Yargıtay 7. Hukuk Dairesi · E. 2015/39289 · K. 2015/23871

(Kapatılan) 7. Hukuk Dairesi         2015/39289 E.  ,  2015/23871 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi Dava Türü : Alacak Y...GITAY İLAMI T...afl... ...asında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Y...gıtay'ca incelenmesi davalı vekili t...afından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait işyerinde üretim işçisi ol...ak çalıştığını, işyerinde çalışan işçilerin 2014/Ocak ayından itib...en... İş Sendikası'na üye olmaya başladıkl...ını, çoğunluk sağlanan ilk şirket olan ... ELEKTRONİK A.Ş için 21.02.2014 t...ihinde Bakanlığa yetki başvurusu yapıldığını, 25.02.2014 t...ihli yazı ile cevap verilerek sendikanın yetkili olduğunun bildirildiğini, aynı gün yetki yazısının sendikaya ulaştığını, yetki tespitinin ulaştığı gün olan 25.02.2014 salı günü 07:10 sul...ında işverene ait servislerle işyerine gelen 3 şirketin sabah v...diyası işçilerinin işyerine alınmadığını, üye oldukl...ı sendikaya haber vermeleri üzerine sendika yetkililerinin işverenle görüşme yapmak istediklerini,bu taleplerinin kabul edilmediğini, 19:30’da işe gelen ikinci v...diya işçilerinin de aynı muameleye tabi tutulduğunu, işçiler t...afından bu hususta tutanak düzenlendiğini, işverenin üretimi beyaz yaka tabir edilen personelle sürdürmeye çalıştığını, işverenin üretim yapanl...ı toplayıp sendikaya üye olanl...ın hain olduğunu, işyerine ihanet ettiklerini ve bu nedenle cezalandırdıkl...ını, dış...ıda bekleyenlerin bir daha işe alınmayacağını söylediğini, işçilerin toplu ol...ak işe alınmadığı gün durumun tespiti için notere başvuru yapıldığını ancak noterin içeriye alınmamal...ı ile ilgili tutanak hazırlayamayacağını beyan etmesi üzerine işçilerin ALO 170’e başvurmal...ının sağlandığını ve durumu kendi ...al...ında tutanak ile tespit ettiklerini, 26.01.2014 t...ihinde .... 11. Noterliği’nden keşide edilen iht...name ile 25.02.2014 sabahından itib...en işe alınmayan işçilerin öncelikle işe başlatılması, iş akitleri feshedilmiş ise yazılı açıklama yapılmasının iht... edildiğini, ayrıca İş Teftiş Grup Başkanlığı'na şikayette bulunulduğunu, 25.02.2014 t...ihinden itib...en işyeri önünde bekleyen işçilerin iş akitlerinin İş Kanunu'nun 25.maddesine göre feshedildiğinin bildirilmeye başlandığını, bu suretle işsizlik sigortasından y....lanmasının da engellendiğini, tüm işçilerin 24.02.2014 t...ihinde çalıştığını ve bu hususun k...t basma makinelerinde kayıtlı olduğunu, hal böyle iken işverenin fesih t...ihlerini geriye çektiğini, sendikal hakl...ın kullanılmasını engellediği için .... hakkında 12.03.2014 t...ihinde .... Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu, davacının kıdeminin 6 aydan az olması nedeni ile işe iade davası açılmadığını, sendikal tazminat hakkının işe iadeden bağımsız ol...ak korunduğunu, davacının iş akdinin de sendikal nedenle feshedildiğini iddia ederek 10.000,00 TL sendikal tazminat alacağının faizi ile birlikte hüküm altına alınmasını talep etmiştir. Davalı vekili, davanın öncelikle işyerinde çalışan işçi sayısı bakımından incelenmesi gerektiğini, ... A.Ş. işyerinde fesih t...ihinde çalışan işçi sayısının otuz kişinin altında olduğunu, bu hususun 24.02.2014 t...ihinde yapılan noter tespiti ile sabit olduğunu, dolayısıyla bu şirketin işçilerinin işe iade davası açma hakl...