasındaki fark kadardır. Elektrik enerjisi desteği ödemeleri Bakanlık bütçesine konulacak ödenekten karşılanır”. 7. maddesinde “12/04/2002 tarihli ve 2002/4100 sayılı Kararnamenin eki Kararın 2. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 3.maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi yürürlükten kaldırılmıştır”. 8.maddesinde “Bu karar 16/07/2009 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer”. Hükümleri yer almaktadır. 2634 sayılı Turizm Teşvik Kanunu'nun 16. maddesine göre Turizm belgeli yatırım ve işletmelerin elektrik bedelini en düşük tarifeden ödeyecekleri öngörülmüştür. Turizm Teşvik Kanunu'nun 16. maddesi yürürlükte olmakla birlikte, Bakanlar Kurulu'nun 24/05/2010 tarihli Turizm Belgeli Yatırım ve İşletmelere Elektrik Enerjisi Desteği Hakkında Kararı 29/06/2010 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu kararda K.. B..ndan “Turizm Yatırım Belgesi” veya “Turizm İşletme Belgesi” almış yatırım ve işletmelerin tükettikleri elektrik enerjisi bedellerinin bir kısmının bütçeden karşılanmasının usul ve esasları düzenlenmiştir. Kararın 16/07/2009 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinden itibaren yürürlüğe gireceği bu kararın 8. maddesinde öngörülmüştür. 16/07/2009 tarihinden önce Turizm Teşvik Kanunu'nun 16. maddesine aykırı olarak yüksek tarifeden tahsil olunan enerji bedellerinin ilgili tedarikçi firmadan, 16/07/2009 tarihinden sonraki enerji bedellerinin ise K.. B..ndan talep edilebileceği kabul edilmiştir. Davacının istediği bedel, Turizm Teşvik Belgesine sahip işletmenin, 2006 yılı 1.ayı ila 2010 yılı 6.ayı arasında kullandığı elektriğin bedelinin 2634 sayılı Turizm Teşvik Kanunu'nun 16. maddesine aykırı şekilde ticarethane tarifesi üzerinden ödediği bedel 2006 yılı 1. ayı ila 2010 yılı 10. ayı arasındaki bedelleri kapsamaktadır. O hâlde davacı 16/07/2009 tarihinden önce fazla ödediğini iddia ettiği bedelleri davalıdan bu tarihten sonraki ödediğini iddia ettiği bedelleri ise K.. B..ndan isteyebilir. Hâl böyle olunca mahkemece; Bakanlar Kurulu'nun 2010/478 sayılı kararının üzerinde durulup, yukarıda arzedilen ilke ve esaslarda gözönünde bulundurulup tüm deliller birlikte değerlendirilip, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak Bakanlar Kurulu kararı yok sayılarak yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüş, bu husus bozmayı gerektirmiştir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 20.05.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.