Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2015/780 · K. 2015/10390

21. Hukuk Dairesi         2015/780 E.  ,  2015/10390 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. K A R A R Dava, davacının 2003 yılı Haziran ayından 2008 yılı Temmuz ayına kadar davalı işverene ait iş yerinde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının davalı ....... adlı işyerinde, 01/07/2003-30/06/2008 tarihleri arasında çalıştığının TESPİTİNE, çalışma süresinin 01/07/2003- 27/01/2005 tarihleri arası döneminden diğer davalı ...'un da sorumlu olduğunun tespitine, karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının davalıların işlettiği .... Pastahanesi isimli işyerinde çalıştığının tespitini istediği, davalı şirket adına 24.08.2011 tarihinden itibaren 1116185.10 sicil numarası ile ... Köyü ... Vadisi adresinde içkili restorant işinden kapsama alınan işyerinin olduğu, ilgili ticaret sicilinden gelen evraklardan davalı şirketin 27.01.2005 tarihinde tescil edildiği, davalı ...'un ... Kafe unvanlı işyerinde 05.03.2007 tarihinden itibaren mesul müdür olduğu, davalı ... adına vergi mükellefiyetinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Yapılacak iş, öncelikle davalı işyerinin hangi tarihler arasında kimin tarafından işletildiğini tereddüte yer vermeyecek bir açıklıkla belirlemek, davalı ...'un mesul müdür olduğu 05.03.2007 tarihinden önce davalı işyerini kimin işlettiğini araştırmak, davalı Kurumdan işyerinin bu tarihlerde kanun kapsamına alınıp alınmadığını sormak, kanun kapsamında ise ihtilaflı döneme ilişkin bordroları istemek, bu dönem bakımından elektrik, su, telefon, doğal gaz aboneliklerinin bulunup bulunmadığını, kimin adına abonelik tesis edildiğini araştırmak, ihtilaflı döneme ilişkin dönem bordrolarında kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, ..., zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan ... ve ...'a iadesine, 11/05/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.