Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2015/24696 · K. 2016/2580

10. Hukuk Dairesi         2015/24696 E.  ,  2016/2580 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. ve 5510 sayılı Yasanın 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. İnceleme konusu davada, davacı, davalı işverene ait işyerinde 1998 yılı Ocak ayı ile 2001 yılları arasında çalıştığını sigortasının yatırılmadığı için işi bıraktığını, daha sonra 2004 yılında sigortayla ilgili problemi çözeceklerini bildirmeleri üzerine davalı şirket yanında yeniden çalışmaya başladığını belirterek, davalı işverence bildirilmeyen bu hizmetlerin tespitini talep etmiştir. Mahkeme davacının 01/01/1998 - 09/09/2002 arası döneme ilişkin taleplerinin hak düşürücü sürenin geçirilmiş olması nedeni ile 01/07/2004 - 30/11/2010 tarihleri arasındaki döneme ilişkin taleplerinin ise davalı şirket yanında sürekli, bağımlı ve ücretli çalışma yaptığı hususunun ispatlanamadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir. Mahkemece, talebin hak düşürücü süreye uğradığı bölümle ilgili kurulan hüküm yerinde ise de, 30.06.2004 sonrasına ilişkin sürenin reddine karar verilmesi için dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir. Bu bakımdan; davacının çalışmaları ilgili başta puantaj ve dönem bordroları gibi kayıtlar davalı işyerinden sorulmalı, söz konusu çalışmayı bilebilecek durumda olan başta davalı işveren yanında bordrolu olarak çalışanların tanık beyanlarına başvurulmalı, davacının iddiasına konu sürede çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla, aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler resen saptanarak, çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, davalı şirketin Et ve Balık Kurumu içerisinde herhangi bir çalışmasının bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise bu çalışmanın niteliği belirlenmeli, dava sırasında dinlenilen tanık ifadelerine yansıyan çelişkiler giderilmeli, bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince tespit edilerek, davalı kurumdan talebe konu dönemde Kurum müfettişlerince yapılan tespit sonucu, davacının davalı işyerinde çalıştığına dair kayıtlara geçen herhangi bir bildiriminin bulunup bulunmadığı sorulmalı, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde; iş yerlerinin kapsamı, kapasitesi ile işin ve işyerinin niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, davacının çalıştığı iddia edilen süreler tereddütsüz belirlenerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacı bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 07.03.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.