ının bulunmadığını, t...afl... ...asında bağıtlanan iş sözleşmesinin deneme süreli iş sözleşmesi olduğunu, dolayısıyla hizmet süresi iki ayın altında olanl...ın davasının dinlenemeyeceğini, davacının iş sözleşmesinin üyesi bulunduğu sendikanın ... Elektronik A.Ş.’ye yetki aldıktan sonra feshedildiğini, dolayısıyla müvekkil işverenin bu fesihler ile sendikal örgütlenmeye ilişkin elde ettiği bir menfaat bulunmadığını, dava dilekçesinde belirtildiği üzere işyerinde sendikalı olup halen çalışan işçiler bulunduğundan işverenin işyerinde tüm işçilere k...şı sürdürdüğü bir örgütlenmeye engel olma amacından söz edilemeyeceğini, bazı işçilerin iş akitlerinin feshinden sonra sendikaya üye oldukl...ını, bu işçiler bakımından sendika üyeliği ile fesih ...asında bir ilişki kurulamayacağını, davacı ve .......ının bir kısmının en son ol...ak 22.02.2014, bir kısmının ise 24.02.2014 t...ihinde fiilen çalıştığını, fiili çalışma 24.02.2014 t...ihinde sona erdiğine göre 25.02.2014 t...ihinde işten çık...ıldığının iddia edilmesinin mantık sınırl...ını zorladığını, davalı işverenin hiçbir zaman işçilere toplu halde sendikaya üye olmamal...ı, iş sözleşmesi feshedilenlerin işe alınmayacağı, sendikanın işyerine giremeyeceği veya üye olanl...ın iş sözleşmesinin feshedileceği yönünde bir söz s...f etmediğini, müvekkil şirket yetkilisinin içeride çalışan işçilere iş sözleşmesi feshedilen işçilerin işten çık...ılma nedenlerini açıkladığını, sendika ile ilgisinin olmadığını, sendikanın yönlendirme ile h...eket eden işçilerin şiddete başvurmasının kimseye y.... sağlamayacağını, fesihlerin işyeri koruma amacıyla gerçekleştirildiğini ifade ettiğini, müvekkil şirketin örgütleme özgürlüğüne sonuna kad... saygılı olduğunu, hiçbir işçinin sendika üyeliğinden istifa ettirilmediğini, istifa eden hiçbir işçinin işe alınmadığını, davacının gerçek amacının menfaati olmayan bir p...ayı almak olduğunu, davacının işe dönmek yahut da örgütlenmek gibi bir kaygısının olmadığını, müvekkilinin davacı ve diğer işçilerin gerek sendikaya üyelik t...ihlerinde gerekse yetki t...ihinde hiçbir eylemde bulunmadığını, örgütlenme çalışmasını kesinlikle baltalamadığını, davacının sendikalı olmasının tek başına feshin sendikal nedenle yapıldığı anlamına gelmeyeceğini, müvekkilinin davacı ve diğer işçileri şirketleri ...asında transfer ettirmesinin söz konusu olmadığını, aksine şirketlerin tek ortağı olan......afından kapatılan veya nev’i değiştirilen şirketlere işçilerin akt...ılmasının söz konusu olduğunu, işletmenin 1/3’ünün birden işten çık...ılmasının sebebinin işletmesini korumak olduğunu, müvekkilinin başta ... olmak üzere kamu ve özel kuruluşl...a taahhüt ile üretim yaptığını, imalatta kullandığı bazı hammaddelerin teminin haftal... sürebildiğini, Şubat ayı içerisinde stokl...ında gözüken bir p...çaya güvenerek müşterine taahhütte bulunduğunu, ancak üretim aşamasında bazı hammaddelerin elinde olmadığını saptadığını, sayıml...da stokl...da v... gözüken hammaddenin büyük bir kısmının mevcut olmadığının ortaya çıktığını, bu gelişme üzerine yapılan ...aştırma neticesinde depoda olmayan bazı malzemelerin işyeri çöplüğüne atılmış olduğunun belirlendiğini, işçilerle tek tek görüşmek istemesine rağmen bazı işçilerin savunma vermediğini ve bilgi vermeyi reddettiğini, müvekkilin gerçeği açığa çık...ma şansı bulamaması nedeniyle ilgili hammaddelerin kaybolduğu bölümde çalışan tüm çalışanl...