Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2014/9954 · K. 2014/15424

4. Hukuk Dairesi         2014/9954 E.  ,  2014/15424 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Davacı ... vdl. vekili Avukat ... ... tarafından, davalılar ..... Genel Müdürlüğü vd. aleyhine 30/07/2010 ve 29/03/2013 gününde verilen dilekçeler ile maddi ve manevi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; asıl davanın kabulüne, birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen .../04/2014 günlü kararın Yargıtay’ca incelenmesi davacılar ve davalılar vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan davalı ..... Genel Müdürlüğü ile davacıların temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. ...-Birleşen dosyada davalı olan .... .... ve İnş. Ltd. Şti.'nin, birleşen dosyaya yönelik herhangi bir temyiz itirazı bulunmamaktadır. Asıl dosyada fer'i müdahil (ihbar olunan) olan bu şirket hakkında ise herhangi bir hüküm kurulmamıştır. Öte yandan, fer'i müdahil, taraf veya bir tarafın temsilcisi olmayıp sadece iltihak ettiği tarafla birlikte hareket etme yetkisine sahip olduğundan tek başına temyiz yoluna başvuramaz, ancak lehine katıldığı tarafla birlikte hükmü kanun yoluna götürebilir. Bu nedenle, ihbar olunan ......... ve İnş. Ltd. Şti.'nin asıl dosyaya yönelik temyiz itirazları reddedilmelidir. ...-Davalı ..... Genel Müdürlüğü'nün temyiz itirazları yönünden; Asıl ve birleşen davalar, haksız eylem nedeniyle uğranılan maddi ve manevi zararların ödetilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, asıl davada maddi tazminat istemi kabul edilerek davalı ...'nden ödetilmesine, birleşen davada ise manevi tazminat istemi kısmen kabul edilerek davalılar ..... Genel Müdürlüğü ve ......... ve İnş. Ltd. Şti.'nden müteselsilen ödetilmesine karar verilmiştir. Dava konusu olayda, davalı ..... Genel Müdürlüğü tarafından işletilmekte olan barajda davalı yüklenici firmanın gerekli güvenlik tedbirlerini almaması nedeniyle davacılar yakınlarının suda boğularak vefat ettikleri, bundan dolayı davalıların sorumluluklarının bulunduğu ileri sürülmüştür. Davalı ..... Genel Müdürlüğü bir kamu tüzel kişiliği olup; kural olarak, işlem ve eylemleri kamusal nitelik taşır. Somut olayda, bu davalının yasa ile kendisine verilmiş bulunan görevi gereği gibi yerine getirmediği ileri sürülmüştür. Görevin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hizmet kusuru niteliğindedir. İdare’nin hizmet kusurundan doğan zararlardan dolayı, İdari Yargılama Usulü Yasası’nın .../...-b maddesi gereğince İdare’ye karşı idari yargı yerinde tam yargı davası açılması gerekir. Görev sorunu, açıkça veya hiç ileri sürülmese de kendiliğinden (re’sen) dikkate alınır. . Mahkemece, davalı ... yönünden yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmesi yerine işin esasının çözümlenmesi usul ve yasaya mutlak aykırılık oluşturmaktadır. Hüküm, açıklanan nedenle yerinde görülmemiş ve bu yön bozmayı gerektirmiştir. ...-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasaya uygun gerektirici nedenlere, özellikle delillerin değerlendirilmesinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir. ...-Davacıların diğer temyiz itirazına gelince; Borçlar Yasası'nın 47. maddesi gereğince yargıcın, özel durumları göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Takdir edilecek bu tutar, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. .../06/1966 gün ve .../... sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel durum ve koşullar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden yargıç, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde nesnel (objektif) ölçülere göre uygun (isabetli) bir biçimde göstermelidir. Olay tarihi, davacılar ve davalıların kusur oranları, ölenlerin davacılar ile olan yakınlık dereceleri (davacıların hem eş ve babalarının hem de çocuk ve kardeşlerinin vefat etmesi), tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın meydana geliş şekli ile yukarıda açıklanan ilkeler gözetildiğinde, davacılar yararına hüküm altına alınan manevi tazminat miktarları çok azdır. Daha üst düzeyde uygun bir manevi tazminata karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda (...) no'lu bentte gösterilen nedenle davalı ..... Genel Müdürlüğü yararına, (...) no'lu bentte gösterilen nedenle davacılar yararına BOZULMASINA; davacıların diğer temyiz itirazlarının (...) no'lu bentte, ihbar olunan ......... ve İnş. Ltd. Şti.'nin asıl dosyaya yönelik temyiz itirazlarının ilk bentte açıklanan nedenlerle reddine ve davacılar ile davalı ......... ve İnş. Ltd. Şti.'nden peşin alınan harçların istek halinde geri verilmesine .../.../2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.