Yargıtay 23. Hukuk Dairesi · E. 2014/5875 · K. 2015/293

23. Hukuk Dairesi         2014/5875 E.  ,  2015/293 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Asliye Ticaret Mahkemesi Taraflar arasındaki iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. - K A R A R - Davacı vekili, müvekkili şirketin faaliyet konusunun, petrol türevlerinin (akaryakıt + madeni yağ + kimyasal maddelerin) satış, pazarlama ve nakliyesi işleri olduğunu, şirketin ticari kredisini ve iş hacmini artırmak, müşterileriyle olan iş ve satış ilişkilerini artırmak amacıyla iki şirkete hatır çekleri verdiğini, bu çeklerin, kredi kullanım amaçlı bankalara verilmiş olmasına rağmen, vadelerinde ödenmemesi nedeniyle çeki veren şirket olarak müvekkili şirketin nakit darlığı içerisine düştüğünü, mali yapısı ve ödeme dengelerinin bozulduğunu, “...” ve "..." şirketine verilen hatır çeklerinin toplamının 1.844.240,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin "- 800.549.73 TL" menfi özvarlığı (borca batık) mevcudu bulunduğunu, şirketin borcunun 01.11.2011 tarihinden itibaren 3 yıl içerisinde, sermaye artırımı, satışlardan sağlanacak gelirler, tasarruf tedbirleri şahsi gayrimenkul satışı ve borç yapılandırması suretiyle ödenmesinin öngörüldüğünü, şirketin ödenmiş sermayesinin 500.000,00 TL olduğunu, ortaklar kurulunun aldığı 28.09.2011 gün ve 2011-03 sayılı kararda, şirket sermayesinin 500.000,00 TL artırımla 1.000.000,00 TL’ye çıkartılması, ¼ 'inin 3 ay içerisinde, kalan miktarın 6 ay içerisinde ödenmesi kararının alındığını, şirketin 31.08.2011 tarihi itibariyle likit 6.206.092.43 TL ticari alacağı mevcut olup, bu alacağın 4.504.582.43 TL’sinin 120 kodlu alacaklar hesabındaki, 1.701.510,00 TL'sinin 121 kodlu alacak senetleri hesabındaki müşterilerden olan alacaklar olduğunu, öncelikle 4.500.000,00 TL tutarlı alacağın tahsiline çalışılacağını, para akışının öncelikle stoklara yönlendirileceğini ve böylelikle stok devir hızını artırıp satış ve kârlılığı maksimum seviyeye çıkarabilmek ve gerektiğinde de borç ödemelerine kullanılmak suretiyle alacakların tahsilinde önemli mesafe kat edileceğini, şirketin, 2010 yılı satışlarının 20.062,29 TL’den, 137.523,86 TL’ye çıkartıldığını, bir önceki yıla göre net satışlardaki artış oranının % 585 olduğunu, 2010 yılı sonu itibariyle net satış tutarının 9.383.292,00 TL, 2011 Ağustos sonu itibariyle, 16.100.848,99 TL’ye çıktığını, bir önceki yıla göre 8 aydaki net satışlardaki artış oranının % 78 olduğunu, bu satışların 2011 yılı sonu itibariyle 25.000.000,00 TL’ye çıkmasının beklendiğini, şirketin halen 26.10.2010 tarihli kira sözleşmesiyle 1.500,00 TL kira ödediğini, kira parasından tasarruf sağlamak için işyerinin daha ucuz bir ofise taşınmasının planlandığını, şirketin büyük ortaklarından ...’ın, ... parselde kayıtlı 10 no'lu dairesinin bulunduğunu, tahmini satış değerinin 150.000,00 TL olduğunu, şirket ortağı ...’ın, bu daireyi satmayı ve satış parasını şirkete sermaye olarak koymayı taahhüt ettiğini, sermaye payı katkısının borç ödenmesinde kullanılacağını, şirketin borç yapılandırılma planlanmasında, öncelikle bankaların ve satıcıların bulunduğunu, erteleme kararı verildiğinde bankaların ve satıcıların nezdinde gerekli girişimlerde hemen bulunularak, borçların yapılandırılması ve uzun vadelere yaygınlaştırılması ve bu suretle kârlılık ve verimliliğin daha da artırılmasının öngörüldüğünü ileri sürerek, iflasın ertelenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Bir kısım müdahiller davanın reddini istemiş, bir kısım müdahiller ise sadece müdahale talebinde bulunup, davanın esası hakkında beyanda bulunmamışlardır. Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve kayyım raporlarına göre; davacı şirketin üretim faaliyetlerini bu aşamada yerine getiremeyeceği, iflas ertelemesi sürecinde asıl olanın şirketin üretim faaliyetlerine devam ederek yaşaması ve borçlarını ödemesi, istihdam sağlaması, milli ekonomiye katkıda bulunması olduğu, davacı şirketin iyileştirme projesinin iflasın ertelenmesi kurumunun amaç ve gerekleriyle uyum içinde olmadığı, İİK.’nın 179. maddesinde öngörülen şartların davada gerçekleşmediğinin dosya kapsamı ile sabit olduğu, toplanan delillere ve alınan bilirkişi raporuna göre, şirket aktiflerinin azaldığı, borçlarının eksilmesine rağmen yeterli kârlılığın sağlanamadığı, satış miktarlarının düştüğü, dönem zararlarının