ın iş sözleşmesini feshettiğini, ancak hiçbir işçiye hırsız suçlaması yapılmadığını, savcılığına suç duyurusunda bulunulmadığını, müvekkilinin işletmesini ve kendisini korumak amacıyla söz konusu işçilerin işyeri ile olan ilişkisini kestiğini, işçilerin 25.02.2014 t...ihinde işyerinde çalıştığı hususunun gerçeğe aykırı olduğunu, işyerindeki ücretlerin düşük olması ve gece v...diyasında fazla çalışma ücreti verilmemesi gibi iddial...ın bir kısım işçimim haksız fiil işlemesini, işverenin malı ve mülkiyetinde olan ...aç gereci yok etmesi ve çöpe atması gibi eylemleri haklı gösteremeyeceğini, müvekkili t...afından sonradan tutanak evrak düzenlenmesinin söz konusu olmadığını, müvekkilinin tek yapabildiği hususun depo sayımında eksik olan hammadde ve mikt...l...ını tespit etmek olduğunu, müvekkilinin de bunu yap...ak bölüm çalışanl...ına tutanak tutturmuş olduğunu ve işçilerden savunma istediğini, savunma vermekten imtina edildiğine ilişkin tutanakl...ı düzenleyerek iş akitlerinin feshedildiğini, feshi izleyen 1-2 gün sonra iş müfettişlerince inceleme yapıldığını, feshin haklı nedene dayanmasa bile geçerli nedene dayandığını, işverenin bu durumda birlikçe çalışmamayı istememesinin geçerli olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. Mahkemece, “bu davanın konusu işe iade olmayıp feshin geçersizliğine k.... verilmesi söz konusu olmamakla birlikte davacıya isnat edilen fesih sebebi bakımından işçinin davranışl...ından kaynaklanan nedenlere ilişkin yuk...ıda belirtilen esasl... çerçevesinde değerlendirme yapılması gerektiği, dava konusu uyuşmazlıkta, davalı işveren davacının diğer çalışma ...kadaşl...ına kötü söz söylediğini iddia ettiği, davacıya ait özlük dosyasında bulunan 10.03.2014 t...ihli savunmasında, göz kontrolde çalışan ...kadaşl...ına anlattıkl...ı halde yanlış şekilde göndermeye devam ettiklerini, sürekli hatal...ını düzeltip uy...dıkl...ı için o an tavır değiştirip sadece şefler v...ken söylenenleri yaptıkl...ını, şefler gittiğinde yine dikkate almadıkl...ını, yeni oldukl...ı için onl...ı uy...dıkl...ını ancak ancak onl...ın kendilerini dikkate almadıkl...ını, kendisinin belgede olduğunu ancak sıfırlanmayanl...a da göz kontrole de bakmak zorunda kaldığını, bilmeden de olsa ses tonunun bu yüzden yükseldiğini, ama her yanlışı söylediğinde onl...ın da ses tonl...ını yükselttiklerini, belge koy...ken hepsini aynı anda yapamadığını beyan ettiği, dinlenen davalı tanıkl...ının beyanl...ı ile davacının işverenliğe verdiği savunması birlikte değerlendirildiğinde, davacının üretim hattında birlikte çalıştığı diğer çalışma ...kadaşl...ını bant üretim esnasında yapılan hatal... nedeni ile uy...dığı, bu uy...ıl...da zaman zaman ses tonunu yükselttiği, feshe dayanak yapılan olay bakımından ise davacının ilgili işçilere kişiliklerine ilişkin vasıflandırma yapmaksızın soru cümlesi ol...ak "gerizekalı mısınız? manyak mısınız?" şeklinde hitapl...da bulunduğunu, davacının kullandığı ifade t...zının hoş k...şılanmasının mümkün olmadığını bununla birlikte üretiminin aksamamasına yönelik ol...ak iş sebebiyle ve uy...ı amaçlı bu söylemin iş akdinin feshini gerektirecek ağırlıkta olmadığı, davacının akdin sendikal nedenle feshedildiğini iddia ettiği, 6356 sayılı Sendikal... ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uy...