Yargıtay 23. Hukuk Dairesi · E. 2015/1720 · K. 2015/2652

23. Hukuk Dairesi         2015/1720 E.  ,  2015/2652 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki kayıt terkini davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. Davacı vekili, müfli...sayılı dosyasında düzenlenen sıra cetvelinde, müvekkili alacağının 23. sırada yer aldığını, ancak müvekkilinden önce 3. ve 8. sıralarda sıra cetvelinde yer verilen davalı alacaklının esasen müflis şirketin yönetim kurulunda görev yaptığını, davalının alacağının muvazaalı olduğunu ileri sürerek, davalıya sıra cetvelinde ayrılan 3 ve 8. sıraların iptaliyle, müvekkilinin alacağının bu sıralara alınarak davalının alacağı payın müvekkilinin alacağı oranında müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davanın reddini istemiştir. Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 2007 yılı sonuna kadar müflis şirketin ortağı ve yönetim kurulu başkanı olan davalının, şirketin ayakta kalabilmesi için şirkete borç olarak verdiği toplam 13.240.999,13 TL'nin bir kısmının tahsili için icra takibi yaptığı, icra takibine esas alacak iflas tarihi olan 17.05.2011 tarihine kadar ticari faiz işletilerek toplam 9.437.772,00 TL olarak hesaplandığı halde, sıra cetvelinin 3. sırasına 11.452.407,00 TL olarak kaydedildiği, takibe konu alacak haricinde kalan ve iflas tarihine kadar ticari faiz işletilen toplam 14.179.969,00 TL alacağın ise sıra cetvelinin 8. sırasına 13.334.514,00 TL olarak kaydedildiği, davalının şirketin kasa açığını kapatmak için nakit girdi sağladığı ve şirketin finans açığını finanse ettiği, müflisten alacaklı olduğunun sabit olduğu gerekçesiyle, davacının davasının kısmen kabulü ile, davalının iflas tarihi itibariyle 3. sıradaki alacak için 9.437.772,00 TL, 8. sıradaki alacak için ise taleple bağlı kalınarak 13.334.514,00 TL alacaklı olduğunun kabulü ile bu miktarların masaya kaydedilmesine, fazla olarak kaydedilen 2.014.634,00 TL alacağın davacının 23 nolu alacağına mahsuben davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. 1-Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden; İflas sıra cetveline itiraz (kayıt terkini talebi) hakkında verilen hüküm temyiz eden davalı ... vekiline, 14.01.2014 günü tebliğ edildiği halde, temyiz dilekçesi İİK'nın 164. maddesinde öngörülen 10 günlük yasal süre geçirildikten sonra 27.01.2014 tarihinde verilmiştir. Süresinden sonra yapılan temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün ve 1989/3 Esas, 1990/4 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında Yargıtay tarafından da karar verilebileceği kabul edilmiş olmakla, temyiz isteminin reddi gerekmiştir. 2-Mahkemece davanın kısmen kabul edilerek hükmedilen miktara yönelik davalının temyizinin süresinde olmaması nedeniyle davacı lehine kesinleşen kısmı dışında kalan ve davanın kısmen reddi kararına yönelik davacı vekilinin temyiz itirazları yönünden; Dava, kayıt terkin istemine ilişkindir. İİK'nın 234/1. maddesi, "İflas idaresi sıra cetvelini iflas dairesine verir ve alacaklıları 166. maddenin 2. fıkrasındaki usule göre ilan yoluyla haberdar eder." hükmünü, 235/1. maddesinin ilk iki cümlesi, "Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. 223. maddenin üçüncü fıkrası hükmü mahfuzdur." hükmünü içermektedir. Bu madde hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, iflas sıra cetveline itiraz davaları süreye tabi olup, bu husus üzerinde mahkemece re'sen durulmalıdır. Bu süre, kural olarak sıra cetvelinin İcra İflas Kanunu'nun 166. maddesinde gösterilen usulde ilanından itibaren işlemeye başlar, eğer davacı, aynı Kanun'un 223. maddesine göre, tebliğe elverişli adres gösterir ve gerekli masrafı avans olarak yatırırsa, süre kendisine yapılan tebliğden itibaren hesaplanır. Bu itibarla sıra cetvelinin hangi tarihte hangi gazetede yayınlandığının tereddüde yer bırakmayacak şekilde açıklıkla belirtilmesi ve davacının tebliğe elverişli adres bildirip, gerekli avansı yatırıp yatırmadığının net olarak bilinmesi şarttır. Aynı sıra cetveline karşı açılan ve Dairemizin 2015/262 E. sayısında temyiz incelemesi yapılan ...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/234 E. sayılı dava dosyası ekinde gönderilen mavi renkli klasördeki belgelere göre, davaya konu sıra cetvelinin 04.06.2012 tarihli Bolu Olay gazetesinde ve 05.06.2012 tarihli Ticaret Sicili gazetesinde yayınladığı, gazete asıllarının gönderildiği, sıra cetvelinin davacı vekiline 19.06.2012 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Dairemizin geri çevirme kararı üzerine .... İcra Müdürlüğü'nün 21.01.2015 tarihli yazısı ve dosya içerisinde bulunan kayıt başvuru evrakına göre, davacı vekilinin 15.06.2011 tarihinde kayıt başvurusunda bulunduğu, ancak başvuru sırasında tebliğ için masraf yatırmadığı anlaşılmış, davacının alacak başvurusunun sıra cetvelinin 23. sırasına kaydedildiği anlaşılmıştır. Yine, 21.01.2015 