Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2015/23912 · K. 2016/2184

10. Hukuk Dairesi         2015/23912 E.  ,  2016/2184 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi Dava, yurtdışında Türk vatandaşlığında geçen süreleri başvuru tarihinde Türk vatandaşı olma şartı aranmaksızın 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanabileceğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Hukuk Genel Kurulu'nun 14.11.2007 tarih ve 2007/13-848 Esas 2007/840 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, açılmış bir davanın esasının incelenebilmesi (davanın mesmu, yani dinlenebilir olabilmesi) bazı şartların tahakkukuna bağlı olup, bunlara dava şartları denir. Dava şartlarından bir kısmı olumlu (varlığı mutlaka gerekli); diğer bir kısmı da, olumsuz (yokluğu mutlaka gerekli) niteliktedir. Hakim, önüne gelen bir davada, dava şartlarının mevcut olup olmadığını re'sen gözetmelidir. Olumlu dava şartlarından biri de, davacının o davayı açmakta hukuki yararının bulunmasıdır. Açılmasında davacısı yönünden hukuki yarar bulunmayan bir dava, dava şartının yokluğundan dolayı reddedilmelidir. Somut olayda; davacı yurtdışında Türk vatandaşlığında geçen süreleri başvuru tarihinde Türk vatandaşı olma şartı aranmaksızın 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanabileceğinin tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de; davacının Türk vatandaşlığından çıktığı 12.12.1997 tarihine kadarki sürede yurtdışında 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanmaya esas sigortalılık, işsizlik ya da ev kadınlığı süresi bulunup bulunmadığı dosya kapsamından anlaşılamamaktadır. Bu nedenle; Mahkemece yapılacak araştırmayla; davalı Kurum vasıtasıyla ya da davacı tarafından temin edilecek belgelerle davacının söz konusu 12.12.1997 tarihinden önce yurtdışında 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanmaya esas süreleri bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. Böyle bir sürenin bulunmadığının anlaşılması halinde hukuki yarar bulunmadığından davanın reddine, bulunduğunun tespiti halinde ise davanın şimdiki gibi kabulüne karar verilmesi gerekirken; eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 18.02.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.