Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2015/19671 · K. 2015/29629

9. Hukuk Dairesi         2015/19671 E.  ,  2015/29629 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili; müvekkilinin davalı şirkette reji-yönetmen olarak 04/10/2011-10/03/2013 tarihleri arasında net 8.000,00 TL ücret ile çalıştığını, haftada beş gün 12-13 saatleri arasında başlayıp sabaha karşı 03-04 saatleri arasında kesintisiz olarak çalıştığını, müvekkilinin davalı şirket tarafından 10/03/2013 tarihinde herhangi bir sebep gösterilmeksizin sözlü olarak işe gelmemesi söylenerek haksız olarak işten çıkarıldığını, feshin haksız olduğunu beyan ederek feshin geçersizliği ile müvekkilinin işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili; davacının iş sözleşmesinin işletmesel karar doğrultusunda geçerli nedenle feshedildiğini, müvekkili şirketin “....” adı altında bir “gençlik kanalı” kurulumu amacıyla faaliyete başladığını ancak .....’in program yapma taahhüdünden vazgeçmesi ve yönetim kurulu üyeliğinden istifa etmesi ile kuruluşundan itibaren şirket zararlarının işletme faaliyetlerinin devamı açısından katlanılamaz hale gelmesi nedeniyle şirketin infisahı yönünde işletmesel karar alındığını bu karar doğrultusunda ortaya çıkan işgücü fazlalığı sebebiyle davacının iş sözleşmesinin feshedildiğini, işyerinde 30’dan az çalışan bulunduğunu beyan ederek açılan davanın reddini savunmuştur. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece dinlenen tanık beyanlarından davacıların .....’in programı için işe alındıkları, bir kısım tanık beyanlarında kanalda başka işler yapıldığı iddia edilse de genel olarak 5 gün canlı yayın yapılması nedeniyle sadece bu program için çalıştıkları, bir kısım çalışanların sigortalılığının davalı şirket tarafından yapılmasının bu durumu ortadan kaldırmayacağı, kanal ile ..... arasında yapılan sözleşme gereğince davacıların “.....’in ekibi” olduğu gerekçesiyle davanın husumet yönünden reddine karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe: Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı şirketin davacının işvereni olup olmadığı, dolayısıyla davacının davalı şirkete husumet yöneltmesinin doğru olup olmadığı noktasındadır. Bir hakkın sahibinin (davacının) veya o hakka uymakla yükümlü olan borçlunun (davalının); bir başka deyişle o davada davacı ve davalı sıfatının kime ait olacağı tamamen maddi hukuk kurallarına göre belirlenir. İş Yargılamasında kimin işçi ve kimin işveren olduğu, İş Kanunu'nun kapsamında bulunup bulunmadığı, maddi hukuk sorunu olup, husumet çerçevesine "sıfat"a ilişkin bu sorunun hakim tarafından kendiliğinden "re'sen" nazara alınması gerekir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/1 maddesi uyarınca “Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişiye işçi, işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişiye yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara işveren, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir”. İşverenin gerçek veya tüzel kişi olması mümkündür. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde "İşyerinde işveren adına hareket eden ve işin ve işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir. İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı muamele ve yükümlülüklerinden doğrudan işveren sorumludur." İşveren adına hareket eden ve bu anlamda emrindeki işçinin iş sözleşmesini fesheden işveren vekilinin, bu işlemine karşı işveren taraf gösterilerek dava açılması gerekir. İşçinin iş görme edimini kime karşı yerine getirdiği, kimin emir ve talimatları ile hareket ettiği, işçinin çalışma koşullarını kimin belirlediği sorulduğunda cevap bulunan kişi, işverendir. Bu nedenle kayıt üzerinde başka kişi üzerinde görülmenin veya ücretin 3. bir kişi tarafından ödenmesinin önemi yoktur. Önemli olan iş görme ediminin kime karşı yerine getirildiğidir. Dosya içeriğine göre davalı işveren dava dışı ..... ile haftanın 5 günü televizyonda yayınlanmak üzere anlaşma yapmış, dava dışı .... ise programları davacı ve yine dava açan başka işçilerle yerine getirmiştir. Ancak bu programlar davalıya ait işyerinde ve davalı araçları ile yerine getirilmiş, davacı davalının belirlediği çalışma şartlarına uymuş, iş görme edimini davalı işyerinde yerine getirmiştir. Davacı; davalı şirketin de kabulünde olduğu üzere kayda göre davalı şirkette çalışmakta olup, davacının iş sözleşmesi de davalı şirket tarafından feshedilmiştir. İş görme edimi davalı şirkete karşı yapılmıştır. Davacının da davalının işçisi olduğu, bu nedenle davacının davalı şirkete husumet yöneltmesinin doğru olduğu anlaşılmaktadır. Hatalı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi bozma nedenidir. İşin esasına girilmeli ve iş güvencesi kapsamında uyuşmazlık değerlendirilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir. F) Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 22.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.