Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2014/9434 · K. 2015/1122

10. Hukuk Dairesi         2014/9434 E.  ,  2015/1122 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi Davacı Kurum, yersiz ödenen aylıkların ve tedavi giderlerinin tahsiline; birleşen dava ile davacı hak sahibi ... ise, sigortalı eşinin 1479 sayılı Yasa kapsamında sigortalılık süresinin geçerli olduğun ve ölüm aylığının ödenmeye devam edilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini istemişlerdir. Mahkemece, Kurumun açtığı davanın kabulüne; sigortalının açtığı davanın reddine karar vermiştir. Hükmün, asıl dosyada davalı, birleşen dosyada davacı olan sigortalı ... ve asıl davada davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Kurum tarafından açılan asıl dava dosyasında, yersiz ödenen aylıkların ve tedavi giderlerinin hak sahibi ..., sigortalının oğlu ... ve sahte üyeliği yaptığı iddiası ile oda genel sekreteri olan diğer davalı ...’dan tahsiline; Birleşen dosyada; davacı olan hak sahibi ...’ün sigortalı müteveffa eşi ... tarihinden itibaren üye olduğunu belirtir, oda kaydının usulsüz olduğundan bahisle, oda kaydına dayalı sigortalılık süresi ve 01.09.2001 tarihinden itibaren başlatılan ölüm aylığının iptali sonucu; davacı ..., sigortalı eşinin sigortalılık süresinin ve kendisine bağlanan ölüm aylığının geçerli olduğunun tespitine karar verilmesi istenilmiştir. Dosyadaki belgelerden, sigortalı...’ün bakkaliye işi nedeniyle 01.01.1978-28.02.1983 tarihleri arasında vergi dairesine kaydı bulunup, 08.03.1983 tarihli işlem ile bu kayıtlar esas alınarak 20.04.1982 tarihinden itibaren Bağ-Kur’a tescil edildiği; sigortalının 05.08.2001 tarihinde vefat ettiği, 2003 yılında Kuruma sunulan belgede sigortalı...’ün ... 30.10.1995 tarihinden itibaren bakkal faaliyetine dayalı kaydı esas alınarak, 20.04.1982-28.02.1983 ve 30.10.1995-31.12.1999 tarihleri arasında ... sayılıp, prim borçlarının çoğu 2003 yılında ödenip, 01.09.2001 tarihinden itibaren hak sahibi olarak ...’e ölüm aylığının bağlandığı anlaşılmıştır. .... ilgili usulsüzlük şikayetleri üzerine yapılan inceleme sonucu, oda üyeliğine kabule ilişkin 03.11.1995 tarih ve 64 sayılı yönetim kurulu kararında yöneticilerin tamamının imzasının oda genel sekreteri ... tarafından atıldığı; Kuruma intikal ettirilen 03.10.2003 tarihli belgede, ... tasdiklenen kısmında yazı ve imzaların ... ...’a ait olduğu, sigortalı ...’ün oğlu ...’ün ifadesinde, 2003 yılında ....işlemlerinin bir muhasebeci tarafından takip edildiği, muhasebecinin işlemler için beş milyar aldığını beyan etmiş, bunun üzerine oda kaydı usülsuz sayılmıştır. 6552 sayılı Yasanın 58. Maddesi ile 5510 sayılı Yasaya eklenen Geçici 54. Maddede “Mülga 4355 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Esnaf Odaları ve Ticaret Borsaları Kanunu, mülga 5373 sayılı Esnaf Dernekleri ve Esnaf Dernekleri Birlikleri Kanunu ve mülga 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanununa göre; esnaf ve sanatkâr siciline veya odasına ya da her ikisine birden kayıtları bulunmakla birlikte üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine, Kuruma kayıt ve tescili yapılmakla birlikte, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılık süreleri geçersiz sayılarak iptal edilen sigortalılardan 22/3/1985 tarihinden sonraki sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır. 4 üncü ve 7 nci maddeler ile 2926 sayılı Kanunun 2 nci, 5 inci ve 9 uncu maddelerine göre kayıt ve tescili yapılanların, sigortalılık tescil ve sürelerine esas tarımsal faaliyetleri ile ilgili kurum ve kuruluş üye kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılmadığının tespit edilmesi üzerine sigortalılıkları geçersiz sayılarak iptal edilenlerin, tescillerinin yapıldığı tarihten 31/12/2010 tarihine kadar geçen sürelere ait prim, gecikme zammı ve gecikme cezalarının 31/12/2013 tarihine kadar ödenmiş olması şartıyla, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılıkları başlangıç tarihinden itibaren geçerli sayılır. Ancak, tevkifat kesintisine binaen geriye dönük yapılan tescillerden, tevkifatın yapıldığı tarihte ziraat odası kaydı bulunmayan, daha sonra geriye dönük tesis edilen kayıtlar geçerli kabul edilmez. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra birinci ve ikinci fıkralar uyarınca hizmet iptali yapılmaz. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir.” düzenlemesine yer verilmiştir. Mahkemece, öncelikle, davacı hak sahibinin anılan düzenlemeden yararlandırılıp-yararlandırılmayacağı taraflardan sorulmalı; davacı hak sahibinin anılan düzenlemeden yararlandırılması durumunda davanın konusu kalmayacağı gözetilmeli; anılan yasadan yararlanılmayacağının anlaşılması durumunda anılan odadaki usulsüz olduğu belirtilen kayıtlara ilişkin davalının da sanık olarak yargılandığı . Ağır Ceza Mahkemesinin 2006/73 Esas sayılı davanın sonucu beklenerek, işin esası ile ilgili ceza davasında belirlenen hususlar gözetilerek, sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, asıl dosyada davalı, birleşen dosyada davacı olan sigortalı ... ve asıl davada davalı ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılara iadesine, 23.01.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.