Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2015/4587 · K. 2017/6116

1. Hukuk Dairesi         2015/4587 E.  ,  2017/6116 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : ECRİMİSİL Taraflar arasında görülen ecrimisil davası sonunda yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar davacı ve davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla; dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...' in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; -KARAR- Dava, paydaşlar arası ecrimisil isteğine ilişkindir. Mahkemece, davanın 6.933,50 TL’lik bölümü yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hemen belirtilmelidir ki; davanın niteliğine göre; konusunu oluşturan hakkın para ile değerlendirilmesinin mümkün bulunduğu ve nispi harca tabi olduğu kuşkusuzdur. Dosyanın incelenmesinden; davanın, 20.000,00 TL değer gösterilerek adli yardım talepli açıldığı, mahkemece, adli yardım istemi konusunda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeksizin ve nisbi harç alınmadan yargılama sürdürülerek karar verildiği görülmektedir. Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanunu, harcın alınmasını veya tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmayıp, anılan hususun (temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın) mahkemece kendiliğinden gözetileceğini düzenlemiş ve buyurucu nitelikteki 32. maddesinde, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağını öngörmüştür. Öte yandan, adli yardım, talepte bulunan tarafın, istemlerinin açıkça dayanaktan yoksun olmaması halinde bir davanın gerektirdiği oldukça kabarık olan harç ve masrafları sağlayamaması durumunda, bu mali külfetlerden geçici olarak muaf tutulmasıdır. Adli yardıma ilişkin usûl ve esaslar 6100 sayılı HMK'nun 334 ila 340. maddelerinde düzenlenmiş olup, adli yardım talebinin her dava bakımından açıldığı tarihteki duruma göre değerlendirilmesi gerekeceği açıktır. Hal böyle olunca,öncelikle davacının adli yardım isteği konusunda eldeki davanın açıldığı tarihteki duruma göre değerlendirilme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi,adli yardım isteğinin kabul edilmemesi halinde; davada ileri sürülen ecrimisil isteği ile ilgili olarak nisbi harcın alınması ve bu zorunluluk yerine getirildiği takdirde davaya devam edilmesi gerekirken, anılan husus gözardı edilerek işin esası bakımından hüküm kurulması doğru değildir. Tarafların temyiz itirazları açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollamasıyla) 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz istemlerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 02/11/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.