Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2015/15361 · K. 2018/14938

1. Hukuk Dairesi         2015/15361 E.  ,  2018/14938 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 27.11.2018 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı ... ve vekili Avukat ....... geldiler, davetiye tebliğine rağmen temyiz edilen davalı ... vekili Avukat gelmedi yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü: -KARAR- Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Davacı, miras bırakanı ...'un maliki olduğu 2214 parsel sayılı taşınmazını mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak damadı davalı ...'a satış suretiyle temlik ettiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tescilini istemiştir. Davalı, satışın gerçek olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, iddianın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1939 doğumlu miras bırakan ...'un 01.11.2010 tarihinde öldüğü, geride mirasçı olarak oğlu davacı ... ile dava dışı kızı ...'yı bırakttığı, miras bırakanın 11.06.2009 tarih ve ... yevmiye nolu senetle dava konusu 2214 parsel sayılı taşınmazı damadı davalı ...'ye (...'nın kocası) satış suretiyle temlik ettiği, anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Somut olayda, mirasbırakanın taşınmazı davalı damadına temlik ettiği tarih itibariyle akit bedeli ile gerçek değeri arasında bariz fark olduğunun keşfen saptandığı, dinlenen tanık beyanlarından miras bırakanın taşınmaz satımı gerektirir haklı ve geçerli bir sebebinin bulunmadığı, her ne kadar 11.06.2009 tarihinde miras bırakanın eşi ...'in .... Bankasındaki hesabına 13.460,00 TL , miras bırakanın ...taki hesabına 9.950,00 TL yatırıldığı dekontlar ile sabit ise de bu paraların kimin tarafından ne için yatırıldığını belli olmadığı, satış bedeli olduğu düşünülecek olsa dahi taşınmazın temlik tarihindeki gerçek değerine nazaran oldukça düşük tutarda olduğu, öte yandan, miras bırakanın aynı akitle kızı ...'ya da 2022 parsel sayılı taşınmazı temlik ettiği, davacının ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/1 Esas sayılı dava dosyası ile 2022 parsel sayılı taşınmaz yönünden ... aleyhine muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı iptal ve tescil talebi ile açtığı davada "1985 parselden karşılığında tapuda satış gösterilerek 4950 m2 yer aldım, bu nedenle ben davamdan feragat ediyorum.." şeklinde beyanda bulunduğu ...'nın da"1985 parselden karşılığında tapuda satış gösterilerek 4.950 m2 yer verdim, feragati kabul ediyorum.." şeklindeki beyanı gözetildiğinde davaya konu temlikin muvazaalı olduğu sonucuna varılmaktadır. Hâl böyle olunca; davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Davacının yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 30.12.2017 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz eden davacılar vekili için 1.630.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenden alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 27.11.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.