Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2015/14029 · K. 2016/1650

10. Hukuk Dairesi         2015/14029 E.  ,  2016/1650 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :Asliye Hukuk(İş) Mahkemesi Davacı, 27.10.1983 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa kapsamında ... sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, tarafların vekillerince temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Mahkemenin, 14.05.2013 tarihli kabul hükmü, davalı Kurum vekili temyizi üzerine, Dairemizce,1479 sayılı Kanunun geçici 18. maddesi ve 5510 sayılı Kanunun geçici 8. maddesinin araştırılıp, irdelenmesi ve kabule göre ise dava tarihinden sonrasına dair hüküm kurulamayacağından bahisle bozulmuş, mahkemece, bozma ilamına uyulmuş, davacının ... ... Birliği'ne 17.01.1986 tarihinden itibaren kayıtlı olduğu, davacının 31.08.1988 – 31.10.1991 ve 30.01.1992 – 27.10.1995 tarihleri arasındaki vergi kaydına istinaden, 31.08.1988 – 31.10.1991 ve 30.01.1992 – 27.10.1995 tarihleri arasında ... sigortalılığının tespitine yönelik kısmen kabul hükmü kurulmuş ise de, davacının, 1479 sayılı Kanunun Geçici 18. maddesi kapsamında, 04.10.2000 tarihinden önce Kuruma kayıt ve tescilinin yapılıp yapılmadığı, ya da anılan yasa uyarınca vergiye kayıtlı dönemleri borçlanıp borçlanmadığı yeterince araştırılmadığı gibi, 5510 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca sicil kaydı devam eden davacının 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının b bendinde yer alan, “...hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ise; 1) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar, 2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar... sigortalı sayılırlar...” düzenlemesi kapsamında, 01.10.2008 sonrası hakkında gelir vergisinden muaf olup olmadığı hususunda araştırma ve irdeleme yapılmamıştır. Mahkemece, 1479 sayılı Kanunun Geçici 18. ve 5510 sayılı Yasanın geçici 8.maddesi kapsamında araştırma ve irdeleme yapılmalı, aksi halde, 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının b bendi uyarınca davacının faaliyetinin tam olarak ne olduğu belirlenmeli, faaliyetin 193 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında gerçek veya basit usulde vergi mükellefiyeti gerektirip gerektirmediği, vergi mükellefiyeti gerektirmeyen, vergiden muaf olunan bir faaliyet ise esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olup olmadığı araştırılıp, incelenmelidir. Mahkemece, açıklanan maddî ve hukukî esaslar gözetilmeksizin eksik araştırma, inceleme sonucu yazılı biçimde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Kabule göre de, karar gerekçesinde atıfta bulunulan 506, 5510 ve 2926 sayılı Kanun maddelerinin somut uyuşmazlıkla ilgilerinin bulunmadığının gözetilmemesi yerinde görülmemiştir. O hâlde, tarafların vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ:Temyiz edilen hükmün yukarda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, istek halinde temyiz harcının davacıya iadesine, 11.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.