Yargıtay 20. Hukuk Dairesi · E. 2014/7801 · K. 2015/1124

20. Hukuk Dairesi         2014/7801 E.  ,  2015/1124 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasının yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı .... tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Davacı ... Yönetimi, kadastro ekiplerince 3402 sayılı Yasanın 5304 sayılı Yasa ile değişik 4. maddesi gereğince orman olarak sınırlandırılan ancak kadastro komisyonunca orman sınırları dışına çıkarılan 102 ada 1 numaralı parselin batı kısmında kalan taşınmazın orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla, komisyon kararının iptali ve bu kısmın orman sınırları içine alınması talebi ile dava açmış, mahkemece davanın sıfat yokluğundan reddine ve ......... Köyü 102 ada 1 numaralı parselin 34219,13 m2 yüzölçümü ile orman vasfıyla .... adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ... Yönetimi tarafından temyiz edilmekle, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 29/06/2009 gün ve 7665-10882 sayılı kararı ile bozulmuştur. Hükmüne uyulan bozma kararında özetle; [Çekişmeli ......... Köyü 102 ada 1 numaralı parsel, yörede 5304 sayılı Yasa ile değişik 3402 sayılı Yasanın 4. maddesi gereğince yapılan orman sınırlandırması sırasında kadastro ekiplerince 48170,50 m2 yüzölçümü ile orman vasfı ile .... adına tespit edilmiştir. Yapılan bu sınırlandırma sırasında ziraatçı üye ile ormancı üye arasında görüş ayrılığı çıkması ve muhtar ve bilirkişiler tarafından itiraz edilmesi üzerine kadastro komisyonunun kararı ile itirazın kabulüne ve (A) harfi ile gösterilen 34219,13 m2 kısmın orman vasfı ile .... adına, kalan kısmın tarım arazisi olması nedeniyle orman sınırları dışına çıkarılmasına karar verilmiştir. Bu durumda, dava konusu parselin (A) ile işaretli yer dışında kalan bölümünün orman parseli dışına çıkartılarak, bu bölümle ilgili tespit tutanağı iptal edilmiş sayılır. Mahkemenin 2008/376 (Dairenin 2009/8118) sayılı dosyasına gönderilen Kadastro Müdürlüğü yazısında belirtildiği gibi, dava konusu olan bölüm hakkında tarım arazilerinin kadastrosu yapılırken hak sahipleri adına tespit tutanağı düzenlenip, davalıdır şerhiyle mahkemeye gönderilecektir. ............... Yönetiminin davası, kadastro komisyon kararı ile orman sınırları dışına çıkarılan ve komisyon tutanağına ekli krokide (A) ile gösterilen alan dışında kalan bölümün yeniden orman sınırı içine alınarak orman niteliğiye .... adına tescili istemine ilişkindir. Mahkemece dava edilen taşınmazın kadastro komisyon kararında (A) ile gösterilen 34219,13 m2 yüzölçümü ile orman vasfıyla .... adına tesciline karar verilen kısım olduğu düşünülerek davanın sıfat yokluğundan reddine ve ......... Köyü 102 ada 1 numaralı parselin 34219,13 m2 yüzölçümü ile orman vasfıyla .... adına tesciline karar verilmişse de, bilindiği gibi halen yürürlükte olan yasalarımıza göre orman kadastrosu 6831 sayılı ............... Yasası hükümlerine göre yapıldığı gibi 3402 sayılı Kadastro Yasası hükümlerine göre de yapılmaktadır. 1) 6831 sayılı ............... Yasası hükümlerine gire yapılan orman kadastrosu; 6831 sayılı Yasanın 4999 sayılı Yasa ile değişik 7. maddesi hükümlerine göre "Devlet ...............larının, hükmü şahsiyeti haiz amme müessselerine ait ormanların, özel ormanların ve evvelce sınırlaması yapılmış olup da herhangi bir nedenle orman sınırları dışında kalmış ormanların orman kadastrosu ve bu ormanların içinde ve bitişiğinde bulunan her çeşit taşınmaz malların ormanlarla müşterek sınırlarının tayin ve tesbiti orman kadastro komisyonlarınca yapılır." Aynı Yasanın 11. maddesi uyarınca "............... Kadastro Komisyonlarınca tutanakların askı suretiyle ilânı, ilgililere şahsen tebliğ hükmündedir. Tutanak ve kararlara karşı askı tarihinden itibaren altı ay içinde kadastro mahkemelerine .... müracaatla sınırlamaya ve bu Yasanın 