Yargıtay 4. Ceza Dairesi · E. 2014/46929 · K. 2015/1908

4. Ceza Dairesi         2014/46929 E.  ,  2015/1908 K. "İçtihat Metni" Tebliğname No : KD - 2013/380312 İş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçundan sanıklar M.. K.., H.. H.. ve D.. Ç.. hakkında yapılan yargılama sonunda, mahkumiyetlerine dair Küçükçekmece 13. Asliye Ceza Mahkemesi'nce verilen 24.04.2013 tarih ve 2010/18 Esas 2013/108 Karar sayılı hükmün sanıklar müdafiileri tarafından temyizi üzerine, Dairemizin 14.10.2014 gün ve 2014/13106 Esas 2014/28603 Karar sayılı kararıyla; "Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü: Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi. Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede; Sanıklara yükletilen iş ve çalışma hürriyetinin ihlali eylemleriyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemlerin sanıklar tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı, Eylemlerin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu, Cezaların kanuni bağlamda uygulandığı, Anlaşıldığından sanıklar D.. Ç.., H.. H.. ve M.. K.. müdafilerinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, tebliğnameye aykırı olarak, TEMYİZ DAVASININ ESASTAN REDDİYLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA" oy çokluğu ile karar verilmiştir. I- İTİRAZ NEDENLERİ Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24/11/2014 gün ve 2013/380312 sayılı yazısı ile; "1-) Mülkiyeti Emlak Gayrimenkul Y.O. A.Ş.'ye ait olan arazi üzerine 03/06/2006 tarihinde "Arsa satışı karşılığı gelir paylaşımı işi sözleşmesi" yapılarak arazi, yüklenici müteahhit firmalar olan T.. A.Ş., FMS Ltd.Şti., M... İnş.Ltd.Şti., İLCİ İnş. A.Ş. Şirketlerinin oluşturduğu adi ortaklığa teslim edilmiştir. 24/05/2010 Tarihli Kadıköy .... Noterliğinden gönderilen ihtarname ile arsa sahibi Emlak .... A.Ş. sözleşme hükümlerine uyulmadığı gerekçesi ile "fesih ihtarnamesi" göndermiş, yine 15/06/2010 tarihinde Noterden çektiği ihtarname ile sözleşmenin fesh edilmesine rağmen yüklenici müteahhit firmaların araziden çekilmediklerinin görülmesi üzerine "7 iş günü içinde iş yerinin boşaltılması" ihtar edilmiştir. 24/06/2010 tarihinde Avcılar Kaymakamlığı'nın "oluru" ile görevlendirilen önleyici Çevik Kuvvet refakatinde şantiyeye giren sanıkların şantiyeyi teslim alma, araç-gereç tespiti yapma ve şantiyeye vaziyet etme işlemlerini yapmaya çalıştıkları, ancak şikayet edilmeleri nedeniyle Emniyet tarafından başlatılan soruşturma sırasında tutulan 26/06/2010, 28/06/2010 ve 30/06/2010 tarihli "olay yeri tespit tutanakları" ile sanıklar ve beraberindeki kişiler tarafından "iş ve çalışma hürriyetinin engellenmediği" imza altına alınmıştır. 2-) Soruşturma sırasında T... Gayrimenkul İnş. Tic.A.Ş.'nin "davacı" olduğu Emlak ...A.Ş.'nin "davalı" olduğu olay nedeniyle "tazminat istemli" dava Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 2010/788 E- 2011/377 K. Sayılı ilam ile aktif husumet yokluğundan reddedilmiştir. 3-) Sanıkların bağlı olduğu şirket olan Emlak .. A.Ş.nin inşaat sürecinde dayanak sözleşmenin 30. Maddesine aykırı şekilde izin almaksızın, yüklenici şirketlerin 3.100.000,00TL.'lik hak ve alacaklarına karşılık ... A.Ş. M..Ticaret Merkezi ve Kamu Finansmanı Şubesi lehine verdikleri "temlik" nedeniyle gönderdiği (23/10/2010 tarih ve 15272 Noter yevmiye nolu) ihtar, adi ortaklık hissedarlarından İlci İnş. Ltd.Şti.'nin hisselerini Emlak .. A.Ş.'den izinsiz sözleşmenin 30. Maddesine aykırı M... Ltd.