Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2014/8438 · K. 2015/4716

21. Hukuk Dairesi         2014/8438 E.  ,  2015/4716 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde 01/03/2000-09/10/2002 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R Dava, davacının davalıya ait işyerinde 01/03/2000-09/10/2002 tarihleri, arasında geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının davalıya ait işyerinde 09/10/2002-15/10/2003 tarihleri arasında geçen çalışmasının davalı Kuruma bildirildiği, davalıya ait 1041077 sicil sayılı bahçe işletmesi ve bekçilik işyerinin 09/10/2002 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamına alındığı, Maliye Bakanlığı ... Vergi Dairesi Yoklama Memurluğu'nun 22/02/2001 tarihli yoklama fişinde bahçenin davalı tarafında 10 yıllığına kiraya tutulduğu, işe başlama tarihinin 22/02/2001 olarak görüldüğü ve İyilik ve Yardım Vakfı'na ait 270 dönüm bahçenin davalıya 22/01/2001 tarihinde teslim edildiğinin belirtildiği, İyilik ve Yardım Vakfı Başkanı ile davalı tarafından tutulan 22/01/2001 tarihli teslim tutanağında her ne kadar 27/03/2000 günlü kira sözleşmesi ile kiralanmış ise de , taşınmazın kiracıya 22/02/2001 tarihinde teslim edildiğinin belirtildiği, dinlenen tanık beyanlarının çelişkili ve yetersiz olduğu anlaşılmaktadır. Yapılacak iş, nizalı dönemdeki çevre sakinleri, civar yerleşim yerlerinde uzun yıllar oturan komşu ya da yakın yerlerde kayıtlara geçmiş çalışanlar ile davacının bu çalışmalarını bilebilecek durumda olan mahalle muhtarı veya azaları re'sen tespit edilip tanık sıfatıyla beyanlarına başvurmak, davalının 22/01/2001 tarihinden önce de dava konusu bahçeyi fillen kullanıp kullanmadığını ve davacının fiili çalışmalarının varlığı, başlangıç ve bitiş tarihlerini hiçbir kuşku ve duraksamaya meydan vermeyecek biçimde belirlenerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir. O halde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 10/03/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.