arttığı, şirketin borca batık durumda olduğu ve fakat iyileşme imkânının bulunmadığı, iflasın ertelenmesini isteyen şirketin 1 yıla yakın süren yargılama sürecinde ekonomik yönden toparlanamadığı, mali durumunun daha da kötüleştiği, revize iyileştirme projesine rağmen somut tedbirlerin alındığının ispatlanamadığı, ilk iyileştirme projesinde öngörülen tedbir ile çözümlerin inandırıcı ve yeterli olmadığı, iflas erteleme koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle, davacı ... ünvanlı ve 675727/0 sicil nolu şirketin 05.04.2012 tarihi saat 11:39 itibari ile iflasına karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Mahkemece, davanın açılmasından sonra bilirkişi kurulundan rapor alınmış, kayyım heyeti tarafından iki rapor sunulmuş, mahkemece, davacı şirketin iflasına ve tedbir kararının devamına karar verilmiştir. İflasın ertelenmesi davalarında mahkemece, önce, şirket varlıklarının rayiç değerlerinin ve bu kapsamda borca batıklığın tespiti, bu şartın yerine geldiğinin anlaşılması halinde de iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı olup olmadığının, somut verilere dayalı olarak, bilimsel şekilde değerlendirilmesi gerektiğinden, alanında uzman yeni bir bilirkişi heyetinden bilirkişi ve kayyım raporlarını, şirketin mali durumunu ve iyileştirme projesini açık ve somut dayanaklarla değerlendiren; açıklamalı, gerekçeli ve denetime elverişli bir rapor alınması, raporun sadece sonuç bölümüne değil, bütün kapsamına bakılması suretiyle bir karar verilmesi gerekir. İflas erteleme davalarında, erteleme isteyen davacı şirketin mali durumunun mahkemece, yargılama sonuna kadar incelenmesi ve iyileştirme projesinin uygulanabilir olup olmadığının denetlenmesi gerekir. Diğer yandan, kayyımın görevlerinden biri de erteleme sürecinde şirketin mali durumundaki değişiklikler ve şirket yetkililerinin iyileştirme projesine riayeti konusunda mahkemeye bilgi vermektir. Kayyım raporlarında şirketin denetlendiği her döneme ilişkin aktif ve pasif durumunun ayrıntılı olarak açıklanması ve verilen ihtiyati tedbirlerle birlikte davacı şirketin mali durumunda düzelme olup olmadığı, iyileştirme projesinin uygulanıp uygulanmadığı ve borca batıklıktan kurtulma yolunda somut adımlar atılıp atılmadığı hususlarının ayrıntılı ve denetime elverişli olarak açıklanması gerekir. Mahkemece, kayyım raporlarının yukarıda açıklanan hususlar doğrultusunda hazırlanıp hazırlanmadığı denetlenmeli, bu hususları içermeyen eksik ve yetersiz denetim ile hazırlanan raporlara itibar edilmemelidir. Mahkemece, karar verilmeden önce bilirkişi kurulundan yukarıda açıklanan ilke uyarınca kayyım raporlarını denetleyen, davacı şirketin mali durumunu ve iyileştirme projesini açık ve somut dayanaklarla değerlendiren, şirketin son durumu hakkında açıklamalı ve gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınması gerekirken, davanın başında alınan bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm kurulması doğru olmamıştır. Öte yandan, davacı şirketin "1 yıla yakın süren yargılama sürecinde", "revize iyileştirme projesine rağmen" mali durumunun daha da kötüleştiği ve somut tedbirlerin alındığının ispatlanamadığı yolundaki gerekçeleri yargılamanın yaklaşık altı ay sürmüş olması ve davacı şirket tarafından revize iyileştirme projesi sunulmamış olması sebebiyle dosya kapsamına uygun düşmemiştir.Ne var ki, mahkemece, davacı şirketin iflasına karar verilmesine rağmen, bu kararla çelişecek şekilde 02.11.2011 tarihli tensip kararıyla verilen tedbirlerin devamına karar verilmiştir. Mahkemece, iflas eden şirket bakımından ihtiyati tedbirlerin uygulamada yaratacağı sorunlar gözetilerek, iflasına karar verilen şirketle ilgili verilen tedbirlerin devamına karar verilmiş olup, bu hususta müdahiller vekillerince temyiz itirazları ileri sürülmemiştir.Davacı şirketin iflasına karar verilmesine rağmen, sanki iflasın ertelenmesine karar verilmiş gibi 02.11.2011 tarihinden itibaren ihtiyati tedbirlerle birlikte faaliyetine devam ettiği, davacı şirketin iflasına karar verilen 05.04.2012 tarihinden, Dairemizce inceleme yapıldığı tarihe kadar bakiye 3/4 sermaye borcunu ödediği yönünde herhangi bir belge sunulmadığı görülmüştür. Bu açıklamalara ve dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edenden alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 19.01.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.