Şti.'ye devredilmesine dair ihtar, sanık savunmalarına ekli olarak dosya arasındadır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 30. Maddesi arsa sahibinden izinsiz şirket hisselerinin ve paylarının devir yada temlik edilmesinin "hiçbir ihtara gerek" olmaksızın sözleşmenin kendiliğinden feshi sonucunu doğuracağını düzenlemektedir. Yüklenici firmaların aldığı 571 günlük süre uzatımına rağmen nihai işin bitiş tarihi olan 18/05/2010 tarihinde bile işin henüz % 10,17 kısmının bitirilmiş olduğu tespit edilerek sözleşmenin 31. maddesi gereği ihtar gönderilerek sözleşmenin fesh edildiği taraflara bildirilmiştir. Akdedilen sözleşmenin 31. maddesine göre taraflar arasındaki sözleşmenin feshinden sonra tespit komisyonu oluşturularak "hali hazır durum tespit tutanağının" düzenleneceği ve buna göre devamında yapılacak işlemler ayrıntısı ile kayıt altına alınmıştır. 4-) Sanıkların sözleşme gereği suç tarihinde yapmak istedikleri, hali hazır inşaatın durumuna vaziyet ederek, durum tespiti yapmaya yönelik "Kaymakamlık oluru" alarak görevlendirilen yeterli sayıdaki kamu gücünü de yanlarına alıp inşaat sahasına girebilmek ve tespit yapabilmektir. Yukarıda ayrıntılı şekilde ifade edildiği gibi sanıklar aleyhine devam eden soruşturma kapsamında tutulan üç ayrı tarihli "olay yeri tutanaklarında"da inşaatta yüklenici firma işçileri tarafından çalışmanın "devam ettiği" ve herhangi bir "engellemenin bulunmadığı" yönündedir. 5-) Sanıkların iş ve çalışma hürriyetini engellemek kastıyla hareket ettiklerine dair dosya kapsamıyla hiç bir delil bulunmadığı gibi, dosya kapsamındaki delillere göre, sanıkların kendi mülkleri olan kurumlarına ait yere vaziyet etmek, durum tespiti yapmaya çalışmaktan başka suç kasıtıyla hareket ettiklerine dair delil bulunmadığı açıklanan nedenlerle eylemlerinin ihkakı hak olarak yorumlanamayacağı da hukuken açıktır. SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle, a-) İtirazımızın KABULÜNE, b-) Yüksek Yargıtay 4.Ceza Dairesinin 14/10/2014 gün ve 2014/13106 Esas, 2014/28603 Karar sayılı ONAMA İLAMININ KALDIRILMASINA, c-)Küçükçekmece 6.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2010/1357 Esas,2013/751 Karar sayılı hükmünün yukarıda açıklanan gerekçeye göre BOZULMASINA, d-)Yüksek Daireniz aksi kanaatte ise, itirazın incelenmesi bakımından 5271 sayılı CMK'nın 308/3. maddesi uyarınca dosyanın Yüksek Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesine, karar verilmesi, saygıyla itirazen arz ve talep olunur." isteminde bulunulması üzerine dosya Dairemize gönderilmekle, incelenerek gereği düşünüldü: II- İTİRAZIN KAPSAMI İtiraz, iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçundan, sanıklar M.. K.., H.. H.. ve D.. Ç.. hakkında verilen mahkumiyet kararının onanmasına dair, Dairemizin 14/10/2014 tarihli kararına ilişkindir. III- KARAR Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın itiraz gerekçeleri yerinde görülmekle, 6352 sayılı Kanunun 99. maddesiyle eklenen 5271 sayılı CMK'nın 308. maddesinin 3. fıkrası uyarınca İTİRAZIN KABULÜNE, Dairemizce verilen 14.10.2014 tarih ve 2014/13106 Esas 2014/28603 Karar sayılı ONAMA KARARININ KALDIRILMASINA, Küçükçekmece 13. Asliye Ceza Mahkemesince verilen 24.04.2013 tarih ve 2010/18 Esas 2013/108 Karar sayılı hükmün yeniden incelenmesi sonucu; Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir. Ancak; Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş (E..) ile “T..-F..-M..