Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2014/9036 · K. 2015/21884

9. Hukuk Dairesi         2014/9036 E.  ,  2015/21884 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ DAVA : Davacı, kıdem tazminatı ile yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, ücret alacağı, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı ve davalılardan ... avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı, iş sözleşmesini 2012 yılı Kasım ve Aralık aylarına ait ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle iş akdini haklı olarak feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile yıllık ücretli izin, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, fazla çalışma ve ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalılar, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının iş sözleşmesini fesihte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davacı ve davalılardan ... temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davacı ve davalılardan ... vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2- Fazla çalışma ücretlerinin hesabı ve ara dinlenme süresinin belirlenmesinde taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır. İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır. Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanununun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda ara dinlenmesi en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir. Uygulamada yedibuçuk saatlik çalışma süresinin çok fazla aşıldığı günlük çalışma sürelerine de rastlanılmaktadır. İş Kanununun 63 üncü maddesi hükmüne göre, günlük çalışma süresi onbir saati aşamayacağından, 68 inci maddenin belirlediği yedibuçuk saati aşan çalışmalar yönünden en az bir saatlik ara dinlenmesi süresinin, günlük en çok onbir saate kadar olan çalışmalarla ilgili olduğu kabul edilmelidir. Başka bir anlatımla günde onbir saate kadar olan (onbir saat dahil) çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir. Dosyada toplanan delillerin ve hükme etkili olacak tanık beyanlarının tartışılması ve değerlendirilmesi sonucunda, davacının fazla çalışma yaptığı anlaşılmaktadır. Ancak Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda günlük çalışma süresinden ara dinlenme süreleri hatalı düşüldüğü gibi; davacının gece çalışması nedeniyle oluşan fazla mesai ücreti de eksik belirlenmiştir. Mahkemece davacının 08:00-17:00 saatleri arasındaki gündüz vardiyasında ara dinlenme süresi 1 saat olarak düşülmelidir. Davacının 17:00-08:00 saatleri arasında gece vardiyasında ara dinlenmesi ise 1,5 saat olarak belirlenmelidir. İşçilerin gece çalışmaları günde yedi buçuk saati geçemez (İş Kanunu, Md. 69/3). Bu durum günlük çalışmanın, dolayısıyla fazla çalışmanın sınırını oluşturur. Gece çalışmaları yönünden, haftalık kırkbeş saat olan yasal çalışma sınırı aşılmamış olsa da günde yedibuçuk saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmelidir. Dairemizin kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9.HD. 23.6.2009 gün 2007/40862 E, 2009/17766 K). Bu nedenle davacının 17:00-08:00 saatleri arasında gece vardiyasında ara dinlenme süresi düşüldükten sonra yedi buçuk saati geçen çalışma süresi başlı başına fazla çalışma olarak kabul edilerek hesaplama yapılmalı ve 1/3 orannda takdiri indirim uygulanarak sonuca gidilmelidir. İlk derece Mahkemesince hem ara dinlenme süresinin yanlış belirlenmesi, hem de gece çalışmasında fazla mesai süresinin belirlenmesinde hatalı uygulama yapılması isabetsizdir. 3- Konusuz kalan alacağın ücret alacağı olmasına rağmen izin ücreti olarak adlandırılması hatalıdır. 4- Hükmedilen tazminat ve ücretlerin net mi yoksa brüt mü olduğunun hükümde belirtilmemesinin hükmün infazında tereddüt yaratacağının düşünülmemesi de hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir. F) Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine 16.06.2015 tarihinde oy birliği ile karar verildi.