Yargıtay 14. Hukuk Dairesi · E. 2015/12651 · K. 2015/10101

14. Hukuk Dairesi         2015/12651 E.  ,  2015/10101 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Tekirdağ 1. Asliye Hukuk Mahkemesi TARİHİ : 09/10/2013 NUMARASI : 2008/117-2013/552 DAVACI-KARŞI Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 28.03.2008 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi ve kal istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine dair verilen 09.10.2013 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı-karşı davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: \_ K A R A R \_ Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 10.11.2015 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. \_ K A R Ş I O Y Y A Z I S I \_ Davacı kayden maliki olduğu .. parsel sayılı taşınmazına, komşu .. parsel sayılı taşınmaz maliki davalı tarafından kötüniyetle taşkın inşaat yapılmak suretiyle müdahale edildiğini ileri sürerek elatmanın önlenmesini ve yıkım istemlerinde bulunmuştur. Davalı, yapının tecavüzlü olmasında kusurunun bulunmadığını, iyiniyetli olduğunu savunmuş, birleştirilen dava ile de temliken tescil isteminde bulunmuştur. Mahkemece, asıl davanın kabulüne, birleştirilen temliken tescil talebinin reddine karar verilmiştir. Hükmü, karşı davacı vekili temyiz etmiştir. Yasal ayrıcalıklar dışında, TMK'nın 684/1 ve 718/2 maddeleri hükümlerine göre, arazinin mülkiyeti ve buna bağlı olan tasarruf hakkı o arazide kalıcı olmak ./.. 2015/12651-10101 - 2 - koşuluyla yapılan şeyleri de kapsar TMK’nın 725. maddesinde bu kuralın istisnalarından birisi düzenlenmiş, böylece muhdesatla arasındaki bağlantı kesilmiş bina sahibine bazı koşulların oluşması halinde ayrılmaz parça niteliğindeki taşkın yapı için üzerinde bulunduğu taşınmaza malik olabilme olanağı tanınmıştır. Bunun için, tapuya kayıtlı özel mülkiyete konu bir taşınmaz üzerinde, temelli kalması amacıyla yapılan binanın ayrılmaz parçası yine tapuda kayıtlı üçüncü kişiye ait taşınmaza taşkın yapılmış olmalıdır. Taşkın inşaat, taşkın yapı ile iki komşu taşınmazı fiilen birleştirmekte, ekonomik bir bütünlük oluşturmaktadır. Bu özelliğinden dolayı taşkın yapıya dayanan temliken tescil isteği taşınmaza bağlı kişisel hak niteliğindedir. Taşılan arazi malikinin devir borcu eşyaya bağlı bir borç olduğundan inşaat maliki hakkını taşılan arazinin her malikine karşı kullanabilir. Yeni malikler de Türk Medeni Kanununun 725. maddesinde belirtilen haklardan yararlanabilecekleri gibi borçlardan da sorumlu olur. Bu tür davalarda taşkın yapıyı yapan kişinin taşınmazı lehine, taşırılan arazi üzerinde bir irtifak hakkı yoksa durum ve koşullar da haklı gösterdiği takdirde taşkın yapıyı yapan kimse, taşan kısım için uygun bir bedel karşılığında irtifak hakkı kurulmasını veya bu kısmın bulunduğu arazi parçasının mülkiyetinin kendisine devredilmesini isteyebilir. TMK’nın 725. maddesine dayanılarak tescil talebinde bulunulabilmesi bazı koşulların varlığına bağlıdır; a)Birinci koşul, malzeme sahibinin iyiniyetli olmasıdır. TMK’nın 725. maddesi hükmünden açıkça anlaşılacağı üzere, taşkın yapının bulunduğu arazi parçasının mülkiyetinin yapı sahibine verilebilmesi için öncelikli koşul iyiniyettir. Öngörülen iyiniyetin TMK'nın 3. maddesinde hükme bağlanan sübjektif iyiniyet olduğunda da kuşku yoktur. Bu kural, taşkın inşaatı yapan kimsenin, elattığı