Yargıtay 18. Hukuk Dairesi · E. 2015/5013 · K. 2015/19218

18. Hukuk Dairesi         2015/5013 E.  ,  2015/19218 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, .. İli ... İlçesi ... Mahallesi 115 ada 3 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz istemlerinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılarak iki raporun ortalaması alınmışsa da raporlar hüküm kurmaya elverişli değildir. Şöyle ki; 1-Mahkemece, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu kabul edildiğine göre Kamulaştırma Kanununun kıymet takdiri esaslarını gösteren 11.maddesinin 1.fıkrasının özellikle arsalara ilişkin (g) bendi uyarınca değerlendirme gününden önce özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerinin tesbiti ve bedelin tesbitinde etkisi olan diğer unsurlar da dikkate alınarak her unsurun gerekçeleri ve değere katkı oranları ayrı ayrı belirlenip dayanakları gösterilmek suretiyle değerlendirilerek kamulaştırma bedelinin saptanması gerekmektedir. Emsalin taşınmazla aynı konumda olması, taşınmaza yakın mesafede bulunması, aynı nitelik ve özellikleri taşıması, benzer yüzölçümünde olması veya kamulaştırmaya yakın günlerde satılması zorunlu değildir. Aynı özellik ve nitelikleri taşıyan başka yerlerde bulunan ve değerlendirme gününden önce satılan taşınmazlar da emsal alınabilir. Bu emsalin satış fiyatına Türkiye İstatistik Kurumu Üretici Fiyat Endeksi uygulanmak suretiyle değerlendirme tarihinde oluşan fiyatları bulunduktan sonra dava konusu taşınmazla karşılaştırılıp incelenerek aradaki farklılıklar belirtilip üstün ve eksik yönleri açıklanmalı, bu nitelik ve farklılıkların taşınmazın değerine olan etkilerinin ne olduğu belirtilmeli ve bu suretle yapılacak karşılaştırma ile dava konusu taşınmazın değeri belirlenmelidir. Emsal kayıtlar tapu müdürlüğünden getirtildikten sonra bunun imar parseli olup olmadığı da sorulup saptanmalıdır. İncelenen emsal imar parseli olup da dava konusu taşınmazın bu nitelikte olmaması halinde, dava konusu taşınmazın yapılacak karşılaştırmadan sonra bulunacak değerinden, İmar Yasası'nın 18.maddesinin 2. fıkrası gözetilerek, düzenleme ortaklık payına tekabül edecek oranda indirim yapılması gerektiği de dikkate alınmalıdır. ./.. 2942 sayılı Yasa'nın 4650 sayılı Yasa ile değişik 11. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi gereği emlak vergi değerlerinin de dava konusu taşınmazın emsalle karşılaştırılmasında gözönünde tutulması gerekir. Buna göre dava konusu taşınmaz ve emsallerin emlak vergisine esas tutulan asgari m² değerlerinin ilgili belediye başkanlığından 2012 yılı itibarıyla getirtilerek karşılaştırılması ve değerlendirmeye esas alınan oranlar fahiş ölçüde farklı olduğunda bu farklılık ve çelişkinin giderilmiş olması gerekir. Hükme esas alınan 1.bilirkişi raporunda somut emsal olarak incelenen ... Mahallesi 865 ada 295 parsel sayılı taşınmazın hissedarlar arası hisse satışı olduğunun anlaşılması karşısında, özel amaçlı satış izlenimi uyandırdığından uygun emsal değildir. Yine hükme esas alınan ikinci bilirkişi kurulu raporunda somut emsal olarak incelenen ... Mahallesi 278 ada 30 parsel sayılı taşınmazın 2013 yılında emlak vergisine esas değeri 247 TL, dava konusu taşınmazın değeri ise 123,61 TL'dir. Buna göre emsal taşınmazın dava konusu taşınmazdan daha değerli olduğu anlaşıldığı halde hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın daha değerli kabul edilmesi emsalin dava konusu taşınmaz için uygun bir emsal olmadığı izlenimini uyandırmaktadır. Bu sebeple her iki bilirkişi kurulunun emsal seçimini isabetli yaptıklarından sözedilemez. Bu durumda, taraflara dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden, yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü yeni emsal satışları bildirmeleri için imkan tanınması, gerektiğinde emsal celbi yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için bilirkişi kurulundan ek rapor alınması gerektiği düşünülmeden, eksik inceleme ile karar verilmesi, 2-Hükme esas alınan 1.bilirkişi kurulu raporunda yapı bedelinin toplam tutarı 98454 TL olması gerekirken maddi hata sonucu bu bedelin 139382 TL olarak hesap edilmesi, 3-Kamulaştırılan taşınmaz üzerinde bulunan yapıların sınıflandırmasına ilişkin olarak değerlendirme tarihi olan 2013 yılına ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayımlanan yapı birim fiyat listesine göre; bilirkişi raporlarında özellikleri belirtilen birinci yapının 3. sınıf B grubu yapı sınıfında değerlendirilerek bedel tespiti gerekirken 5. sınıf D grubu yapı sınıfında kabul edilerek yüksek bedel belirlenmesi, 4-Tespit edilen kamulaştırma bedeline 6459 sayılı Kanunun 6. maddesiyle 2942 sayılı Kanunun 10. maddesine eklenen fıkra uyarınca faiz işletilmesi doğruysa da dava tarihinin 24.12.2013 olduğu dikkate alındığında faizin başlangıcının 25.04.2014 tarihi olması gerekirken 25.05.2014 olarak belirlenmiş olması, Doğru görülmemiştir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 24.12.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.