Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2014/6604 · K. 2014/21511

5. Hukuk Dairesi         2014/6604 E.  ,  2014/21511 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Sivas 2. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ : 19/04/2012 NUMARASI : 2010/364-2012/148 Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmaza müdahalenin önlenmesi, kal ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın reddine dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davacı vekilince verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü: - K A R A R – Dava, kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmaza müdahalenin önlenmesi, kal ve tazminat istemine ilişkindir, Mahkemece, gerekçesine göre davanın gider avansının yatırılmaması nedeniyle usulden ve ayrıca esasdan reddine karar verilmiş; hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre yapılan incelemede; 1-Hernekadar mahkemece, gider avansının süresinde yatırılmadığından bahisle, HMK.nun 115/2 maddesi uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiş ise de; Mahkemece verilen kesin sürenin usul ve yasaya uygun olduğu söylenemez. Şöyle ki; Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12.12.2012 gün 2012/9-1170 Esas,1172 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere “Dava 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu(HUMK) döneminde 01.04.2011 tarihinde açılmıştır. Davanın açıldığı tarih itibariyle gider avansı alınmasına yönelik bir düzenleme mevcut değildir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 114/g maddesinde gider avansı dava şartı olarak düzenlenmiştir. HMK.’un 115/2 maddesine göre ise “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder”. Düzenleme gereğince, eksik olan bir dava şartı, belirli bir süre verilerek giderilebilecek ise, hakim tarafından eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilmesi gerekir. Bu süre içinde dava şartı eksikliği tamamlanmaz ise dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmelidir. HMK.’un 120. maddesinde gider avansı düzenlenmiştir. Buna göre “Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir”. 30.09.2011 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 1. maddesinde tarifenin amacının dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacak olan gider avansının miktarı ile avansın ödenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu açıklanmıştır. Tarifenin 6. maddesinde “Bu Tarifenin yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan davalarda, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 120. maddesinin ikinci fıkrasına göre gider avansı ikmal ettirilir.” düzenlemesi getirilmiştir. Anılan düzenlemelerden ve dava şartı müessesesinden gider avansının davanın açılması sırasında alınmasının şart olmadığı, mahkemenin sonradan bu eksikliği kesin süre vererek ikmal ettirebileceği anlaşılmaktadır. Buradan hareketle 1086 Sayılı HMK döneminde açılmış olsa da, istisnai hüküm bulunmaması nedeniyle davanın her aşamasında aranan gider avansı dava şartının HMK 114/g, 115/2 ve 120 maddeleri gereği gözetilmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. Davanın açıldığı tarihte eksik veya hiç gider alınmamış olsa bile gider avansı hüküm verilinceye kadar ikmal ettirilebilir. İster gider avansı isterse tamamlama avansı olarak tanımlansın ikmal edilmesi gereken paranın hukuk yargılamasındaki nitelemesi dava şartı olarak gösterilen gider avansıdır. Gider avansının yatırılmaması veya ikmal edilmemesi halinde dava usulden reddedilecektir. Mahkeme dava şartı olarak belirlediği gider avansına yönelik ara kararında gider avansını oluşturan harç, tebligat gibi gider gerektiren işlemleri kalem kalem açıklamalı, her kalemin miktarını ayrı ayrı göstermeli, dava şartına yönelik gider avansı ile ilgili olarak verilen kesin sürede yatırılmamasının sonuçlarını da duruşma zaptına açıkça yazmalıdır.”denilmiştir. Bu durumda;mahkeme dava şartı olarak belirlediği gider avansına yönelik ara kararında gider avansını oluşturan harç, tebligat gibi gider gerektiren işlemleri kalem kalem açıklamalı, her kalemin miktarını ayrı ayrı göstermeli, dava şartına yönelik gider avansı ile ilgili olarak verilen kesin sürede yatırılmamasının sonuçlarını da duruşma zaptına açıkça yazmalıdır. Yazılı şekilde uygulama yapılmadan kesin süre verilerek dava şartı noksanlığından davanın reddine karar verilmesi, 2-Dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken esasa ilişkin olarak davanın reddine karar verilmesi doğru değilse de, esasa ilişkin olarak yapılan inceleme de yeterli değildir şöyle ki; Mahallinde keşif yapılarak, dava konusu taşınmaz üzerinden enerji nakil hattının geçip geçmediği araştırılıp, taşınmaz üzerinden geçirilen enerji nakil hattı varsa dosyadaki bilgi ve belgelere göre men-i müdahale ve kal istemi yönünden sorumluluğun T.. T.. Genel Müdürlüğü'ne ait olduğu kabul edilerek davanın kabulüne, yine varsa tanık beyanları ile davacı vekilinin sunmuş olduğu fotoğraflar ve araç plakası da araştırılmak suretiyle ağaçların kimin tarafından kesildiği kesin olarak belirlenip sonucuna göre tazminat istemi yönünden de karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile davanın esastan reddine karar verilmesi, Doğru görülmemiştir. Davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle H.U.M.K.nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 18.09.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.