-İ. Ortaklığı” arasında, tapusu E..’na ait taşınmaz hakkında, 03.08.2006 tarihinde “Ispartakule 3. Bölge Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı Sözleşmesi'nin imzalandığı, belirlenen tarihte inşaatın tamamlanması gerekirken, verilen ek süreye rağmen inşaatın yalnızca çok az bir kısmının bitirilebilmesi ile sözleşmeye aykırı temlik üzerine, 18.05.2010 tarihinde E.. tarafından, sözleşmenin 31. maddesine dayanılarak tek taraflı olarak sözleşmenin feshedildiği ve en geç 7 gün içinde çalışma alanının boşaltılarak, kendilerine teslim edilmesi hususunun 24.05.2010 tarihinde karşı tarafa tebliğ edildiği, ancak bu durumun kabul edilmemesi üzerine de, 24.06.2010 tarihinde E.. yetkilisi olan sanıklar M.. K.. ve H.. H.. ile Taç Güvenlik Şirketinin sahibi olan sanık D.. Ç.., beraberlerinde özel güvenlik görevlileri ve Emniyet Müdürlüğünün sağladığı güvenlik güçleri refakatinde inşaat sahasına gelerek, durum tespiti yapıp, şantiyeye vaziyet etmek istedikleri, Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6. maddesinde “inşaat işlerinin yer teslimi tarihinden itibaren 900 gün içinde bitirileceği, işin toplam süresinin ise 1265 gün olacağı, zorunlu sebepler dışında sürenin uzatılamayacağı” sözleşmenin feshi ve işin tasfiyesini düzenleyen 31. maddesinde de “sözleşme ve eklerinde tayin ve tespit edilen vecibelerin zorlayıcı sebepler olmaksızın kısmen veya tamamen yerine getirilememesi durumunda, yapılacak ihtara rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca bir ihbara ve hüküm almaya gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedilerek, yüklenicinin kesin teminatının gelir kaydedileceği, çıkabilecek zararlara karşılık olmak üzere, yüklenicinin fesih tarihindeki tüm alacaklarının bloke edileceği, işin ikmali için zorunlu görüldüğü takdirde, yüklenicinin şantiyedeki mevcut alet, makine ve diğer tesislerine, mukabilinde herhangi bir bedel ödemeden vaziyet edilebileceği, fesihten itibaren 10 gün içinde tespit çalışmalarına başlanacağının yükleniciye bildirileceği, o tarihten itibaren 30 gün içinde oluşturulan tespit komisyonu marifetiyle, halihazır durum tespit tutanağının tanzim edileceği” ve yapılacak diğer işlemlerin tüm tafsilatıyla kayıt altına alındığı, arsa satışı karşılığı gelir paylaşımı niteliğindeki sözleşmelerde, feshin karşı tarafa ulaşmasıyla geçerlilik kazandığı ve feshin geçersiz olduğuna dair bir mahkeme kararı da bulunmaması nedeniyle, E..'nun sözleşmeyi feshetmesinin hukuka uygun olduğu; 26.06.2010 ve 30.06.2010 tarihli olay yeri tespit tutanaklarında “…arazi içinde çeşitli katlara çıkılmış binalar olduğu, içlerinde 25 işçinin çalıştığı, bunlara sorulduğunda çalışmalarını engelleyici bir müdahale olmadıklarını söyledikleri… satış ofisinin içinde ve çevresinde Tulip şirketi personelinin rutin halinde çalıştığı…şantiye içerisindeki ofis ile müştemilatlara bir zarar verilmediğinin tespit edildiği” nin belirtildiği; Müteahhit firma olan T.. A.Ş.nin iş ve çalışma hakkının akdedilen sözleşmeye bağlı olduğu, bu sözleşmenin hukuka uygun olarak feshedilmesiyle, işin sona erdiği, ortada yapılacak geçerli bir işin kalmadığı ve feshi hükümsüz kılacak herhangi bir mahkeme kararının da bulunmadığı, sanıkların sözleşmeye dayalı olarak sözleşmeden kaynaklanan haklarını kullanmak ve şantiyeye vaziyet etmek amacıyla şantiyeye girdikleri, ayrıca olay yeri tespit tutanaklarına göre de, Tulip şirketi elemanlarının faaliyetlerinin devam ettiği, çalışmalarını engelleyici bir müdahalenin