tarihli yazı cevabına ekli olarak fotokopisi gönderilen 09.06.2012 tarihli Bugün gazetesinde sıra cetvelinin yayınlandığı anlaşılmış olup, bu bilgilere göre kayıt başvurusu sırasında tebliğ masrafı vermeyen davacı tarafça, en son gazete ilanının yapıldığı 09.06.2012 tarihinden itibaren İİK'nın 235/1. maddesinde düzenlenen 15 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra 28.06.2012 tarihinde davanın açıldığı anlaşılmıştır. İİK'nın 235/1. maddesinde düzenlenen 15 günlük dava açma süresi hak düşürücü süre olup mahkemece, davanın hak düşürücü süre içinde açılmış olmasına ilişkin özel dava şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle HMK'nın 114/2 ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken, süresinde açılan davalar ile ilgili gerekçeye dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış ise de; davanın kısmen reddi kararı sonucu itibariyle doğru olduğundan, HUMK'nın 438/son maddesi uyarınca gerekçesi değiştirilerek ve hüküm fıkrasında yapılan yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HUMK'nın 438/7. maddesi uyarınca hüküm fıkrasının aşağıda yazılı olduğu şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz isteminin süre yönünden reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın gerekçesi değiştirilerek ve hüküm fıkrasının 1. paragrafındaki "kısmen reddine" ibaresinin çıkartılması, 2. paragraftaki "mahsuben davacıya ödenmesine " ibaresinden sonra, "Fazlaya ilişkin davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/2 ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine" ibarelerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, davalıdan peşin alınan harcın istek halinde iadesine, davalı yönünden karar düzeltme yolu kapalı, davacı yönünden kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17.04.2015 tarihinde (1) numaralı bent için oyçokluğuyla, (2) numaralı bent için oybirliğiyle karar verildi. .../... S.4 MUHALEFET ŞERHİ İİK'nın 235/1. maddesi uyarınca ticaret mahkemesinde açılan iflasta kayıt kabul davaları sonunda verilen kararlara karşı temyiz kanun yolu bakımından, temyiz süresinin kaç gün olduğu, sürenin tefhimden mi tebliğden mi başlayacağı konusunda İİK'da açıklık yoktur. Dairemizin sayın çoğunluğu İİK'nın 164/1. maddesi uyarınca temyiz süresinin 10 gün olduğunu kabul etmektedir. İİK'nın 164/1. maddesi iflas davasında kararın tebliğinden itibaren temyiz süresinin 10 gün olduğunu düzenlemiştir. Bu hüküm istisna getiren bir düzenleme olup sadece iflas davasına ilişkin verilen kararla sınırlı uygulanabilir. İstisnanın dar yorumlanması, kıyas yoluyla genişletilmemesi ana kural olduğuna göre aynı hükmün ticaret mahkemesinde görülen iflasta kayıt kabul davalarında uygulanamayacağı açıktır. Kanunda istisnai bir düzenleme yer almadığından, temyiz süresi de genel hükümlere göre belirlenmelidir. Nitekim İİK, icra mahkemesi dışında görülen davalar bakımından genel uygulamadan ayrılıp istisna getirmişse bunu iflas davası yönünden İİK'nın 164/1'de olduğu gibi kararın tebliğinden, iflasın ertelenmesinde İİK'nın 181 atfıyla 164/1'de kararın tebliğinden, iflasın kaldırılması davasında İİK'nın 182'de kararın tebliğinden, iflasın kapatılması davasında İİK 254/4'de kararın tebliğinden, konkordatonun tasdik ya da reddinde İİK 299'da kararın tefhiminden, konkordatonun bir alacaklı yönünden feshinde İİK 307'de kararın tebliğinden, konkordatonun tamamen feshinde İİK'nın 308/2 atfıyla 299'da kararın tefhiminden itibaren 10 gün olduğunu, icra mahkemesinden verilen istisnaen temyiz yolu tanınan kararlar için de İİK'nın 363'de 10 günlük temyiz süresi olduğunu kanun düzenlemiştir. Dairemiz kurulmadan önce bu tür davalara bakan Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 17.02.2010 tarih 2009/12367 E., 2010/1590 K. sayılı kararındaki karşı oydaki görüş ile doktrinde Prof. Dr. B. Kuru, İcra İflas Hukuku El Kitabı Ankara 2013 s. 1332-1333'de temyiz suresinin genel hükümlere uygun olarak 15 gün olduğunu ileri sürmekte, yine Prof. Dr. T. Muşul da İcra İflas Hukuku 5. baskı Ankara 2013 s. 1409-1410'da yukarıda zikredilen karşı oydaki görüşe atıfla gerekçelendirerek temyiz süresinin genel hükümlere göre belirlenebileceğini zikretmektedir. Genel hükümlere uygun şekilde temyiz süresinin 15 gün olduğu kabulümde olduğundan, aynı şekilde karar düzeltme süresinin de HUMK 440/1. maddesi uyarınca 15 gün olduğunun kabulü gerekir. Hal bölye olunca iflas kayıt kabul davalarında iflas davası için hüküm içeren İİK'nın 164/1. maddesinin uygulama yeri bulunmadığını, genel hükümlerin uygulanması ile HUMK'nın 432. maddesi uyarınca temyiz süresinin 15 gün olduğunu (uygulanması halinde 6100 s. HMK'nın 361. maddesi uyarınca bir ay olduğunu) kabul ettiğimden, temyiz süresinde olduğundan, 1 numaralı bentle ilgili işin esasının incelenmesi görüşünde olduğumdan aksi yönde oluşan Dairemizin sayın çoğunluğunun görüşüne katılamıyorum.