Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2015/17465 · K. 2015/25120

9. Hukuk Dairesi         2015/17465 E.  ,  2015/25120 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İŞ MAHKEMESİ DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, müvekkilinin 20/07/2013 tarihinden itibaren iş akdinin haksız ve tek taraflı feshedildiği 03/12/2014 tarihine kadar davalı işyerinde mağaza müdürü olarak çalıştığını, iş akdinin işyerinde ürün sayımında açık çıktığı gerekçesiyle feshedildiğini, fesih sebebi olarak gösterilenlerin doğru olmadığını iddia ederek davacının işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili; davacının iş akdinin işyerinde yapılan sayımda 17.941,00-TL lik ürün açığı çıkması nedeniyle 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18 ve devamı maddeleri gereğince feshedildiğini, davacının savunmasının istendiğini, ancak verilen savunma neticesinde herhangi bir somut gerekçe gösterilmediğini, eksik ürünlerin varlığının da oldukça fazla olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, davacının davalı ... ' de bulunan mağazada mağaza müdürü olduğu, mutat, periyodik ve profesyonel sayım şirketlerine yaptırılan sayım sırasında 800 parça civarında ürün açığı tespit edildiği, mağazada davacıdan başka beş satış temsilcisinin çalıştığı, mağazada güvenlik tedbirlerinin yeterli olmamasının dahi davalının sorumluluğunun ortadan kaldıramayacağı, bu nedenle buna yönelik iddiasına itibar edilemeyeceği, ürün açığının olabilir sayının çok çok üzerinde olduğu, feshin haklı nedene dayandığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/II.c.1 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir. İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına ge­çilecektir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır. İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur. Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez. İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir. İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir. Somut uyuşmazlıkta, davacının mağaza müdürü olarak işyerinde açık çıkmaması, hırsızlık olmaması, mal kaybolmaması için gerekli önlemlerin alınması için işverene tedbir alması için bildirimlerde bulunduğu, buna rağmen işveren tarafından gerekli önlemlerin alınmadığı, davacı izne çıkarıldıktan sonra işyerinde sayım yapıldığı ve bu şekilde ürünlerde açık olduğunun tespit edildiği, meydana gelen açığın davacının davranışı ile meydana geldiğinin, davacının denetim görevini yerine getirmediğinin ispatlanamadığı anlaşıldığından ispat edilemeyen haklı ve geçerli fesihten dolayı davanın kabulü yerine reddine karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir. F) SONUÇ: Yukarıda belirtilen sebeplerle; 1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, 2-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE, davacının İŞİNE İADESİNE, 3-Davacının kanunî sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının işçinin 4 aylık ücreti olarak belirlenmesine, 4-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine, 5-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 6-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre belirlenen 1.500. TL vekâlet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan 560.50 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, 8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, Kesin olarak 09.09.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.