bulunmadığının da açıklanması sebebiyle, sanıkların sözleşmenin feshi hükümleri uyarınca, inşaat sahasına gelerek, durum tespiti yapıp, şantiyeye vaziyet etmek istemeleri şeklindeki sözleşmenin icrası kapsamındaki eylemlerinin “iş ve çalışma hürriyetini tahdit” suçunu oluşturmayacağı anlaşıldığından, sanıkların bu suçtan beraati yerine hükümlülük kararı verilmesi, Kanuna aykırı, sanıklar D.. Ç.., H.. H.. ve M.. K.. müdafilerinin temyiz nedenleri ile itiraz yazısındaki düşünce yerinde görüldüğünden HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 22/01/2015 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. KARŞI OY: Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığının bir iştiraki olan Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş (E..) ile “T..-F..-Mertkan-İ.. Ortaklığı” arasında, tapusu E..’na ait taşınmaz hakkında, 03.08.2006 tarihinde “Ispartakule 3. Bölge Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı Sözleşmesi'nin imzalandığı, belirlenen tarihte inşaatın tamamlanması gerekirken, verilen ek süreye rağmen inşaatın yalnızca çok az bir kısmının bitirilebilmesi ile sözleşmeye aykırı temlik üzerine, 18.05.2010 tarihinde E.. tarafından, sözleşmenin 31. maddesine dayanılarak tek taraflı olarak sözleşmenin feshedildiği ve en geç 7 gün içinde çalışma alanının boşaltılarak, kendilerine teslim edilmesi hususunun 24.05.2010 tarihinde karşı tarafa tebliğ edildiği, çalışma alanının boşaltılması ve şantiye alanının kendilerine teslimi ihtarının kabul edilmemesi üzerine, 24.06.2010 tarihinde E.. yetkilisi olan sanıklar M.. K.. ve H.. H.. ile Taç Güvenlik Şirketinin sahibi olan sanık D.. Ç..'ın, beraberlerinde özel güvenlik görevlileri ve Emniyet Müdürlüğünün sağladığı güvenlik güçleri refakatinde inşaat sahasına gelerek, şantiyeye el koymak istedikleri, ancak yüklenici firma yetkilerinin Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne 2010/788 esas sayılı ihtiyati tedbir talepli olarak “sözleşmenin yürürlükte olduğunun tespitine ve tazminata ilişkin” dava açtıklarını ve yargı sonucunun beklenmesi gerektiğini söyleyerek E..'dan gelenleri içeri almak istememelerine rağmen, sanıklar ve beraberlerindeki özel güvenlik görevlilerinin oradaki görevlileri itekleyerek ve şantiye bariyerine zarar vererek şantiyeye girdikleri, şantiye giriş çıkışlarına müdahalede bulundukları, uyarılara rağmen çıkmayıp bir süre orada kaldıkları ve bu suretle mağdurların iş ve çalışma özgürlüklerini cebir ve hukuka aykırı davranışlarla engelledikleri anlaşılmıştır. İş ve çalışma hürriyeti, bireyin gelir elde etmek amacıyla, mal ve hizmet üreterek serbestçe çalışma, sözleşme yapma ve teşebbüs kurma hakkı olarak tanımlanmaktadır. TCK'nın 117/1-4. maddelerinde düzenlenen iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçu ile korunan hukuki yarar, bireyin her türlü baskıdan uzak, üçüncü kişilerin olumsuz müdahalelerine uğramadan serbestçe çalışma hakkıdır. İş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçunun oluşabilmesi için, mağdura karşı cebir veya tehdit kullanılması ya da, bir başka hukuka aykırı davranışta bulunularak mağdurun iş ve çalışma hürriyetinin ihlal edilmesi gerekir. Hukuka aykırı nitelik taşıyan davranışların, suç ya da kabahat niteliğinde bulunmasının bir önemi bulunmamaktadır. Hukuka aykırı nitelikteki eylemlerin haksız fiil, emniyet tedbiri gerektiren eylemler, disiplin cezaları, zabıta tedbirleri ve idari yaptırımı gerektiren tüm eylemler ile hukuk mevzuatına