2. maddesine göre orman sınırı dışına çıkarma işlemlerine ............. Bakanlığı, ... ve hak sahibi gerçek ve tüzel kişiler itiraz edebilir..... Hak sahibi gerçek ve tüzel kişiler tarafından açılacak sınırlamaya itiraz davalarında (orman sınırı içine alınan yerler hakkında) hasım ..., 2. maddeye göre orman sınırı dışına çıkarma işlemlerine karşı açılacak davalarında ise hasım ............. Bakanlığı ile ............... Genel Müdürlüğüdür. ............... Genel Müdürlüğünce (Kadastro Komisyonunca orman sınırı dışında bırakılan yerler hakkında) açılacak davalarda hasım, hak sahibi gerçek ve tüzel kişiler ile ............. Bakanlığıdır." Yargıtay uygulamalarına göre, orman kadastro komisyonlarının orman sınırı dışanda bıraktığı yerlerin orman sınırı içine alınması konusunda ............... Bakanlığı ya da ... tarafından açılan orman kadastrosuna itiraz davalarının devamı sırasında, davaya konu taşınmazlarda kendilerine husumet yöneltilenler dışında başka hak sahiplerinin bulunduğunun anlaşılması halinde, o hak sahipleri de davaya dahil edilerek husumet yaygınlaştırıldıktan sonra, dava esas yönünden karara bağlanmaktadır. 2) 3402 sayılı Kadastro Yasası hükümlerine göre yapılan orman kadastrosu; 3402 sayılı Yasanın 4/3. maddesi 5304 sayılı Yasa ile değiştirilmeden önce bu madde hükümlerine göre yapılan orman kadastrosunda, kadastro çalışma alanı sınırlarında orman bulunduğu takdirde; durum çalışmaya başlamadan 2 ay önce ............... Genel Müdürlüğüne bildirilmekte ve ... tarafından bu yerde bulunan ormanların sınırlaması ve orman sınırı dışına çıkarma işlemleri 6831 sayılı ............... Yasası hükümlerine göre orman kadastro komisyonlarınca tesbit ve haritasına işaretlenerek tutanaklarıyla birlikte kadastro ekiplerine teslim edilmekte ve bu yerlerin ölçü ve harita işlemleri orman kadastro komisyonunun düzenlediği harita ve tutanaklar esas alınarak kadastro ekiplerince ikmal edilmekte, eğer 2 ay içinde orman kadastro komisyonları orman sınırını belirlemezse, kadastro alanı sınırları arazi kadastro ekipleri tarafından belirlenerek, çalışmalar yürütülmekte ve arazi kadastro ekiplerince bu şekilde tesbit ve ilân edilen yerlerde orman kadastro işlemleri de ikmal edilmiş sayılmakta ve Yasanın 9. maddesine göre yapılan itirazlar aynı Yasanın 10. maddesi hükmüne göre komisyonlar tarafından incelendikten sonra ister orman kadastro komisyonları tarafından, isterse arazi kadastro ekipleri tarafından belirlensin orman parsellerine ait tesbit tutanakları ile aynı çalışma alanında bulunan diğer taşınmazların kadastro tutanaklarına göre yapılan tesbitlere dayanılarak, düzenlenen askı cetvelleri ile pafta örnekleri 30 gün süre ile ilân edilmekte ve askı ilân süresi içinde itiraz edilmeyen tesbit tutanakları kesinleştirilerek aynı Yasanın 12. maddesi gereğince tapuya tesil edilmekte, askı ilâan süresi içinde kadastro mahkemelerinde dava açılan parsellerle ilgili uyuşmazlıklar 3402 sayılı Yasanın 25, 26, 27, 28, 29 ve 30. madde hükümlerine göre karara bağlanmakta, daha önce orman kadastrosu kesinleşmiş yerlerde bu sınırlara aynen uyularak bu ormanlar hakkında aynı Yasanın 22/4. maddesi hükmü uyarınca işlem yapılmakta idi. Ancak, 22/2/2005 tarihli ve 5304 sayılı Yasa ile 3402 sayılı Yasanın 4/3. maddesi değiştirilmiş ve "çalışma alanında orman bulunması ve 6831 sayılı ............... Kanununa göre orman kadastrosuna başlanılmamış olması halinde, orman kadastrosu ve bu ormanların içinde ve bitişiğinde her çeşit taşınmaz malların ormanlarla müşterek sınırlarının tayini ve tesbiti kadastro ekibi tarafından yapılır. Ancak, bu çalışmalarda kadastro ekibine, ... taşra teşkilatınca görevlendirilecek en az bir orman yüksek mühendisi veya orman mühendisinin Tarım Müdürlüklerince görevlendirilerek bir yüksek ziraat mühendisi veya ziraat mühendisinin bildirimden itibaren yedi gün içerisinde iştirak ettirilmesi zorunludur. Bu çalışmalara muhtar ve bilirkişilerin katılmaması halinde çalışmalar re'sen devam ettirilir" şeklini almıştır. 