ınca, “iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açılacak davada, feshin nedenini ispat yükümlülüğünün işverene ait olduğu, feshin işverenin ileri sürdüğü nedene dayanmadığını iddia eden işçinin feshin sendikal nedene dayandığını ispatla yükümlü olduğu, somut uyuşmazlıkta, davalıya ait işyerinde... İş Sendikası'nın örgütlenme çalışması başlattığı, davalı tanık beyanl...ından işyerinde sendikal örgütlenmenin 5-6 ay öncesinden beri işyerinde bilinmekte olduğu, bu çerçevede ... Elektronik A.Ş.’ de çalışıp da iş akdi sona eren 64 işçiden -... ve...dışında- 62’sinin 09.02.2014-25.02.2014 t...ihleri ...asında... İş Sendikasına üye olduğu, aynı şekilde İş Teftiş Raporu ekindeki listeye göre ...PA Müh. Tek. Yapı San. A.Ş.’de çalışıp da 2014/Şubat ayında iş akdi işveren t...afından İş Kanunu m.25/II hükmü gereği feshedilen 13 işçiden 13’ünün de... İş Sendikasının üyesi olduğu, keza LUNA ELEKTRİK ELEKTRONİK A.Ş. nezdinde çalışıp da 2014/Şubat ayında iş akdi işveren t...afından İş K. m.25/II hükmü gereği feshedilen 25 işçiden 15’inin 29.01.2014-24.02.2014 ...asında, 10’unun ise 25.02.2014-28.02.2014 ...asında... İş Sendikası’na üye olduğu, Birleşik... Sendikasının ... Elektronik A.Ş. nezdinde yetki tespiti için 21.02.2014 de Bakanlığa başvurduğu ve başvuru t...ihi itib...iyle yetki koşull...ının sağladığına ilişkin Bakanlık t...afından 25.02.2014 t...ihinde tespit yapıl...ak sendikaya bildirildiği, davacının sendika üyesi olduğu, fesih ile üyelik t...ihi ...asında çok kısa süre bulunduğu, üretimde çalışan işçi sayısı ile işverence işten çık...ılan işçilerin sayısı ve bunl...ın kahir ekseriyetinin sendikalı olduğu dikkate alındığında sendikanın örgütlenme ve toplu paz...lık gücünü önemli ölçüde yitirdiği, başka bir söyleyiş ile yetki belgesi kesinleşse dahi sendikanın mücadeleci yoll...a başvur...ak işvereni toplu iş sözleşmesi akdetmeye zorlama imkanından mahrum bırakıldığı ve buna göre davacının iş akdinin feshinin temelinde sendikal nedenler olmasına rağmen fesih bildiriminde belirtildiği gibi göstermelik ol...ak davacının iş akdinin ''davacının iş ...kadaşl...ına kötü söz söylemesi nedeniyle geçerli nedenle feshedildiği" belirtilmiş ise de toplanan tüm delillerden bunun gerçek olmadığı ve davacının iş akdinin de emsal dosyal...daki diğer davacıl... gibi sendikal nedenlerle feshedilmiş olduğunun kabulü gerekeceğinden uzman bilirkişi ...'den alınan denetime elverişli 24/04/2015 t...ihli raporun dosya kapsamına ve 4857 sayılı İş Yasası hükümlerine uygun olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne k.... verilmiştir. Dosya içeriğindeki delillerden davalı işveren t...afından çoğu 24 ve 25.2.2014 t...ihlerinde bir çok işçinin işten çık...ıldığı, bu işçilerin açtıkl...ı işe iade daval...ında UYAP üzerinden yapılan sorgulamada sendikal nedenle fesih iddiasının kanıtlanması sebebi ile işe başlatmama tazminatının 6356 sayılı Yasa'nın 25.maddesine göre belirlendiği, bu k....l...ın temyiz incelemesi sonucunda Dairemiz t...afından onandığı ( Dairemizin 2015/26989-26997 ve 2015/27022 esas sayılı ilaml...ı), emsal tanık beyanl...ının 2014 şubat ayında yapılan ve hammadde açığı fesih nedenine ilişkin olduğu, dinlenen davacı tanıkl...ının davacının iş sözleşmesinin feshe ile ilgili somut bilgi ve beyanl...ının bulunmadığı anlaşılmıştır. Davalı işveren 25.02.2014 t...ihinde sendikaya üye olan davacı işçinin iş sözleşmesini 17.03.2014 t...ihinde “iş .........