Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2015/14095 · K. 2018/12276

1. Hukuk Dairesi         2015/14095 E.  ,  2018/12276 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ Taraflar arasında görülen tapu iptali tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; -KARAR- Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Asıl ve birleşen davalarda davacı, kök muris ......... Çığraksedetmen adına kayıtlı 1843 ada 20 parsel sayılı taşınmazın mirasbırakan......... Çığraksedetmen'in isteği üzerine.........’ın ikinci eşi olan davalı adına satış göstermek sureti ile temlik edildiğini, yapılan işlemin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiş, davalılardan Nermin’in ölü olduğunun anlaşılması üzerine mirasçısı ...’ya karşı açılan dava, asıl dava ile birleştirilmek sureti ile yargılamaya devam edilmiştir. Asıl ve birleşen davalarda davalılar, davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, dava açılmadan önce ölen ... hakkındaki davanın usulden reddine, mirasbırakan.........’ın çekişme konusu taşınmazda hiç malik olmadığı ve davacının satışı yapan kök muris .........’nin muvazaasına dayanmadığı gerekçesi ile asıl ve birleşen davalarda diğer davalılar hakkındaki davaların reddine karar verilmiştir. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan 1922 doğumlu......... Çığraksedetmen’in 10.05.2002 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak davanın taraflarının kaldığı, dava dilekçesindeki iddiaların ileri sürülüş biçiminden davacının kök muris olan ...... .........’den yapılan temlik işleminin muvazaalı olduğu iddiasına dayandığı,ancak kök murisin veraset ilamının dosya kapsamında yer almadığı, 16.06.1972 tarih ve 2929 yevmiye numaralı resmi senet ile, 1843 adadaki 123 m2 lik......... ve 201 m2 lik.........in tamamı yarı yarıya Hasan ve ......... Çığraksedetmen adlarına kayıtlı iken, her iki malikin adlarına kayıtlı taşınmazların tamamını 570 hisse itibar ederek, kök muris .........’nin, adına isabet eden payından 80/1140 hissesini 4000 lira bedel ile davalı ...’e satış yolu ile temlik ettiği anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı ......... Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Somut olaya gelince; davanın taraflarının mirasbırakan.........’ın mirasçıları oldukları, kök murisin ise.........’ın annesi, davacının ...... olduğu,28.05.2015 tarihli celsede,davacı vekilinin kök murisin veraset ilamını almak üzere dava açtıklarını beyan ettiği, ancak söz konusu veraset ilamının dosyaya sunulmasının beklenmediği dosya kapsamı ile sabittir. Hal böyle olunca, mahkemece öncelikle kök mirasbırakan .........’nin mirasçılık belgesinin dosyaya sunulmasının sağlanması, davacının dava tarihi itibari ile .........’nin mirasçısı olup olmadığının değerlendirilmesi, ibraz edilecek veraset ilamında davacının mirasçı olduğunun saptanması durumunda yukarıda açıklanan ilkeler de değerlendirilmek suretiyle araştırma ve inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Davacının temyiz itirazı açıklanan nedenlerden ötürü kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 12.09.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.