3402 sayılı Yasanın değişik 4/3. maddesi gereğince kurulan komisyonlara 6831 sayılı Yasanın 2/B maddesini uygulama görevi verilmemiştir. Bu komisyonlar o çalışma alanında nitelik kaybetme araştırmasına girmeden öncesi ve halen orman olan taşınmazların orman niteliğiyle tesbit tutanaklarını düzenlemekle görevlidir. Bu komisyonlarca orman niteliğiyle tesbit tutanağı düzenlerek 30 günlük kısmî ilâna çıkartılan taşınmazlar hakkında hak sahipleri, bu yerlerin orman niteliğini yitirdiği konusunda değil, sadece eskiden beri orman niteliğinde olmadığı konusunda kadastro mahkemesinde, ............... Genel Müdürlüğüne husumet yönelterek dava açacaklardır. Ancak, orman niteliğinde tesbit tutanakları düzenlenerek 30 günlük kısmî ilâna çıkartılması halinde hak sahibi olan ... ya da .... orman alanları dışında bırakılan taşınmazlar hakkında orman savı ile dava açabilecek midir? Hemen belirtmek gerekir ki; yasalarımızda bunu engelleyen hiç bir hüküm bulunmamaktadır. Aksine, 6831 sayılı Yasanın 11/1. maddesi gereğince ............. Bakanlığı ile ..., kadastro sırasında orman sınırı dışında bırakılan orman alanlarının bulunduğunun tesbiti halinde, bu yerlerin orman sınırı içine alması konusunda dava açmak zorundadır. 3402 sayılı Yasanın 26/4. maddesi gereğince "Kadastro Mahkemesinin yetkisi (görevi), her taşınmaz hakkında kadastro tutanağı düzenlendiği günde başlar" orman parsellerinin kısmî ilâna çıkartıldığı tarihte henüz tespit tutanakları düzenlenmeyen maliki, yüzölçümü ve geometrik durumu belli olmayan taşınmazlar hakkında ............. Bakanlığı ile ... 6831 sayılı Yasanın 11/1. maddesinin verdiği dava açma yetkisini nasıl ve kime karşı kullanacaktır? 6831 sayılı Yasanın 11/1. maddesi hükmüne göre "Tutanak, harita ve kararlara karşı askı tarihinden itibaren altı ay içinde kadastro mahkemelerine müracaatla sınırlamaya ve 2'nci maddeye göre orman sınırları dışına çıkarma işlemlerine ............. Bakanlığı, ... ve hak sahibi gerçek ve tüzel kişiler itiraz edebilir." Görüldüğü gibi, ............. Bakanlığı (............... ve Su İşleri Bakanlığı) ile ... aleyhlerine olan tutanak harita ve kararlara karşı itiraz davası açmakla yükümlü olduğu gibi 3224 sayılı ... Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Yasanın 2/g maddesi ............... Genel Müdürlüğüne "orman kadastrosu ve mülkiyetle ilgili işlemlerini özel mevzuatına göre yürütmek" görevini vermiştir. 3402 sayılı Yasanın 4. maddesi gereğince yapılan işlem 6831 sayılı ............... Yasası ve 3402 sayılı Kadastro Yasası aynı anda birlikte ve iç içe uygulanarak yapılan karma bir kadastro işlemdir. 3402 sayılı Yasa ile 6831 sayılı Yasanın hiçbir maddesini yürürlükten kaldırılmamış, aksine 3402 sayılı Kadastro Yasasının 16/D maddesinde ormanlar hakkında, bu yasada hüküm bulunmayan hallerde özel yasasının (6831 sayılı Yasa) uygulanacağı öngörüldüğünden 3402 sayılı Yasanın 4. maddesi gereğince yapılan orman kadastrosunda, bu yasanın belirlediği usul hükümleriyle birlikte, özel Yasa olan 6831 sayılı Yasanın belirlediği hükümlerin de uygulanması gerekir. 6831 sayılı Yasa hükümlerine göre yapılan orman kadastrosunda, orman sınırları içinde bırakılan taşınmazlar hakkında orman olduğu konusunda "olumlu orman kadastro harita ve tutanağı" düzenlendiği kabul edilerek hak sahibi gerçek ve tüzel kişilere, orman sınırları dışında bırakılan, yani orman olmadığı konusunda "olumsuz orman harita ve kadastro tutanağı" düzenlenmiş sayılan taşınmazlar hakkında, ............. Bakanlığı (............... ve Su İşleri Bakanlığı) ile ............... Genel Müdürlüğüne, askı ilân süresi içinde kadastro mahkemesinde dava açma olanağı 6831 sayılı Yasanın 11/1. maddesinde tanındığı gibi 3402 