Yargıtay 18. Hukuk Dairesi · E. 2015/19941 · K. 2016/2800

18. Hukuk Dairesi         2015/19941 E.  ,  2016/2800 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Dava dilekçesinde,.... Mevki 1764 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırmasız el koyma nedenine dayalı olarak bedelinin faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme ile alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki; 2942 sayılı Kamulaştırma Yasası'nın 4650 sayılı Yasayla değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi gereğince, arsalarda değerlendirme gününden önceki özel amacı olmayan emsallerin satışı esas alınarak kamulaştırma bedelinin tespiti gerekir. Bu esaslara göre; gerçekçi ve doğru sonuca ulaşılabilmesi için, emsal alınan taşınmazın satış tarihinin değerlendirme tarihinden önce ve değerlendirme tarihine yakın bulunması, dava konusu taşınmaza örnek teşkil edebilecek nitelikte ve dava konusu taşınmaz ile aynı veya yakın semtlerde bulunması, topografik yapısı, manzarası, konumu, üzerinde yapılabilecek inşaat ve katlar için izin ve ruhsat sınırları, yüzölçümü, imar uygulamasına konu edilmiş olup olmadığı, sokak, cadde veya şehir alanlarına cephesi ve mesafesi gibi yönlerden benzer veya yakın özellikleri taşımalıdır. Emsalin kamulaştırılan taşınmazla aynı konumda ve taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve değerlendirme gününden önce satılan taşınmazlar da emsal alınabilir. Bu emsalin satış fiyatına... üretici fiyat endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatı bulunduktan sonra, dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin neler olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri tespit edilmelidir. İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Yasasının 18. maddesi gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılmalıdır. 2942 sayılı Yasa'nın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereğince, emlak vergi değerleri de dava konusu taşınmazın emsalle karşılaştırılmasında gözönünde tutularak, dava konusu taşınmaz ve emsalin emlak vergisine esas tutulan asgari 2010 yılı itibariyle belirlenen m² değerlerinin ilgili belediye başkanlığından getirtilip karşılaştırılması yapılarak değerlendirmeye esas alınan oranlar fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişki giderilmelidir. Bilirkişi kurulunca davaya konu taşınmaz, somut emsal alınan 559 ada 10 parsel ve 557 ada 1 parsel sayılı taşınmazlardan 12 kat daha değerli kabul edilmiş olup, bu kadar büyük değer farkı olması davaya konu taşınmaz için uygun emsal olmadıkları izlenimini vermektedir. Ayrıca her bir emsal ile ayrı ayrı karşılaştırılmak suretiyle dava konusu taşınmaza değer belirlenmesi gerekirken, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, emsal alınan iki ayrı taşınmazın dava tarihindeki değerlerinin toplamının ikiye bölünmesi suretiyle belirlenen emsal bedeli ile karşılaştırma yapılarak bedel tesbit eden bilirkişi raporuna göre karar verilmesi de doğru değildir. Mahkemece, tarafların vereceği veya re'sen belirlenecek emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden getirtildikten ve bunların imar parseli olup olmadığı sorulup saptandıktan sonra, yukarıda açıklanan esaslara uygun incelemeyi ve sonucunu içeren ek bilirkişi raporları alınıp hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Mahkemece tüm bu hususlara riayet edilmeksizin düzenlenen rapor doğrultusunda karar verilmesi, 2-Davalı ... Müdürlüğü'nün harçtan muaf olduğu dikkate alınmadan, davalıdan harç alınması, Doğru görülmemiştir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 22.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.