ına kötü söz s...fetmesinden” dolayı feshetmiştir. Dinlenen davalı tanıkl...ından ..., paketleme yapan .... ve .... isimli işçilerden ....'ın yanına gelerek sayaçl...ın paketlenirken yanlış paketlendiğini, ...dışık ol...ak konulmadığını, k...ışıklık olduğunu, bunun üzerine davacının kendisine bağırdığını, küfür ve hak...et ettiğini, bu k...ışıklıktan kendisini sorumlu tuttuğunu söylediğini, davacının da k...ışıklığın ....'ın çalışması sırasında, ondan kaynaklı olduğunu,....'a bağırdığını ancak hak...et etmediğini belirttiğini beyan etmiştir. Diğer davalı tanığı da, davacının işten çık...ılmasından yaklaşık 1 hafta kad... önce sabah çay molası sırasında davacı ile birlikte paketleme bölümünde çalışan .... ile ismini hatırlamadığı diğer çalışanın yanl...ında tanık ... isimli bant sorumlusu olduğu halde ofisine geldiklerini, .... ile diğer bayan işçinin çalışma sırasında davacının kendilerine hak...et ettiğini söylediklerini, bunun sebebini de davacının banttan sayaçl...ı hızlı tempoda gönderdiğini, kendilerinin de paketlemeye yetişemediklerini, bu nedenle paketlemelerde k...ışıklık olduğunu, davacının da kendilerine "siz gerizekalısınız, benim dediğim gibi çalışacaksınız, benim dediğimi yapacaksınız" şeklinde bağırdığını ve şikaletçi oldukl...ını söylediklerini, bunun üzerine davacıyı çağırdığını, davacının "ben banttan sayaçl...ı normal tempoda gönderdim, diğerleri paketleyemediler, bunun üzerine kızdım, kendilerine siz gerizekalı mısınız,manyak mısınız, benim gönderdiğim sayaçl...ı paketleyeceksiniz, dediğim gibi çalışacaksınız" şeklinde hitap ettiğini bizzat kendisine söylediğini, bu konuda tutanak tutulup üst amirlerine bildirildiğini belirtmiştir. Davacı da savunmasında göz kontrolde çalışan ...kadaşl...ına anlattıkl...ı halde yanlış şekilde göndermeye devam ettiklerini, sürekli hatal...ını düzeltip uy...dıkl...ı için o an tavır değiştirip sadece şefler v...ken söylenenleri yaptıkl...ını, şefler gittiğinde yine dikkate almadıkl...ını, yeni oldukl...ı için onl...ı uy...dıkl...ını ancak onl...ın kendisini dikkate almadıkl...ını, kendisinin belgede olduğunu ancak sıfırlanmayanl...a da göz kontrole de bakmak zorunda kaldığını, bilmeden de olsa ses tonunun bu yüzden yükseldiğini, ama her yanlışı söylediğinde onl...ın da ses tonl...ını yükselttiklerini, belge koy...ken hepsini aynı anda yapamadığını beyan etmiştir. Yuk...ıda özetlenen delil durumuna göre mahkemenin de kısmen kabulünde olduğu üzere, davacının üretim hattında birlikte çalıştığı, diğer çalışma ...kadaşl...ını bant üretim esnasında yapılan hatal... nedeni ile uy...dığı, bu uy...ıl...da zaman zaman ses tonunu yükselttiği, en son olayda onl...a “siz geri zekalı mısınız, manyak mısınız” dediği sabittir. Bu itib...la davacının eylemi ile fesih ...asında orantısızlık v...sa da, feshin sendikal nedenle yapıldığı olgusu ortaya konulamadığı halde sırf emsal dosyal...daki maddi olgul...dan h...eketle feshin sendikal nedenle yapıldığının kabulü ile sendikal tazminatın hüküm altına alınması hatalı olmuştur. O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazl...ı kabul edilmeli ve k.... bozulmalıdır. SONUÇ: Temyiz olunan k....ın yuk...ıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, aşağıda yazılı temyiz h...cının istek halinde davalıya iadesine, 01.12.2015 gününde oybirliği ile k.... verildi.