sayılı Yasanın 4. maddesine göre yapılan orman kadastrosunda orman olduğu konusunda "olumlu harita ve tesbit tutanağı" düzenlenen parsellerde (kısmî ilâna çıkartılan parseller ) hak sahibi gerçek ve tüzel kişilere tanınan dava hakkının, orman sınırı dışında bırakılarak o tarihte henüz arazi kadastro tesbit tutanağı düzenlenmemiş olmakla birlikte "olumsuz orman kadastro harita ve tutanağı" düzenlenmiş olduğu kabul edilerek 3402 sayılı Yasanın 26/4. maddesindeki kadastro tesbit tutanağının düzenlenme koşulu aranmadan bu taşınmazlar hakkında da ............. Bakanlığı (............... ve Su İşleri Bakanlığı) ile ............... Genel Müdürlüğüne de dava açma hakkının tanınmış olduğunun kabulü gerekir. Şunu da belirtmek gerekir ki, kısmî ilâna çıkartılan orman parsellerinden sonra kültür arazisi olarak tesbit tutanakları düzenlenen taşınmazlar hakkında 3402 sayılı Yasanın 9. maddesi gereğince ............. Bakanlığı (............... ve Su İşleri Bakanlığı) ile ..., orman savı ile itiraz edebileceği gibi, itiraz edilmeyen ya da itirazları komisyonca reddedilerek kültür arazisi niteliği ile tesbit tutunakları düzenlenip 3402 sayılı Yasanın 11. maddesi gereğince askı ilânına çıkartılan parseller hakkında H.G.K.'nun 13.07.1996 gün 1996/20-459-556 ve 13.05.1996 gün ve 1996/20-566 - 1998/338 sayılı kararlarındaki ilke gereğince ... ile ............. Bakanlığının orman savı ile kadastro mahkemelerinde dava açabileceklerini ya da H.G.K'nun 16.05.2001 gün ve 2001/20-401-416 sayılı kararında kabul edildiği gibi başkaları tarafından süresinde açılan davaya, aynı Yasanın 26/D maddesi gereğince katılabileceklerini önleyen hiç bir Yasa hükmü bulunmamaktadır. 3) Tesbit tutanağı düzenlendikten sonra açılacak davalarda husumetin, tesbit malikine ya da kadastro komisyonunca malik sonradan değiştirilmişse onlara yöneltilerek açılması gerektiği usul hukukunun temel ilkesidir. Asıl sorun, orman niteliğindeki parsellerin kısmî ilâna çıkartıldığı tarihte henüz kadastro tesbit tutanağı düzenlenmediği için maliki, zilyedi, yüzölçümü ve geometrik durumu belli olmayan ancak orman sayılmayarak hakkında "olumsuz kadastro harita ve tutanağı düzenlenmiş" sayılan taşınmazlar hakkında ... ya da Çevre ve ............... Bakanlığının kadastro mahkemesinde orman savı ile açacağı davada husumeti kime ya kimlere yöneltileceğidir. Dava açıldığı sırada bu davanın sonucunun kim ya da kimleri etkileyceği baştan belli ise, açılacak davada pasif husumet ehliyetinin onlara ait olacağı Usul Hukukunun temel kuralıdır. Dava açıldığı sırada orman sınırları dışında bırakılan taşınmaz hakkında tesbit tutanağı düzenlenmediğinden, taşınmazın gerçek hak sahibi belli değildir. ............. Bakanlığı ile ... taşınmazda hak sahibinin kimler olduğu konusunda 30 günlük askı ilân süresi içinde idarî bir araştırma yapıp, bu araştırma sonucuna göre belirlenecek gerçek ya da tüzel kişilere husumet yöneltilerek askı ilân süresi bitmeden dava açılmalıdır denebilirse de, bu kısa süre içinde, dava edilecek taşınmazda hak sahibi olanlar her zaman tesbit edilemeyeceği gibi, yapılacak araştırma sonucu tesbit edilecek hak sahipleri her zaman gerçeği de yansıtmayabilir. O halde, kısmî ilâna çıkartılan orman parsellerinin dışında kalan taşınmazlar yönünden ............. Bakanlığı ya da ... tarafından orman savı ile 30 günlük askı ilân süresi içinde kadastro mahkemelerinde açılacak orman kadastrosuna itiraz davalarında, yapılan kadastro işleminin özelliği ve açılacak davanın niteliği gereği, husumetin .... veya taşınmazın içinde bulunduğu Köy Tüzelkişiliği ya da taşınmazda hak sahibi olduğu varsayılan gerçek veya tüzel kişilere karşı açılabileceğini kabul etmek gerekir. Yargılamanın devamı sırasında yapılan keşifte davaya konu taşınmazda hak sahibi olanların belirlenmesi ya da malik hanesi açık bırakılarak düzenlenecek tesbit