Yargıtay 16. Hukuk Dairesi · E. 2014/7945 · K. 2014/5010

16. Hukuk Dairesi         2014/7945 E.  ,  2014/5010 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : POSOF KADASTRO MAHKEMESİ TARİHİ : 01/11/2012 NUMARASI : 2012/6-2012/19 Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Kadastro sırasında S.. Köyü çalışma alanında bulunan 101 ada 71 ve 73 parsel sayılı 10.173,23 ve 42.772,95 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar, Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduğu ve S.. K.. adına biçenek ve köy orta malı olarak sınırlandırılmasına karar verildiği, ancak tapuya tescil edilmediği ve özel siciline yazılmakla yetinildiğinden söz edilerek, tapu kaydı nedeniyle 101 ada 71 parsel ham toprak, 101 ada 73 parsel ise pompa istasyon tesisleri ve arsası vasfı ile Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı S.. K.. tarafından davalılar Hazine ve Botaş A.Ş. aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tescil davası hakkında verilen önceki tarihli hükmün, davaya konu olan parseller hakkında tutanak düzenlenmiş olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesi gerekçesiyle bozulması üzerine dava Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro Mahkemesince yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, çekişmeli 101 ada 71 ve 73 parsel sayılı taşınmazların Hazine adına yapılan tespitin iptaline ve çayır vasfı ile davacı S.. K.. adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece; çekişmeli taşınmazların özel mülkiyete konu yerlerden olduğu ve davacı S. Köyü halkı tarafından hayvan otlatmak maksadıyla çayır vasfıyla kullandığı kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama karar için yeterli bulunmamaktadır. Dava, genel mahkemeden aktarılan dava niteliğindedir. Dava konusu 101 ada 71 ve 73 parsel sayılı taşınmazlara ait kadastro tutanakları, 29.11.2005 tarihinde kesinleştirilmiş ise de; tespit gününden önce davacı S.. K.. tarafından, davalılar Hazine ve Botaş A.Ş. aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan tescil davasının görevsizlik kararı ile kadastro mahkemesine aktarılmış olması karşısında, çekişmeli taşınmazlara ilişkin kadastro tutanaklarının kesinleştirilmiş olmaları hukuki sonuç doğurmayacaktır. Başka bir deyişle; tespitten önce, davacı tarafça açılan tescil davası, görevsizlik kararı ile Kadastro Mahkemesine aktarılmış olduğuna göre; 3402 sayılı Yasa'nın 30. maddesi gereğince taşınmazın kimin adına tescili gerektiğinin mahkemece re'sen araştırılması ve çekişmeli taşınmazların tespitinin 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 5. maddesi hükmüne göre yapıldığının kabulü zorunludur. Kadastro tespit tarihinde “davalı” oldukları anlaşılan çekişmeli taşınmazların 30 günlük askı ilanının kadastro mahkemesince yapılması zorunlu olduğu halde, yöntemine uygun şekilde askı ilanı yapılmamış, kadastro tutanak asılları dosya içine alınmadan ve deliller sorulup toplanmadan yazılı şekilde karar verilmiştir. Kadastro Mahkemesince, askı ilanı yapılmadıkça ve Yasa'nın 11. maddesinde öngörülen 30 günlük süre dolmadıkça duruşmaya başlanması olanaksızdır. O halde, öncelikle çekişmeli taşınmazlarla ilgili, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 11 ve 27. maddelerinde öngörülen şekilde yöntemine uygun askı ilanı yapılmalı, geri çevirme kararı ile tutanak aslı getirtilen çekişmeli parsellerin tapu kaydına "davalıdır" şerhi verilmeli ve askı ilan süresi dolduktan sonra davaya devam edilmelidir. Genel mahkemeden aktarılan davalarda kadastro hakimi, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 30/2. maddesi uyarınca, re'sen araştırma yapmak ve gerçek hukuki durumu tespit etmek zorunda olduğu halde, bu yönde araştırma yapılmamıştır. O halde, mahkemece, çekişmeli taşınmazların gerçek malikinin kim olduğu hususları re'sen araştırılarak, gerekli soruşturma tamamlanıp, toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 29.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.