Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2015/6655 · K. 2015/14841

9. Hukuk Dairesi         2015/6655 E.  ,  2015/14841 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... İŞ MAHKEMESİ DAVA : Davacı, ilave tediye ücreti alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraf avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı, davalı... ait ...’nde ... ihalesi kapsamında işe alınmasına rağmen veri girişi ve hastanenin asıl işlerini yaptığını, alt işveren ilişkisinin muvazaalı olduğunu iddia ederek, ilave tediye ücretinin ödetilmesini istemiştir B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı ... vekili, husumet yokluğundan davanın reddini istemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı, davacı ve davalı ... vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2- Somut olayda davacı, dava dilekçesinde ve bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde, dava konusu ilave tediye alacağın brüt olarak hesaplanıp hüküm altına alınmasını istemiştir. Mahkemece, dava konusu alacak, bilirkişi raporundaki net tutar üzerinden hüküm altına alınmış, davalı lehine ret vekâlet ücretine hükmedilmiştir. Davanın açılmasının Vergi Usul Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku açısından sonucu, talep edilen işçilik alacağı dolayısıyla Devletin vergi ve sigorta primi alacaklarının şüpheli alacak hâline gelmesidir. Vergiye tâbi işçilik alacaklarında vergi mükellefi işçi, vergiyi kesip vergi dairesine yatırmakla sorumlu kişi (vergi sorumlusu) ise işverendir. Yine sigorta primi işçi payının ve işsizlik sigortası primi kesintisinin mükellefi işçi, sorumlusu ise işverendir. Mahkemeler ve icra dairelerinin vergi ve prim kesintisi yapıp vergi dairesine yatırmak ve bu hususu takip etmek gibi bir görevi bulunmamaktadır. Bu sebeple dava konusu işçilik alacağının brüt tutardan hesaplanması, alacağa ilişkin ilamın brüt tutar üzerinden icraya konulması, icra dairesince veya haricen takip konusu borç tahsil edildiğinde, işverenin, tahsil tarihindeki tarife ve oran üzerinden ilgili vergi ve prim kesintilerini vergi dairesine yatırarak bakiyesini işçiye ödemesi gerekmektedir. Alacak davası devam ederken bilirkişi tarafından yapılan net hesaplamaya dayanılarak alacağın net tutar üzerinden hüküm altına alınması durumunda, mahkemeler ve icra daireleri aracı kılınarak Devletin vergi ve prim kaybı oluşabilmektedir. Bu nedenle davacının dava konusu işçilik alacağının net tutardan hüküm altına alınmasını açıkça talep etmediği sürece bütün işçilik alacakları brüt tutar üzerinden hüküm altına alınıp bu tutar üzerinden de icraya konulmalıdır. Somut olayda davacı, dava konusu ilave tediye ücretinin brüt tutar üzerinden hüküm altına alınmasını istediğinden mahkemece, alacağın brüt tutar yerine net tutar üzerinden hüküm altına alınması, oluşan bu sonuca göre de davalı lehine ret vekâlet ücretine hükmedilmesi isabetsizdir. 3- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesi uyarınca, mahkeme kararlarının; a) Hükmü veren mahkeme ile hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin ad ve soyadları ile sicil numaraları, mahkeme çeşitli sıfatlarla görev yapıyorsa hükmün hangi sıfatla verildiğini, b) Tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini, c) Tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri, ç) Hüküm sonucu, yargılama giderleri ile taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının iadesi, varsa kanun yolları ve süresini, d) Hükmün verildiği tarih ve hâkim veya hâkimlerin ve zabıt kâtibinin imzalarını, e) Gerekçeli kararın yazıldığı tarihi, İçermesi, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi zorunludur. Bu biçim yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir. Aksi hâl, hükmün infazında zorluklara ve tereddütlere, yargılamanın ve davaların gereksiz yere uzamasına, davanın tarafı bulunan kişi ve kurumların mağduriyetlerine sebebiyet verecek ve kamu düzeni ve barışını olumsuz yönde etkileyecektir (Hukuk Genel Kurulu - 2007/14-778 E, 2007/611 K; Dairemizin 01.04.2008 gün ve 2007/38353 Esas, 2008/7142 Karar sayılı ilamı). Somut olayda, mahkemece, hükmün ve yargılama giderlerinin zorunlu bir parçası olan karar ve ilam harcı ile harç masrafları hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi hatalıdır. Mahkemece, davalı Bakanlığın 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 13/j maddesine göre harçtan muaf oluşu da gözetilerek harçlarla ilgili karar verilmelidir. F) Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, 27.04.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.