tutanaklarının mahkemeye gönderilmesi halinde dava dosyası ile birleştirilip 3402 sayılı Yasanın 27, 28 ve 29. maddeleri hükümlerine göre işlem yapıldıktan sonra tesbit tutanaklarında isimleri geçen, ya da keşif sırasında belirlenecek olan hak sahibi gerçek ve tüzel kişiler davaya katılıp kendilerine duruşma günü tebliğ edilerek husumet yaygınlaştırılıp davada taraf oluşturulduktan sonra taraf delilleri ve 3402 sayılı Yasanın 30. maddesi gereğince mahkemece lüzum görülen diğer deliller de toplanarak dava konusu taşınmazın gerçek hak sahibi adına tescil edilmesi, dava dilekçesinde gösterilen gerçek ya da tüzel kişinin hak sahibi olmaması halinde davanın husumet yönünden reddedilmemesi gerekir. Bu ilkeler gözönünde bulundurularak mahkemece kadastro komisyonunun kararı ile tarım arazisi olması nedeni ile orman sınırları dışına çıkarılan ve (A) ile gösterilen kısım dışında kalan taşınmaz için tespit tutanağı düzenlenip düzenlenmediği araştırılmalı; tespit tutanağı düzenlenmiş ise getirtilerek tespit malikleri davaya dahil edildikten sonra işin esasına girilerek bu kısmın orman sayılan yerlerden olup olmadığı araştırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.] denilmiştir. Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra, çekişmeli taşınmazların 197 ada 1, 2, 3, 4 ve 5 sayılı parseller olduğu belirlenmiş; ...'in, 12/03/2009 havale tarihli dava dilekçesiyle; ......... Köyü 197 ada 5 sayılı parselin, babası Yusuf oğlu ... adına tespit edildiğini, yapılan tespitin hatalı olduğunu, taşınmazın kendi zilyetliğinde bulunduğunu iddia ederek kadastro tespitinin iptali ile kendi adına tapuya tesciline karar verilmesi istemiyle açtığı 2009/67 sayılı dava, aralarındaki hukuki ve fiili bağlantı nedeniyle mahkemenin 2009/91 sayalı dosyası ile; ve davacı ... Yönetiminin 13/03/2009 havale tarihli dilekçesiyle, aynı parselin orman sayılan yerlerden olduğu iddiasıyla açtığı 2009/91 sayılı dava da yine bağlantı nedeniyle temyize konu 2009/1349 sayılı dosya ile birleştirilmiş, dava konusu taşınmazlardan ......... Köyü 197 ada 1, 2, 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazlar hakkında davacı ... Yönetimi ile tespit malikleri arasında görülen davaların kesin hüküm ile sonuçlandığı dikkate alınarak tapu kayıtlarına davalı şerhi verdirildikten sonra, birleşen 2009/67 sayılı dosyada davacı ...'in davasının reddine; 2009/91 sayılı dosyada davacı ... Yönetimi tarafından 197 ada 5 parsel sayılı taşınmaza yönelik açılan dava ile asıl dosyada davacı ... Yönetimi tarafından 197 ada 1, 2, 3, 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazlara yönelik olarak .... aleyhine açılan davaların ayrı ayrı kabulüne; 197 ada 5 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin ve 102 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kadastro komisyon kararının iptali ile; 197 ada 1, 2, 3, 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazların yeniden 102 ada 1 numaralı orman parseli sınırları içerisine alınarak orman vasfı ile .... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, hüküm davalı .... tarafından temyiz edilmiştir. Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yörede 5304 sayılı Yasa ile değişik 3402 sayılı Yasanın 4. maddesi gereğince yapılan orman sınırlandırılması vardır. İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı gerekçeye, uzman orman bilirkişi kurulu tarafından eski tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritasına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırma sonucunda çekişmeli taşınmazların orman sayılan ve orman bütünlüğü içindeki yerlerden olduğu anlaşıldığına ve yazılı biçimde hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usûl ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13/j maddesi gereğince harç alınmasına yer olmadığına 03/03/2015 gününde oy birliği ile karar verildi.