taşınmazın başkasının mülkü olduğunu bilmemesini veya beklenen tüm dikkat ve özeni göstermesine karşılık bilebilecek durumda olmamasını ya da taşkın inşaat yapmakta haklı bir sebebinin bulunmasını ifade eder. İyiniyetin varlığı iddia ve savunmaya bakılmaksızın mahkemece re'sen araştırılmalıdır. Ne var ki, 14.02.1951 tarihli ve 17/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği gibi olay ve karinelerden, durumun özelliklerine göre kendisinden beklenen dikkat ve özeni göstermemiş olduğu açık bulunan taşkın inşaat sahibinin temliken tescil talebinde bulunması mümkün değildir. Çünkü bu gibi durumlarda kötüniyet karşı tarafın ispatı gerekmeden belirlenmiş olur. Ayrıca iyiniyet inşaatın başladığı andan tamamlandığı ana kadar devam etmelidir. (Sübjektif koşul) b)İkinci koşul, yapı kıymetinin taşılan arazi parçasının değerinden açıkça fazla olmasıdır. TMK'nın 725. maddesinde “durum ve koşulların haklı kılması” şeklinde ifade edilen husus uygulama ve doktrinde inşaatın yıkılması ile inşaat sahibinin ./.. 2015/12651-10101 - 3 - uğrayacağı zarar veya yıkılmaması halinde arsa malikinin arsasının uğrayacağı değer kaybının karşılaştırılması şeklinde değerlendirilmektedir. Kastedilen değer sadece taşılan arazinin değerinden ibaret değildir. Bu değerin içinde arazi sahibinin taşılan kısım dışında kalan arazisinin uğrayacağı değer kaybı da vardır. Arsa malikinin arsasının uğrayacağı değer kaybı uzman bilirkişilerden rapor alınmak suretiyle TMK’nın 4., TBK’nın 50. maddesi uyarınca ve aynı zamanda sebepsiz zenginleşmeyi önleyecek biçimde dava tarihine ve objektif esaslara göre tespit ve takdir edilmelidir. (Objektif koşul) c)Üçüncü koşul ise taşkın inşaat yapanın, taşınmaz malikine bu bedeli ödemesidir. Taşkın inşaatın yıkılması gerekmiyorsa, mahkemece yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda belirlenecek bedel arsa sahibine ödenmek üzere depo ettirilmelidir. d)Yukarıda değinilen üç koşulun yanısıra, mahkemece iptal ve tescile karar verilebilmesi için taşkın yapının zeminindeki arazi parçasının ana taşınmazdan ifrazının da mümkün olması gereklidir. Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; Davalının .. parsel sayılı taşınmazda bulunan kat irtifaklı 6 bağımsız bölüm bulunan binanın davacının .. parsel sayılı taşınmazına 10.06.2010 tarihli bilirkişi rapor ve krokisine göre 23,92 m2 tecavüzlü olduğu sabittir. Binanın yapımından önce kadastro müdürlüğüne başvurularak kazıkların çakıldığı, fen elemanlarınca gösterilen yere inşaatın yapıldığı, binanın yapımını üstlenen mimar tanık .. beyanından anlaşılmaktadır. Taşkın binanın 21.09.1994 yılında ruhsatının alındığına, 23.11.1996 tarihinde de yapı kullanma izni verildiğine ilişkin belgeler dosyaya sunulmuştur. Binanın yapımı için yer gösterme yapılmış, kazıklar çakılmış, ruhsat alınarak gösterilen yere inşaatın yapıldığı böylece bina sahibinin kendisinden beklenen tüm dikkat ve özeni gösterdiği subjektif iyiniyet koşulunun oluştuğu anlaşıldığından binanın yıkımı da fahiş zarar meydana getirdiği gözetilerek taşkın kısmının ifrazında belediyece bir sakınca bulunmadığı takdirde bedeli depo edilerek temliken tescile karar vermek gerekirken çaplı taşınmazda iyiniyet koşulu bulunmadığı gerekçe gösterilerek karşı davanın reddine karar verilmesi doğru değildir. Açıklanan nedenlerle Sayın çoğunluğun onama görüşüne katılmıyorum.