Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2015/18187 · K. 2019/1081

1. Hukuk Dairesi         2015/18187 E.  ,  2019/1081 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ :TAPU İPTALİ VE TESCİL Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 19.02.2019 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı vekili Avukat ... geldi, davetiye tebliğine rağmen temyiz edilen davacılar Sevcan Ünal vd. vekili Avukat gelmedi yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü: -KARAR- Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedel istemine ilişkindir. Davacılar, mirasbırakanları ...'un maliki olduğu 853 ada 718 parsel sayılı taşınmazdaki 5 numaralı bağımsız bölümü 07/08/1986 tarihinde ölünceye kadar bakma akdi ile oğlu davalıya temlik ettiğini, yapılan işlemlerin mirastan mal kaçırmak amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek taşınmazın tapu kaydının iptali ile payları oranında adlarına tesciline, olmadığı takdirde dava tarihindeki değeri üzerinde fazlaya ait talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydı ile 10.000 TL'nin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir. Davalı, mirasbırakanın tüm bakım, gözetim ve ihtiyaçları ile ilgilenip masraflarını karşıladığını, iddiaların doğru olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, mirasbırakanın sahip olduğu tek taşınmazın belirli bir payını devretmek suretiyle bakım ihtiyacını giderilebilmesi mümkün iken tamamını devretmiş olmasının diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla hareket ettiğine karine olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1928 doğumlu mirasbırakan ...’un 02.12.2005 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak davacı çocukları ..., davalı oğlu...ile dava dışı oğlu ...’ın kaldıkları, mirasbırakanın 853 ada 718 parsel sayılı taşınmazdaki 8/136 payını 7.8.1986 tarihli ölünceye kadar bakım akdi ile davalı oğluna temlik ettiği anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Öte yandan, kural olarak bir hak iddia eden davacı tarafın iddiasını HMK 190. ve TMK 6. maddeleri gereğince ispatla mükelleftir. Somut olaya gelince dinlenen tanık beyanlarından davacıların, davalıya yapılan temlikin mal kaçırma amaçlı yapıldığı iddiasını kanıtlayamadıkları, mirasbırakan ile davalının birkaç yıl aynı evde birlikte yaşadıkları ve bakımının davalı tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, muvazaa iddiasının kanıtlanamadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Davalının yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 02.01.2019 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen temyiz eden vekili için 2.037.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin temyiz edilenden alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 19/02/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.