aykırılık oluşturan her türlü davranış hukuka aykırı bir başka davranış olarak kabul edilmektedir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu arsa satışı karşılığı gelir paylaşımı sözleşmesinin, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi olmaması ve kapsamında tapu devri yükümlülüğü içermemesi nedeniyle sözleşmenin E.. tarafından tek taraflı feshinin hukuken geçerli olduğu ve feshin geçersizliğine ilişkin mahkeme kararı olmadığı anlaşılsa da, ihtara rağmen sözleşmeye konu inşaatın yapıldığı alanın T.. A.Ş. tarafından açılan “sözleşmenin yürürlükte olduğunun tespiti ve tazminat” davasının henüz sonuçlanmaması nedeniyle boşaltılmaması üzerine E.. tarafından el atmanın önlenmesi davası açılarak müteahhidin fesih tarihine kadar hak kazandığı alacağı varsa bu alacağın da mahkemece depo edilmesi suretiyle verilecek mahkeme kararı ile arsanın müteahhit tarafından tahliyesinin sağlanması gerekirken, bu hukuki süreç beklenmeden sözleşmeye konu inşaat alanına el koymaya çalışmak şeklindeki eylemlerinin TCK'nın 117. maddesinde düzenlenen iş ve çalışma hürriyetinin ihlali suçunun hukuka aykırı davranış öğesini oluşturacağı açıktır. Zira, bir sözleşme ilişkisi kurulduktan sonra, taraflardan birinin fesih ihbarının karşı tarafa ulaştırılmasıyla sözleşmenin sona ereceği açık ise de, aradaki ihtilaf ve uyuşmazlıkların, fesheden ya da muhatabı tarafından işgal, el koyma vb, hareketlerle çözümlenmeye çalışılması, eylemlerin türüne göre içinde hukuka aykırılıklar barındırabilecektir. Bu hukuka aykırılıklar suç oluşturabileceği gibi, sadece Medeni Hukuk ya da Borçlar Hukuku ilkelerine aykırılık vasfı da taşıyabilecektir. Bir eylemin sadece suç vasfı taşımaması o hareketi hukuka aykırı olmaktan çıkarmayacaktır. Örneğin, bir kiralayanın kirasını ödemeyen kiracıya gönderdiği sözleşmeyi fesih ve kiralananın boşaltılması bildirimi, kiracının orayı boşaltmaması halinde kiraya verene eve ya da iş yeri olan kiralanana girip orasını boşaltma hakkı vermeyecektir. Kiralananın hak sahibi tarafından boşaltılması, bu eylemi gerçekleştireni suç işlemekten ya da hukuka aykırı davranış sergilemiş olmaktan kurtarmayacaktır. Nitekim Dairemizin "Katılanın kiracı olarak ikamet ettiği konutun, ihtiyaç sebebiyle tahliyesine ilişkin Mahkeme kararının icra yoluyla infazı yöntemini tercih etmeyen ev sahibi sanığın, katılanın bilgisi ve rızası dışında konuta girerek, katılanın bir kısım eşyalarını boşalttığı ve katılanın eşi Murat Şahin'in de ifadesinde, sanığa evin anahtarını göndermediğini beyan ettiğinin anlaşılması karşısında, unsurları itibariyle oluşan atılı suçtan sanığın mahkumiyeti yerine, yerinde olmayan gerekçe ile beraat kararı verilmesi" biçimindeki kararı da bu düşünceyi doğrulamaktadır. Yukarıda açıkladığımız nedenlerle sanıkların sözleşmeyi feshettikleri gerekçesiyle, müteahhit firmanın inşaat alanını terk etmemesi nedenine dayalı olarak hukuki süreç başlatmadan zorla şantiye alanına girmeleri ve inşaat alanına müdahale ederek çalışmaları zorlaştırmaları ya da bir sözleşme bulunsa ve fesih bildirimi ile sözleşme son bulsa bile tarafların hakları ve alacaklarının iddia yeri mahkemeler olduğundan, kendiliğinden hak alma niteliğindeki el koyma veya işgal eylemleri, TCK'nın 117. maddesindeki suçun hukuka aykırı davranış unsurunu oluşturacak ve suçun oluşmasını sonuçlayacaktır. Bu nedenlerle sayın çoğunluğun Yargıtay C. Başsavcılığının itirazının kabul edilmesi gerektiği düşüncesine katılmıyoruz.